"Vier op de vijf keer faalt vrijwillige terugkeer"
Vluchtelingenwerk Vlaanderen kaart het "falende terugkeerbeleid" van de federale regering en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block aan. In vier op de vijf gevallen faalt de vrijwillige terugkeer via terugkeerplaatsen, klinkt het in het jaarverslag. De Block hekelt de "bizarre conclusie" die Vluchtelingenwerk Vlaanderen maakt.
In september vorig jaar werden in vier centra van Fedasil voor afgewezen asielzoekers plaatsen gecreëerd voor vrijwillige terugkeer. Maar voor Vluchtelingenwerk is het onduidelijk of dit de reden is waarom het aantal gevallen van vrijwillige terugkeer fors gestegen is van 3.358 eind 2011 tot 5.656. De resultaten zijn niet bemoedigend, klinkt het.
Zo werden tot eind januari 2013 reeds 2.081 mensen overgeplaatst naar zo'n plaats voor vrijwillige terugkeer. "Maar liefst 78 procent kwam nooit aan en dook onder. Slechts 4 procent keerde effectief terug. De meesten dan nog zonder re-integratiesteun", hekelt Vluchtelingenwerk. "Dit percentage steeg van 55 procent naar 78 procent sinds het begin van de maatregel."
Afgedwongen
"Veeleer dan de afgewezen asielzoekers echt te begeleiden naar een vrijwillige terugkeer wordt er gedreigd met opsluiting. De regering zegt hiermee in te zetten op vrijwillige terugkeer, maar volgens ons lijkt dat toch meer op afgedwongen terugkeer", dixit Els Keytsman, directeur van Vluchtelingenwerk. Ze wil "de euforie over de stijgende vrijwillige terugkeercijfers van 2012 temperen". "De oorzaak van de stijging ligt niet in de terugkeerplaatsen, maar bij mensen van wie de asielprocedure al langer was afgelopen."
Keytsman stelt dat de regering de 3 miljoen euro voor een nieuw terugkeercentrum in Holsbeek beter investeert in een beleid dat werkt, waar afgewezen asielzoekers "een echte begeleiding krijgen naar vrijwillige terugkeer, door de begeleiders uit de gewone opvang".
"Hoe kan je dat zeggen?"
"Hoe kan je zeggen dat het beleid faalt, als het om zo'n grote stijging gaat? Vrijwillige terugkeer is toch beter dan gedwongen", reageert De Block bij monde van haar woordvoerster, Els Cleemput. Zij zegt dat die bewuste plaatsen, die in september in vier Fedasil-centra gecreëerd werden, maar voor een klein deel instaan van de vrijwillige terugkeer.
Zo is er ook vrijwillige terugkeer vanuit de gewone centra, is er het terugkeerloket van Fedasil en zijn er ook de Balkanvluchten van de Dienst Vreemdelingenzaken. "Alleen al via die vluchten zijn driemaal meer mensen teruggekeerd." Ook klinkt het dat sommigen die onderduiken, zich uiteindelijk weer aanmelden. Cleemput wil ook weerleggen dat er geen echte begeleiding is bij die plaatsen voor vrijwillige terugkeer, zoals Vluchtelingenwerk zegt. Het gaat om "specialisten".
De woordvoerster zegt tot slot nog dat die bewuste plaatsen gecreëerd werden, doordat de opvangcrisis voorbij is, waardoor er ruimte gecreëerd kon worden in de centra.
