"Oekraïne is ernstigste crisis sinds de val van de Berlijnse muur"
De Europese ministers van Buitenlandse Zaken zijn vandaag in spoedberaad in Brussel bijeengekomen om de oplopende spanningen in Oekraïne en de Krim te bespreken. De Duitse minister Frank-Walter Steinmeier sprak voor aanvang van de "ernstigste crisis sinds de val van de Berlijnse Muur". Hij beklemtoonde dat de situatie met diplomatieke middelen ontmijnd moet worden. Morgenochtend komt ook het Belgische federale kernkabinet samen om de situatie te bespreken.
"We zijn zeer, zeer bezorgd over de situatie in Oekraïne. Er moet absoluut een de-escalatie van de situatie komen", zo verklaarde de Europese hoge vertegenwoordigster Catherine Ashton.
De Britse organiseert vandaag het tweede Europese spoedberaad in amper twee weken, een antwoord op de recente ontplooiing van Russische troepen op de Krim. Mogelijk volgt later deze week een bijeenkomst van de Europese staatshoofden en regeringsleiders.
Volgens Duits minister Frank-Walter Steinmeier kijkt de Europese Unie aan tegen "de ernstigste crisis sinds de val van de Berlijnse muur in 1989". Vijfentwintig jaar na het einde van decennia confrontatie tussen het westelijke en oostelijke blok van Europa is "de dreiging van een verdeling in Europa opnieuw reëel", aldus de Duitser.
"Ernstige gevolgen"
Terwijl de Poolse minister Radoslaw Sikorski al spreekt over "ernstige gevolgen" voor Rusland, beklemtoont Steinmeier het belang van diplomatie. "Dat is geen teken van zwakheid, maar het is meer dan ooit noodzakelijk om een militaire escalatie te vermijden."
De Belgische minister Didier Reynders zei dat er "maximale druk" moet uitgeoefend worden om de situatie te kalmeren en een verdere escalatie te vermijden. Reynders hamerde eveneens op het belang van een dialoog, met Rusland, maar ook onder de Oekraïense politici over het politieke transitieproces in het land.
"Terughoudend en beheerst"
In een persbericht toont premier Elio Di Rupo zich in naam van de regering "zeer bezorgd" over de ontwikkelingen in de Krim. "Alle partijen moeten zich terughoudend en beheerst opstellen en zich inzetten om de spanningen te verminderen", luidt het. "Voor België is het van kapitaal belang dat alle partijen het internationale recht strikt naleven, met name de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de staten, net als de democratie en de rechten van de minderheden, inclusief de taalminderheden."
Di Rupo benadrukt in naam van ons land nog dat een oplossing enkel politiek kan zijn. "En dit kan enkel via een dialoog tussen alle betrokken partijen."
Oppositiepartij N-VA wil dat de Kamercommissie Buitenlandse Zaken deze week samenkomt om zich te buigen over de oplopende spanningen in Oekraïne. Kamerlid Peter Luykx zal daar bij Kamervoorzitter André Flahaut (PS) op aandringen.
Eensluidende boodschap
Voor de Europese ministers komt het erop aan een eensluidende boodschap de wereld in te sturen. Duitsland en andere westerse landen hameren op het belang van politieke dialoog, lidstaten uit het oosten en noorden van de Europese Unie hopen op een krachtig discours aan het adres van Moskou.
Op tafel ligt een ontwerptekst waarin de Europese Unie de Russische militaire manoeuvres op het Oekraïense schiereiland veroordeelt. De buitenlandministers zouden aandringen op de terugtrekking van de Russische troepen en de lancering van een internationale dialoog.
De Europeanen praten ook over sancties. Ze zouden die afhankelijk kunnen maken van de mate waarin president Vladimir Poetin gesprekken wil aangaan en stappen onderneemt om de spanningen op de Krim te ontzenuwen. Er wordt onder meer nagedacht over de opschorting van gesprekken over een soepeler visaregime en een douane-unie. Ook de voorbereiding van "doelgerichte" sancties wordt overwogen.
Zondag besloten de Verenigde Staten, Canada, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Japan en Italië reeds om de voorbereidingen van een G8-top in het Russische Sotsji in juni op te schorten. De Amerikaanse buitenlandminister John Kerry dreigde tijdens het weekend ook al met economische sancties tegen Moskou.