Nota: 17 miljard euro nieuwe bevoegdheden en 10 miljard extra fiscale autonomie
Op het vlak van de staatshervorming voorziet de nota van formateur Elio Di Rupo voor 17,3 miljard euro aan nieuwe bevoegdheden voor de gewesten en gemeenschappen. De gewesten zouden ook fiscale autonomie krijgen voor bijna 10 miljard euro van de personenbelasting.
Op het vlak van werkgelegenheid zou voor 4,4 miljard euro worden overgeheveld naar de gewesten. Het gaat vooral om de bevoegdheid voor de controle op de beschikbaarheid van werkzoekenden en hun sanctionering, de activering van werkzoekenden en de daling van loonkosten voor doelgroepen.
Inzake gezondheidszorg zou 4,9 miljard euro aan homogene bevoegdheden naar de gemeenschappen gaan. Dat moet leiden tot een efficiënte organisatie van de gezondheidszorg en de hulp aan personen. De gemeenschappen zouden een ruime autonomie krijgen voor hulp aan gehandicapten, op de opvang van ouderen, de geestelijke gezondheidszorg, de bouw, renovatie en onderhoud van ziekenhuizen, de organisatie van eerstelijnszorg en preventie.
Kinderbijslag naar gemeenschappen
De kinderbijslag - goed voor 5,9 miljard euro - gaat volledig naar de gemeenschappen. In Brussel zou dat via de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie gaan. Tot slot gaat 2,1 miljard euro naar de deelentiteiten voor hun nieuwe bevoegdheden op het vlak van fiscale uitgaven, economie, mobiliteit, wetenschappelijk onderzoek, enzovoort. Concreet zouden de budgetten van de deelentiteiten van ongeveer 46 miljard euro naar zowat 63 miljard euro stijgen.
In de nieuwe financieringswet voorziet Di Rupo responsabiliseringsmechanismen op het vlak van gezondheidszorg, werk, de pensioenen van de ambtenaren van de gewesten en gemeenschappen en de CO2-uitstoot. Zo zouden de gewesten worden geresponsabiliseerd voor de evolutie van hun werkgelegenheidsgraad, door middel van een bonus-malussysteem.
Wat de fiscale autonomie betreft, zouden de gewesten bevoegd worden voor 10 miljard euro uit de personenbelasting. Dat komt neer op bijna 30 procent van de fiscale netto-inkomsten van de federale staat. De eigen inkomsten van de gewesten zouden daardoor toenemen van 8,8 miljard euro naar 18,8 miljard euro.
"Uitgebreide opcentiemen"
Di Rupo schuift daarvoor het mechanisme van "uitgebreide opcentiemen" naar voren. De huidige limiet van 6,75 procent op de personenbelasting bij de gewesten vervalt. De gewestelijke parlementen worden vrij hun bijkomende belastingen te stemmen. Ze kunnen de aanslagvoet van hun gewestelijke personenbelasting naar eigen goeddunken laten variëren. Wel moet de progressiviteit in de belastingen behouden blijven.
De gewesten zouden ook voor 5 procent fiscale autonomie op het vlak van de vennootschapsbelasting krijgen. Di Rupo wil wel dat de federale overheid bevoegd blijft voor het vastleggen van de belastbare basis. Dat moet het risico op cobeheer van de personenbelasting vermijden. Dat zou ons land immers kwetsbaar maken voor speculatie.
Financieringswet
De hervormde financieringswet zoals Di Rupo die voor ogen heeft, voorziet dat de gewesten worden gefinancierd op basis van de opbrengst uit de personenbelasting. De financiering van de gemeenschappen zou dan weer voornamelijk op basis van de behoeften gebeuren.
Brussel zou een bijkomende financiering van 461 miljoen euro in 2015 krijgen. Dat geld zou er komen via steun van het Vlaams en Waals gewest waarbij rekening wordt gehouden met de pendelaars enerzijds en anderzijds via het federale niveau waarbij wordt gekeken naar de aanwezigheid van internationale ambtenaren. De financiering zou ook verlopen via de mobiliteit en de veiligheid. (belga/sps)
