Cassatie heeft beslist: Michelle Martin komt vrij

Michelle Martin komt vrij. Het Hof van Cassatie heeft beslist dat er geen redenen zijn om het vonnis over de vrijlating van de ex van Marc Dutroux te verbreken, wat betekent dat Martin haar intrek kan nemen in het klooster van de Arme Klaren in het Naamse Malonne. Martin heeft intussen opnieuw te kennen gegeven dat ze bereid is om de slachtoffers te ontmoeten.

Het Hof van Cassatie heeft alle cassatieberoepen verworpen die ingesteld waren tegen de beslissing van de Bergense strafuitvoeringsrechtbank om Michelle Martin vrij te laten. De cassatieberoepen die door Jean-Denis Lejeune, Patricia Martin, Laetitia Delhez en Jean Lambrecks waren ingediend, werden onontvankelijk verklaard, terwijl dat van het Bergense parket ongegrond werd verklaard. Het Hof zag geen enkele reden om het vonnis van de strafuitvoeringsrechtbank te verbreken.

Martin werd op 22 juni 2004 door het Hof van Assisen van de provincie Luxemburg tot 30 jaar cel veroordeeld voor haar aandeel in de dood van Julie Lejeune, Melissa Russo, An Marchal en Eefje Lambrecks en de ontvoering van Laetitia Delhez en Sabine Dardenne. Daarvan heeft ze er nu 16 jaar uitgezeten.

Drie argumenten
Het Bergense parket had drie argumenten naar voren geschoven om de verbreking van het vonnis te vragen. Zo verweet het parket de strafuitvoeringsrechtbank dat ze niet bij elke voorwaarde had gemotiveerd met welk doel ze die had opgelegd. Volgens het Hof van Cassatie was de strafuitvoeringsrechtbank daar wettelijk ook niet toe verplicht. Ook vond het parket het niet kunnen dat de strafuitvoeringsrechtbank zich in haar beslissing over de geografische verwijdering gebaseerd had op de geschreven vragen van de slachtoffers, en niet alleen op wat die slachtoffers en hun advocaten op de zitting gezegd hadden. Ook dat argument vond in de ogen van Cassatie geen genade.

Als laatste meende het parket dat de strafuitvoeringsrechtbank zichzelf had tegengesproken waar ze Martin enerzijds verbood in de provincies Luik of Limburg te verblijven of te komen, en vervolgens verplichtte in Malonne te verblijven. Het Hof van Cassatie zag die tegenspraak niet en verwierp ook dat argument. Zelf had het hoogste hof ook geen enkele reden gevonden om het vonnis van de strafuitvoeringsrechtbank te verbreken. "Het vonnis is in overeenstemming met de wet", klonk het in het arrest.

Ontmoeting met slachtoffers
Martins advocaat Thierry Moreau heeft ook al gereageerd op de vrijlating. "Mijn cliënte is bereid de slachtoffers te ontmoeten en met hen te spreken over wat ze misdaan heeft", zei meester Moreau. "Ze heeft dat in het verleden reeds te kennen gegeven en dat blijft zo. Er is vroeger reeds een poging geweest om met de slachtoffers een gesprek te hebben. Dat aanbod is gedaan via een vzw die gespecialiseerd is in de bemiddeling tussen daders en slachtoffers, maar daarop is toen geen antwoord gekomen."

Recentelijk heeft meester Moreau het aanbod hernieuwd. "Kort na de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank om mijn cliënte vrij te laten, heb ik opnieuw een aanbod gedaan, maar ook daar is voorlopig nog geen antwoord op gekomen. In ieder geval zal nog moeten afgesproken worden op welke manier, in welke omstandigheden en onder welke voorwaarden een dergelijke ontmoeting zou kunnen plaatsvinden."

Wat nu?
Wat er de komende uren met Martin precies te gebeuren staat, wist meester Moreau naar eigen zeggen niet. "Het arrest moet nu overgemaakt worden aan de gevangenisdirectie. Wanneer dat zal gebeuren en wanneer en op welke manier mevrouw Martin nu de gevangenis zal verlaten, weet ik niet. Alleen is er nu niets meer dat haar vrijlating in de weg staat. Door het arrest van het Hof van Cassatie is het vonnis van de strafuitvoeringsrechtbank nu volledig uitvoerbaar."

Wel staat vast dat Martin snel, vermoedelijk nog vanavond, naar het klooster in Malonne zal vertrekken waar ze zal deelnemen aan het kloosterleven en zal meewerken aan het humanitair project van de zusters. "Dat is de eerste stap in haar resocialisatie", aldus meester Moreau nog. "Hoe die resocialisatie verder zal verlopen, is nog een vraagteken. Dat hangt niet alleen af van mevrouw Martin, maar ook van de hele samenleving. Zal die bereid zijn om haar terug op te nemen?"

Nog geen betogingen
De Naamse burgemeester Maxime Prévot heeft zich naar het klooster van de Arme Klaren begeven om zich te vergewissen van de situatie op het terrein. De nationale en internationale media zijn in groten getale aanwezig, en ongeveer 15 politieagenten patrouilleren regelmatig rond het klooster. De burgemeester liet weten dat het aantal politieagenten zal worden opgedreven indien nodig.

"Ik weet zelfs niet of ze vandaag nog aankomt", zegt Prévot. "Het zal misschien morgen zijn." Hij voegt eraan toe dat de voorwaardelijke vrijlating van Martin niet van hem afhangt, maar dat hij "nu ten volle de mogelijke neveneffecten onder controle moet houden". Momenteel verwacht Prévot geen betogingen. "Het is nog te vroeg om te zeggen of er reactie zal komen van de inwoners van Malonne."

Kosten
De inzet van agenten van de politiezone Namen heeft voorlopig al 42.000 euro extra gekost, heeft de burgemeester nog laten weten. Minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet (cdH) spreekt ondertussen tegen dat de veiligheidsmaatregelen overdreven zijn. De politievakbond VSOA zegt dat de kostprijs hiervan 120.000 euro bedraagt, maar Milquet zegt dat dit bedrag overdreven is en bovendien niet kan worden aangetoond.

"Elke dag krijgen politiezones versterking van de federale politie. Dit is geen uitzonderingsmechanisme", zegt de minister. Ze benadrukt dat het de opdracht van de overheid is om de veiligheid en de openbare orde te bewaken. Over de kostprijs van de politie-inzet kan ze nog niets zeggen. "Wij beschikken niet over die informatie. Het dispositief zal aangepast worden in functie van de situatie", aldus Milquet.

Bisschoppen
De Belgische bisschoppen nemen akte van de beslissing van het Hof van Cassatie en respecteren die beslissing. Dat meldt Tommy Scholtens, communicatieverantwoordelijke van de Belgische bisschoppenconferentie. "De bisschoppen brengen terzelfdertijd begrip op voor het lijden en verdriet van de ouders en familieleden van de slachtoffers en van de slachtoffers zelf."

"De zusters clarissen zijn ingegaan op de vraag van justitie om een vrouw op te vangen die in voorwaardelijke vrijheid wordt gesteld en die een andere wending aan haar leven wil geven", zegt Scholtens.