'Jurassic Park' in het echt: mini‑dino van amper halve meter ontdekt in Spanje
Bij dinosaurussen denken we meteen aan de mastodonten zoals de T‑rex uit ‘Jurassic Park’, maar nu blijkt dat er ook piepkleine dinosaurussen rondliepen op onze planeet. Een internationaal onderzoeksteam, met onder meer VUB‑paleontoloog Koen Stein, ontdekte in Spanje een nieuwe dinosoort die nog geen halve meter lang was. Zijn naam: Foskeia pelendonum.
De resten werden gevonden in Burgos, in het noorden van Spanje, en dateren uit het Vroeg‑Krijt, zo’n 140 miljoen jaar geleden. In totaal gaat het om fossielen van minstens vijf dieren. “Vanaf het allereerste moment dat iemand dit dier ziet, is men verbijsterd door zijn zeer kleine postuur”, zegt Dieudonné. “Daarbovenop heeft het een sterk afgeleide schedel met onverwachte anatomische innovaties.”
Geen filmmonster, wel razendsnel
Foskeia was een planteneter en behoorde tot de groep van de ornithopoden, dinosaurussen die meestal op twee poten liepen. Ondanks zijn kleine formaat had hij bijzondere tanden en een aparte schedel, wat erop wijst dat hij een eigen manier had om voedsel te zoeken.
Een belangrijke vraag was of de fossielen misschien van jonge dieren waren. Maar onderzoek van de botstructuur door Koen Stein (VUB) toont aan dat minstens één exemplaar volwassen was. “De botmicrostructuur vertelt ons dat minstens één individu volwassen was, met een metabolisme dat dat van kleine zoogdieren of vogels benadert,” legt Stein uit. “Die kennis over het groeistadium is essentieel om überhaupt de vondsten met andere soorten te mogen vergelijken: bij jonge dieren durven bepaalde anatomische verhoudingen al eens veranderen wanneer ze opgroeien.”
Belangrijke puzzel in de evolutie
De ontdekking werpt nieuw licht op de evolutie van Europese dinosaurussen. Foskeia blijkt een vroege verwant van andere plantenetende soorten en helpt wetenschappers beter begrijpen hoe die groep is ontstaan.
Dieudonné besluit: “Deze fossielen bewijzen dat de evolutie net zo radicaal experimenteerde op kleine als op grote lichaamsmaten. Ons onderzoek toont dat aandacht voor het nederige, het fragmentarische, het kleine zich zeker loont.”
