EU-ministers akkoord over tolheffing voor vrachtwagens
De Europese ministers van Transport zijn het in Luxemburg eens geraakt over nieuwe richtsnoeren voor de tolheffing voor zware vrachtwagens in Europa. Voor het eerst mogen milieukosten meegenomen worden bij de berekening van de tol.
De richtlijn legt vast hoe lidstaten die dit wensen tol kunnen heffen op de vrachtwagens die hun wegen gebruiken. Als gevolg van interne verdeeldheid zat de discussie bijna twee jaar vast, maar het Belgische EU-voorzitterschap maakte van het dossier opnieuw een prioriteit.
Na drie uur onderhandelen kon staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe vaststellen dat een nipte gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich kon verzoenen met het compromis dat de Belgen hadden uitgedokterd. Hij sprak na afloop van "een mijlpaal op de weg naar een verantwoord beheer van het zware vrachtvervoer op Europees niveau".
Luchtvervuiling
Nieuw is dat lidstaten bij de berekening van de tolheffing voortaan ook het kostenplaatje van milieuschade als luchtvervuiling en lawaai in rekening kunnen brengen. Op dit moment wordt de tol enkel berekend op basis van de kosten voor de aanleg en het onderhoud van weginfrastructuur.
Afhankelijk van land en type voertuig bedraagt de gemiddelde tol in Europa momenteel 15 tot 25 eurocent per kilometer. Door de opname van milieukosten zou de gemiddelde kost volgens de Europese Commissie gemiddeld met drie tot vier eurocent kunnen stijgen.
Verzet
Het Belgische voorzitterschap moest wel toegevingen doen om voldoende ministers over de brug te halen. Zo wou de Commissie in haar oorspronkelijke voorstel ook de kosten van files in rekening brengen, maar dat stuitte op fel verzet van de transportsector en een aantal lidstaten.
Uiteindelijk is er een minder verregaand compromis uit de bus gekomen. De lidstaten kunnen tijdens piekuren de tol voor een periode van vijf uur tot 175 procent verhogen, maar dan moeten in de daluren navenante kortingen worden toegestaan.
Transportfederatie ontgoocheld
Transportfederatie Febetra reageert ontgoocheld. "De sector moet straks de congestie betalen terwijl wetenschappelijke studies duidelijk aantonen dat voornamelijk personenauto's congestie veroorzaken. Bovendien wordt congestie al betaald in de vorm van tijdverlies", stelt de federatie.
De spoorsector vindt het compromis over de filekosten onvoldoende. De Europese koepel CER stelt dat files veertig procent van de externe kosten vertegenwoordigen. De sector betreurt ook de mogelijke vrijstelling van vrachtwagens tot 12 ton.
Europees parlement
Het Europees Parlement moet zich nog over het voorstel uitspreken. De Belgische rapporteur Saïd El Khadraoui (sp.a) herinnerde er alvast aan dat het parlement vindt dat de kost van files doorberekend moet kunnen worden en dat de opbrengst van de tol opnieuw geïnvesteerd moet worden in duurzaam transport, een voorstel dat de lidstaten afwijzen.
De richtlijn verplicht de lidstaten niet om tol te heffen op het vrachtverkeer, maar bepaalt enkel de spelregels voor de lidstaten die dit wensen te doen. De tolheffing kan gerealiseerd worden met tolhuisjes -zoals gebeurt in Frankrijk en sommige zuidelijke lidstaten- maar ook met elektronische middelen.
In de Benelux, Denemarken en Zweden betaalt het vrachtverkeer via het zogenaamde Eurovignette een forfaitaire som per jaar. Dat maakt de berekening van de externe kosten bijzonder moeilijk, maar ook in onze contreien woedt al een tijd een debat over de invoering van een slimme kilometerheffing. (belga/svm)
