Nog 11 miljard euro nodig voor begrotingsevenwicht in 2015

Om in 2015 een begroting in evenwicht te bereiken, is er nood aan 11 miljard euro bijkomende maatregelen. Dat blijkt uit de economische vooruitzichten van het Federaal Planbureau voor de periode 2012-2017. Drie miljard daarvan moet al in 2013 gevonden worden.

"Het wordt een uitdaging voor alle beleidsniveaus", luidt het bij het Planbureau, dat toegeeft dat er in de cijfers nog geen rekening werd gehouden met de staatshervorming die in de maak is. Tegelijk lijkt vooral de sociale zekerheid een probleem. "De uitgaven stijgen er structureel sneller dan het bruto binnenlands product (bbp)".

Voor dit jaar gaat het Planbureau uit van een tekort op de begroting van 2,6 procent van het bbp. Dat cijfer is beter dan wat de regering vooropstelt (2,8 procent). Bij het Planbureau nuanceert men de verschillen. "Wij hebben de maatregelen volledig in rekening genomen zoals ze werden begroot. Mogelijk liggen de opbrengsten hier en daar wat lager".

Beloofde datum
Zonder bijkomende maatregelen stevent het tekort in 2013 af op 2,8 procent, in 2014 op 2,7 procent van het bbp en in 2015 op 2,5 procent van het bbp. Maar België beloofde tegen die datum een evenwicht, en dus moet er voor 11 miljard euro gesaneerd worden.

Per bestuursniveau en zonder rekening te houden met de volgende staatshervorming, manifesteren de tekorten zich vooral bij de federale overheid. De gemeenschappen en gewesten zouden in 2016 en 2017 overschotten boeken van respectievelijk 0,1 en 0,2 procent van het bbp.

Het grootste pijnpunt blijkt echter de sociale zekerheid. Daar is er sprake van structurele tekorten, van 1,5 procent van het bbp in 2015 en zelfs 1,6 procent in 2017.

Vergrijzing
Het Planbureau verwijst hiervoor naar de vergrijzing. "In het verleden waren de tekorten veelal het gevolg van de economische crisis. Als de economie heropleefde, daalden de uitgaven. Maar nu speelt dat niet meer want steeds meer mensen gaan op pensioen. Bovendien stijgt het gemiddeld pensioenbedrag sneller dan de lonen". Het Planbureau verwijst naar het feit dat pensioenen berekend worden op basis van de historische evolutie van de lonen, en die stegen in het verleden sneller dan vandaag. De regering heeft aan de andere kant maatregelen genomen in het werkloosheidsstelsel om de uitgaven te beperken, maar die volstaan niet ter compensatie.

Eén nuance: de tekorten werden berekend bij een economische groeiprognose van 2 procent vanaf 2015. Mocht de groei hoger uitvallen, dan kan er misschien wel een evenwicht gevonden worden in de sociale zekerheid.