Ford Genk: 12 maanden van ongeloof, woede en frustratie

Woelig, chaotisch, uitputtend en zenuwslopend. Zo omschrijven de werknemers van Ford Genk en van de directe toeleveringsbedrijven de voorbije twaalf maanden. De aankondiging van de sluiting, nu exact een jaar geleden, ligt nog erg vers in het geheugen. Het doet nog steeds pijn, zoveel is duidelijk. Dat blijkt uit een gesprek met Hasan Düzgün, vakbondsman van ACLVB.

Hoewel velen de bui al voelden hangen toen er op 24 oktober 2012 een bijzondere ondernemingsraad werd samengeroepen, was de aankondiging die op enkele minuten tijd werd voorgelezen, een nekslag die bijzonder hard aankwam. De volledige sluiting van Ford Genk, met het schrappen van zowat 10.000 jobs tot gevolg.

Slachtoffers
"De enorme verslagenheid van toen zit in ons collectief geheugen gegrift", zegt Hasan Düzgün, die alles van op de eerste rij intensief heeft beleefd. "Het was vanzelfsprekend een heel zwaar jaar voor alle slachtoffers. Want slachtoffers, zo voelen we ons. Het moeilijkste was eigenlijk het geduld dat van ons werd gevraagd. Er was de aankondiging, en daarna een oceaan van onduidelijkheden die het allemaal nog moeilijker maakten. Pas na 189 dagen was het sociaal plan afgerond, en wisten we ongeveer waar we aan toe waren. Die periode van onzekerheid heeft veel emoties losgeweekt." De frustratie bereikte in die maanden enkele keren het kookpunt. Er werden stakingsposten opgetrokken, werkwilligen werden tegengehouden, de sociaal bemiddelaar en de deurwaarder werden fysiek bedreigd, ...

Toeleveranciers
"De onzekerheid maakt het begrijpelijk dat mensen maandenlang aan het piket hebben gestaan", vindt Düzgün. "Zeker bij de toeleveranciers, omdat de mensen van Ford stilaan zicht kregen op een oplossing, maar het heel onduidelijk was wat er met de anderen zou gebeuren. Er was nauwelijks informatie en altijd moest er gewacht worden op wat er bij Ford werd beslist. Maar ook bij Ford zelf waren de acties aan de poort erg nodig, want de afgewerkte wagens op de parking dienden als drukkingsmiddel bij de onderhandelingen."

Zweet en tranen
Het resultaat schept toch enige voldoening. "Het heeft ons zweet en tranen gekost om voor de toeleveringsbedrijven dezelfde afscheidspremies te krijgen als die van de collega's van Ford. Dat is een primeur voor België, die mogelijk navolging zal vinden bij andere bedrijven. De strijd heeft dus geloond. Toch blijft de wrange nasmaak over wat Ford ons gelapt heeft, overheersen."

Sociaal kerkhof
Intussen kijken de werknemers wel naar de toekomst. "Er is wel een knop omgedraaid", bevestigt de ACLVB-mandataris. "Tijdens het voorbije jaar hebben we ons een beetje kunnen voorbereiden op wat werkloosheid inhoudt, omdat er veel dagen van economische werkloosheid waren. We konden ervaren dat het voor veel gezinnen een financieel zware dobber wordt eens de deuren hier definitief sluiten. Velen moeten met één loon een gezin onderhouden. Als ook die inkomsten straks wegvallen, dreigt een catastrofe. Maar hoe moeilijk het ook was, uiteindelijk hebben we ons erbij neergelegd dat de sluiting onafwendbaar is. Daarom proberen we vooruit te kijken en te zoeken naar oplossingen voor alle slachtoffers. Helaas heeft de overheid nog steeds erg weinig concrete stappen gezet voor ons, terwijl we dit met aandrang vragen. Tot dusver is 40 procent van onze collega's die vrijwillig vertrokken zijn, nog steeds niet aan een nieuwe job geraakt. Bij de toelevering is dat zelfs 70 procent. Als die cijfers zich doorzetten na 2014, wordt Genk een sociaal kerkhof."

Voortouw
De vakbonden willen zelf het voortouw nemen. "We proberen in samenwerking met de VDAB en allerlei andere instanties de mensen voor te bereiden op een nieuwe toekomst: met opleidingen en allerlei andere informatiemomenten hopen we de collega's te helpen. We steunen ook voor 100 procent de initiatieven om nieuw werk naar hier te halen. Maar dit zal niet volstaan. Er moet voor iedereen een goede oplossing komen, en die kan alleen van de overheid komen. Het is nu aan hen om hun taak uit te voeren. Anders zullen de Limburgers een zware tol moeten betalen, zowel economisch als maatschappelijk", besluit Düzgün.