Spaanse regering neemt controle over haven van Ceuta over

De regering in Madrid heeft besloten om de controle over de haven in de Spaanse exclave Ceuta over te nemen. Minister van Transport Oscar Puente heeft daarvoor een besluit ondertekend en toestemming gegeven voor de opbouw van een tijdelijk tentenkamp voor migranten in het havengebied, zo meldden de Spaanse openbare omroep RTVE en andere Spaanse media.

De regionale regering onder leiding van Juan Jesús Vivas, de president van Ceuta, had zich vrijdag uitgesproken tegen de oprichting van een dergelijk tentenkamp in het havengebied. De haven zou belangrijk zijn voor de bevoorrading van de exclave, en bovendien zou er in de buurt een grote brandstofterminal liggen.

Eerder had het lokale bestuur zich al uitgesproken tegen de tijdelijke opvang van migranten in een stilgelegde fabriek, een voormalig militair ziekenhuis of sportcentra. Momenteel wordt er in de wijk Los Rosales nog een kamp voor ongeveer 900 mensen opgezet. Ook daar zijn er protesten van omwonenden.

Eind juli staken zowat 72.000 migranten te voet of al zwemmend de grens over tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta. Hoewel de meerderheid onmiddellijk weer is vertrokken, bevinden zich vandaag de dag nog steeds ongeveer 5.000 migranten in Ceuta, onder wie ongeveer 1.200 niet-begeleide minderjarigen, volgens de Spaanse premier Pedro Sanchez. De lokale autoriteiten spreken van 10.000 migranten die nog steeds aanwezig zijn. Volgens de officiële cijfers zijn daarbij 91 mensen omgekomen: 80 in Spanje en 11 aan Marokkaanse zijde. Volgens ngo's ligt dat cijfer nog hoger.

Veel inwoners van Ceuta zijn verontwaardigd over de langdurige aanwezigheid van duizenden migranten. Er vinden steeds weer demonstraties plaats en soms ook gewelddadige aanvallen op migranten.

De Spaanse premier Pedro Sánchez roept koning Felipe op om een bezoek te brengen aan Ceuta en Melilla, omdat men daar "na twintig jaar zonder bezoek van het staatshoofd" behoefte aan heeft. Sánchez sprak in het Spaanse Congres over de toestroom van meer dan 70.000 mensen in de exclave, eind juli.

De meeste vluchtelingen keerden terug binnen enkele uren, maar duizenden anderen niet. Wat de premier betreft, moet het bezoek van de koning in "de komende weken" plaatsvinden. De koning heeft Ceuta en Melilla sinds zijn troonsbestijging nog niet bezocht.

De gebieden liggen aan de kust in Noord-Afrika, grenzend aan Marokko, en zijn Spaanse exclaves. Felipe liet begin augustus weten de situatie in Ceuta "met grote zorg en verontwaardiging" te volgen. In die periode ging de koning in gesprek met de burgemeester van Ceuta, Juan Jesús Vivas. Hij liet na afloop weten snel een bezoek van de koning te verwachten, maar wist nog niet wanneer. "De koning is vastbesloten om Ceuta te bezoeken, dat is een belofte die hij heeft gedaan", aldus de burgemeester.

Duizenden inwoners van Ceuta zijn de straat opgegaan uit protest tegen de overheidsaanpak van de migrantencrisis in de Spaanse exclave. Ook elders in Spanje vonden betogingen plaats.

Betogers in Ceuta zwaaiden met Spaanse vlaggen en scandeerden teksten zoals "Ceuta is niet te koop, Ceuta moet worden verdedigd". Zij vinden dat meer moet worden gedaan om Ceuta door de crisis te helpen. Er waren ook demonstraties in onder meer Madrid, Barcelona en Bilbao. De betogingen van woensdag trokken tienduizenden mensen en vielen samen met de jaarlijkse Ceutadag.

Meer dan 70.000 migranten staken in juli vanuit Marokko de grens over naar Ceuta. De meeste mensen zijn teruggekeerd, maar duizenden van hen, inclusief minderjarigen, zijn achtergebleven. Zij verblijven in geïmproviseerde kampen of zweven over straten en stranden, aldus de lokale autoriteiten. De stad met ruim 80.000 inwoners was niet voorbereid op de komst van deze grote groep.

De Spaanse politie heeft ontkend dat er een rapport bestaat waarin de Marokkaanse ordediensten met de vinger worden gewezen voor de massale toestroom van migranten in de Spaanse exclave Ceuta. Over dat rapport berichtte het Spaanse online medium El Español woensdagmorgen.

El Español verwees naar een rapport waarin de toestroom van zowat 70.000 migranten "gegidst werd door Marokkaanse agenten op bevel van agenten in burger, die een ander doel dan migratie nastreefden".

De directeur-generaal van de Spaanse politie Francisco Pardo heeft echter ontkend dat er zo'n rapport bestaat. Volgens bepaalde analisten zou de migratiecrisis een boodschap van Marokko aan Spanje geweest kunnen zijn omtrent de Westelijke Sahara, een voormalige Spaanse kolonie die grotendeels door Marokko wordt gecontroleerd.

Eind juli staken zowat 72.000 migranten te voet of al zwemmend de grens over tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta. Hoewel de meerderheid onmiddellijk weer is vertrokken, bevinden zich vandaag de dag nog steeds ongeveer 5.000 migranten in Ceuta, onder wie ongeveer 1.200 niet-begeleide minderjarigen, zo zei de Spaanse premier Pedro Sanchez maandag. 

De lokale autoriteiten spreken van 10.000 migranten die nog steeds aanwezig zijn. Volgens de officiële cijfers zijn daarbij 91 mensen omgekomen: 80 in Spanje en 11 aan Marokkaanse zijde. Volgens ngo's ligt dat cijfer nog hoger.

Enkele uren nadat Italië maandag beslist heeft om de grenscontroles voor reizigers uit Spanje met vijftien dagen te verlengen, doet Spanje hetzelfde voor reizigers uit Italië.

De Italiaanse maatregel werd ingevoerd nadat in juli onverwachts tienduizenden mensen vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta in Afrika trokken.

Spanje voerde als vergeldingsmaatregel grenscontroles in voor reizigers vanuit Italië, tot en met 7 september, maar ook die maatregel is nu dus met 15 dagen verlengd. De twee landen delen geen grens. De controles worden dus uitgevoerd bij mensen die per schip of vliegtuig reizen.

 Italië verlengt de grenscontroles voor reizigers uit Spanje met vijftien dagen. De maatregel werd ingevoerd nadat onverwachts tienduizenden mensen vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta in Afrika trokken.

De Italiaanse regering heeft de verlenging maandag bekendgemaakt, de dag waarop de maatregel zou komen te vervallen. De Schengenverdragen voor vrij verkeer van personen werden op 31 juli voor een periode van een maand opgeschort. De maatregel heeft volgens Rome geen gevolgen voor Spanjaarden of andere EU-burgers die naar Italië willen.

Spanje voerde als vergeldingsmaatregel grenscontroles in voor reizigers vanuit Italië, tot en met 7 september. De twee landen delen geen grens. De controles worden dus uitgevoerd bij mensen die per schip of vliegtuig reizen.

De Spaanse overheid heeft het Europese grensagentschap Frontex om hulp gevraagd om de migratiecrisis in Ceuta het hoofd te bieden. De minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska heeft daarvoor een verzoek gedaan bij de algemene directeur voor Migratie en Binnenlandse Aangelegenheden van de Europese Commissie, Beate Gminder. Zij had die steun al op 21 augustus aangeboden.

De linkse regering in Spanje staat onder grote druk sinds de massale toestroom van tienduizenden migranten naar Ceuta - de Spaanse exclave in Noord-Afrika - eind juli. Om juridische redenen kan Madrid de migranten niet snel uit Ceuta zetten. Spanje wil ze ook niet naar het vasteland brengen, terwijl een deel van de lokale bevolking begint te protesteren tegen hun aanwezigheid.

Bijna een maand geleden drongen meer dan 70.000 migranten binnen in de Spaanse exclave, die maar 84.000 inwoners telt. Ze staken illegaal de grens over. Velen keerden de uren nadien terug naar Marokko. De linkse regering van de socialist Pedro Sanchez schat dat 5 tot 10 procent - dus tussen 3.500 en 7.000 migranten - van wie duizenden niet-begeleide minderjarigen, zich nog steeds in Ceuta bevindt. Van hen zullen slechts 500 uiterst kwetsbare, niet-begeleide minderjarigen naar het vasteland worden gebracht.

Spanje vraagt Frontex nu om tien extra medewerkers in te zetten om de registratie en eerste controle te versterken. Volgens de Spaanse overheid kan ook de steun van het Europese Asielagentschap EUAA nuttig zijn voor het afnemen van bevragingen en de inzet van tolken.

Voor de tweede dag op rij zijn aanvaringen tussen de politie en de lokale bevolking in Ceuta donderdag geëscaleerd, een maand na de massale toeloop van duizenden migranten naar de Spaanse enclave in Marokko.

De politie greep in op een strand, nadat een groep demonstranten een gebied was binnengedrongen waar migranten sliepen. Op beelden van de Spaanse publieke omroep is onder meer te zien dat demonstranten tenten en andere spullen in brand steken.

Eerder op de dag hielden tientallen demonstranten een sit-in om te voorkomen dat voertuigen van het Rode Kruis het strand bereikten om voedsel uit te delen aan honderden migranten die daar verblijven.

Woensdagavond zette de politie traangas in om confrontaties tussen demonstranten en migranten die op het strand kamperen te voorkomen. Volgens een politiewoordvoerder liepen de spanningen verder op nadat ongeveer zeventig migranten 's nachts een militair voertuig met vier soldaten met stenen en andere voorwerpen bekogelden.

De Spaanse Nationale Veiligheidsraad is voor het eerst bijeengekomen sinds de massale intocht van vooral Marokkanen in het Spaanse Afrikaanse territorium Ceuta.

Onder voorzitterschap van premier Pedro Sánchez is een taskforce voor de crisis gevormd, om de aanpak van de problemen door de vele nationale en regionale instanties te coördineren. Hier had de leider van de autonome stad Ceuta, Juan Jesús Vivas, om gevraagd, melden Spaanse media.

De leider van de taskforce wordt minister Ángel Víctor Torres van Regionale Zaken. Vivas zal ook lid zijn.

Eind juli trokken onverwacht tienduizenden mensen vooral over het strand en de zee de Spaanse exclave Ceuta binnen. De Spaanse grensbewakers werden verrast en de Marokkaanse hinderden ze niet, volgens Spaanse media.

De meeste indringers gingen snel terug naar Marokko. Maar er zijn nog bijna 10.000 mensen zonder middelen van bestaan op straat of op het strand van het kleine Ceuta. Spanje wil minderjarigen het eerst verplaatsen.

Marokko wil ze terugnemen, maar volgens Rabat hebben de Spanjaarden juridische obstakels opgeworpen. Zo mogen van de Spaanse wet bijvoorbeeld niet-begeleide minderjarigen niet worden teruggestuurd, maar moeten ze worden opgevangen. In Ceuta is geen plaats voor de opvang van de velen die er nog rondhangen.

De Spaanse politiek is diep verdeeld over het al of niet opnemen van deze migranten. Door rechts bestuurde regio's zeggen niet te willen meewerken aan opvang en eisen dat de linkse regering ze allemaal terugstuurt. De Spaanse volksvertegenwoordiging ondervraagt betrokken ministers. Dinsdag verschijnt bijvoorbeeld als eerste defensieminister Margarita Robles voor de commissie Defensie. Komende maandag verschijnen de laatste twee betrokken ministers in het Spaanse Congres over de kwestie, onder wie minister van Jeugd Sira Rego.

Spanje heeft inmiddels een officieel verzoek ingediend bij de EU voor noodhulp in Ceuta, laat een woordvoerder van de Europese Commissie weten. Het gaat onder meer om een verzoek voor geld voor grensbescherming, veiligheidsinfrastructuur en middelen om overstekende personen, met name alleenreizende kinderen, goed op te vangen.

De Spaanse politie heeft vijf vermeende mensensmokkelaars opgepakt die de gestrande migranten overtuigden om hen voor prijzen tot 9.000 euro met de boot naar het Spaanse schiereiland te brengen. Vier van hen zouden deel uitmaken van een netwerk van mensensmokkelaars, maakt de Spaanse politie vrijdag bekend in een persbericht. Twee verdachten werden in Ceuta gearresteerd, twee anderen in La Línea de la Concepción in de Spaanse regio Andalusië.

Het netwerk zou migranten ondergebracht hebben in woningen en garages en Ceuta om hen vervolgens aan boord van gammele bootjes richting Andalusië te loodsen. Hoeveel migranten op die manier richting Spanje zijn vervoerd, kon de politie niet zeggen.

De vijfde opgepakte persoon staat los van het netwerk en zou op 14 augustus 7 migranten met een klein bootje en "onder minimale veiligheidsvoorzieningen" richting Spanje hebben gebracht. De verdachte zou daar 8.000 euro per persoon voor aangerekend hebben.

Deze ochtend vond in Ceuta een grote politieactie plaats. 4.000 migranten werden van het strand gehaald. Enkele uren later waren er echter al 600 personen teruggekeerd, meldt de Spaanse nieuwssite ABC.es.

Rond 7.20 uur kwamen circa dertig politiebusjes ter plekke. De migranten werden over een afstand van een halve kilometer ingesloten.

Onder begeleiding werden ze naar tijdelijke opvangcentra gebracht die momenteel in Ceuta gebouwd worden. Daar moet hun asielaanvraag beoordeeld worden en de procedure in gang gezet worden om terug te keren naar Marokko.

De operatie verliep echter moeizaam. Sommigen keerden meteen terug om nog enkele spullen op te halen. Anderen wachtten tot de kust veilig was om zich weer richting het strand te begeven.

Op veel medewerking hoeven de ordediensten sowieso niet te rekenen. De migranten voelen zich onmenselijk behandeld omdat ze maar één maaltijd per dag krijgen en hun behoefte in de zee moeten doen.

De autoriteiten in Ceuta hebben de eerste zes lichamen geïdentificeerd van mensen die zijn omgekomen bij de grote toeloop naar de stad, eind vorige maand. Van drie mensen is de identiteit vastgesteld op basis van vingerafdrukken, de drie anderen met DNA, heeft het hoofd van de onderzoeksinstelling gezegd tegen de radiozender RNE, meldt Europa Press. Er zijn in totaal 82 lichamen geborgen.

Het instituut dat de identiteit van de doden probeert te achterhalen is overweldigd door het grote aantal lichamen, aldus directeur Manuel Aparcero. Het instituut moest extra koelcapaciteit plaatsen om ze op te kunnen slaan.

Er zijn onderzoeken gedaan om na te gaan hoe oud de doden zijn en of ze zijn omgekomen door geweld. Waar mogelijk zijn de lichamen volgens Aparcero naar islamitisch gebruik behandeld, uit respect voor het geloof.

De Spaanse regering wil "met spoed" vijfhonderd meisjes uit de exclave Ceuta naar het vasteland halen. Dat meldt persbureau EFE. Het gaat om minderjarigen die drie weken geleden samen met tienduizenden anderen Ceuta binnengedrongen waren vanuit Marokko.

Volgens bronnen van het ministerie van Jeugdzaken horen de meisjes tot de kwetsbaarste groepen. Nu ligt er een plan waardoor zij snel zouden kunnen overgeplaatst worden naar het Spaanse vasteland. Volgens de krant 'El País' ging het bestuur van Ceuta akkoord met het plan.

Ceuta ligt op het Afrikaanse continent, aan de overkant van de Straat van Gibraltar. Tot nu toe is nog geen enkele migrant na de massale instroom van eind juli doorgereisd of overgebracht naar het Europese deel van Spanje.

Van de naar schatting meer dan 70.000 mensen die Ceuta binnengetrokken waren, is een grote meerderheid snel weer vertrokken naar Marokko. Enkele duizenden migranten verblijven nu nog in de Spaanse exclave, onder hen veel minderjarigen.

Veel van hen slapen buiten omdat er een groot tekort is aan opvangplekken in de kleine stad. De Spaanse migratieminister Elma Saiz beloofde afgelopen maandag opvangplekken voor 1.500 migranten te creëren.

Een deel van de vrouwelijke migranten heeft intussen een eigen kamp opgezet met kartonnen dozen omdat ze 's nachts veel last hebben van seksuele intimidatie en aanranding. Ook meisjes zouden daar slachtoffer van geworden zijn, meldt persbureau Reuters.

Spanje gaat 1.500 tijdelijke opvangplekken voorzien voor migranten in de Spaanse exclave Ceuta bij Marokko, zegt migratieminister Elma Saiz volgens persbureau EFE. Eind juli staken daar tienduizenden mensen de grens over, van wie er nog 5.000 tot 8.000 zouden zijn achtergebleven. Zondag demonstreerden honderden van hen tegen de omstandigheden waarin zij nu leven.

De migranten zouden veelal op het strand slapen en van de politie niet het stadscentrum in mogen. Ook zouden er ziektes zijn uitgebroken.

Na de massale oversteek van eind juli werd voor zaterdag opnieuw zo'n poging aangekondigd op sociale media. Daarbij waren uiteindelijk veel minder mensen betrokken en voor zover bekend wist niemand Ceuta te bereiken. Wel werden volgens Marokkaanse media honderden arrestaties verricht.

De Spaanse krant El País meldt dat Juan Vivas, de hoogste bestuurder van Ceuta, de overheid maandag beschuldigde van passiviteit. Hij dreigde met juridische stappen als de situatie binnen dertig dagen niet verbetert.

De Marokkaanse politie heeft zaterdag minstens 111 mensen gearresteerd toen ze de Spaanse Noord-Afrikaanse enclave Ceuta probeerden binnen te dringen. 

Een bron bij het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde aan persagentschap Reuters dat onder de aangehouden personen 109 migranten uit Sub-Sahara (Afrika ten zuiden van de Sahara) waren en twee Marokkaanse staatsburgers. Ze werden gearresteerd in of nabij Fnideq, de Marokkaanse stad tegenover Ceuta. Volgens het Spaanse persbureau EFE zette de Marokkaanse politie hierbij traangas in. 

De grenzen rond de Spaanse exclave Ceuta worden vandaag streng bewaakt uit vrees voor een nieuwe massale toestroom van migranten. Volgens Spaanse media zouden Marokkaanse veiligheidstroepen al enkele honderden mensen ervan hebben weerhouden een poging te doen om de zwaarbewaakte grens over te steken.

Het zou niet om Marokkanen gaan, maar overwegend om mensen uit zuidelijker gelegen Afrikaanse landen. Zowel Spanje als Marokko wil verhinderen dat het scenario van eind juli zich herhaalt, waarbij 80.000 migranten de grens overstaken.

Een paar dagen geleden deelde het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken mee dat het enkele personen had opgepakt die een nieuwe oproep hadden gelanceerd op sociale media om massaal de grens over te steken. Die nieuwe poging was gepland voor vandaag.

Vooral aan Marokkaanse zijde zijn de veiligheidsmaatregelen de afgelopen dagen duidelijk aangescherpt, zo schrijft de Spaanse openbare omroep RTVE. In de grensstad Fnideq richtten de autoriteiten extra versperringen van prikkeldraad en scheermesdraad op. Patrouilleboten bewaken ook de kust, terwijl waterkanonnen klaar staan aan de grens. Om aan de grens te komen, moeten mensen ook door talrijke checkpoints.

Marokkaanse media melden dat er de voorbije dagen al 540 mensen zijn aangehouden. Zij werden gedwongen te vertrekken of opgepakt. Er zijn samenscholingsverboden en er geldt een verbod voor alleenreizende jongeren om zonder geldige reden naar de grensstreek te komen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft met strafvervolging gedreigd.

In Ceuta zelf worden 880 politieagenten ingezet. Zij kunnen rekenen op de versterking van 2.000 soldaten en 700 agenten van de Guardia Civil.

Op 30 juli bereikten tienduizenden migranten Ceuta, vooral al zwemmend. Bij die massale toestroom vielen ook 83 doden. De meeste migranten keerden al snel naar Marokko terug, maar zowat 5.000 van hen bevinden zich nog steeds in de Spaanse exclave.

Komt er dit weekend een nieuwe bestorming van de Spaanse exclave Ceuta? Spanje en Marokko zetten zich in ieder geval schrap, want zaterdag zullen mogelijk opnieuw duizenden migranten proberen de grens te bestormen, blijkt uit berichten op sociale media. Lees hier meer.

Marokko heeft enkele personen opgepakt die op sociale media zouden hebben opgeroepen om massaal en illegaal de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla binnen te trekken. Dat heeft het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken meegedeeld. De oproepen mikken op 15 augustus.

Het ministerie volgde de voorbije dagen anonieme berichten die aanzetten tot een gezamenlijke bestorming van de twee exclaves. Het noemt die oproepen gevaarlijk en vraagt de bevolking niet in te gaan op "verdachte en misleidende oproepen". Aanzetten tot het illegaal oversteken van de grens is strafbaar in Marokko, en ook wie zulke oproepen online verspreidt, riskeert vervolging. Hoeveel mensen zijn opgepakt en wanneer dat gebeurde, zegt het ministerie niet.

Rabat vraagt Spanje ook sneller werk te maken van de terugkeer van niet-begeleide Marokkaanse minderjarigen uit Ceuta naar hun gezin. Daarnaast herhaalt het zijn vraag naar een mechanisme dat onmiddellijke terugkeer mogelijk maakt.

TikTok en Meta Platforms, het bedrijf achter Facebook en Instagram, gaan nauwer samenwerken met factcheckers om een nieuwe migratiecrisis zoals die in Ceuta te voorkomen. Dat heeft Eurocommissaris Henna Virkkunen gemeld op X.

Tienduizenden migranten wisten eind vorige maand de Spaanse exclave Ceuta te bereiken vanuit Marokko. Daarbij vielen tientallen doden. Sociale media lijken hierbij een grote rol gespeeld te hebben. 

Migranten gaven aan dat video's en berichten op platforms als TikTok de indruk wekten dat de doorgaans zwaarbewaakte grens plotseling openstond. De Eurocommissaris uitte vorige week kritiek op Meta en TikTok om hun aanpak en riep op tot strenger toezicht op socialemediaplatforms.

"Factcheckers kunnen schadelijke desinformatie signaleren over bijvoorbeeld een mogelijke nieuwe massale grensovergang", aldus een woordvoerder van de Commissie. "We zullen waakzaam blijven in onze samenwerking met de platforms en criminele netwerken aanpakken die valse beloftes verkopen ten koste van mensenlevens", vulde Virkkunen op X aan.

Volgens een woordvoerder heeft Meta een team dat "de situatie in Ceuta in realtime opvolgt. "Inhoud die in strijd is met onze beleidsregels wordt verwijderd", klinkt het. Het gaat daarbij onder meer om berichten waarin mensensmokkeldiensten aangeboden worden.

De burgemeester van Ceuta wil een detentiecentrum waar "buitenlanders" vastgehouden kunnen houden. Volgens Juan Jesús Vivas zitten er nog altijd 8.000 à 11.000 migranten in zijn stad. De Spaanse autoriteiten spraken eerst van 2.500 achtergebleven migranten. 

Onder hen zijn veel alleenreizende minderjarigen die vaak geen toegang hebben tot water, eten en onderdak. Vivas herhaalde dat die situatie onhoudbaar is.

Zo'n 5.000 inwoners van Ceuta protesteerden zondag tegen de aanpak van de crisis. Volgens hen is de stad in de steek gelaten. Ook aan de overkant van de Straat van Gibraltar zorgt het lot van de migranten voor felle discussies. De politie-inzet in Ceuta werd sterk uitgebreid.