"Vreemdelingenlegioen gaat islamisten niet op zijn sloffen verslaan"

De Franse soldaten die in Mali het gevecht aangaan met islamitische rebellen, zijn strijders uit het legendarische Vreemdelingenlegioen. "Dat is een beetje het militaire uitzendbureau van Frankrijk", zegt de Nederlandse militair historicus Christ Klep. "Ze opereren min of meer zelfstandig en kunnen binnen een paar dagen ter plekke zijn."

De eenheid wordt vaker voor allerlei klussen in Afrika (en elders) ingezet. "Zo zijn ze ook actief in de Centraal Afrikaanse Republiek en hebben ze in bijvoorbeeld Rwanda en Congo gevochten." Het legioen staat vrijwel altijd standby, is niet zwaar uitgerust met bijvoorbeeld tanks en ander materieel, en kan daardoor snel op het vliegtuig stappen.

Bovendien hoeft er nauwelijks politieke discussie aan vooraf te gaan - ook in Frankrijk heerst het idee dat het Vreemdelingenlegioen hier nu eenmaal voor bestaat. "Als er andere eenheden in het buitenland moeten vechten, zie je dat de samenleving sneller vragen stelt bij de noodzaak van een missie."

Legende
Anders dan de legende (die mede is gevoed door Hollywood) wil doen geloven, is het Vreemdelingenlegioen geen onoverwinnelijke eenheid die elke slag op haar sloffen wint. "Het is, veel meer dan vroeger, een reguliere eenheid geworden", zegt Klep. "Voorheen was iedereen welkom: ook moordenaars en oorlogsmisdadigers of mensen die om privéredenen een nieuw leven wilden beginnen. Als je maar een man was, niet ouder dan 40, en bereid om voor Frankrijk te vechten, kon je jezelf onder een valse naam melden. Nu wordt je achtergrond gecontroleerd en worden misdadigers geweigerd of, indien van toepassing, vervolgd."

Volgens Klep zie je aan de jongste aanwas nog steeds op welke plaatsen in de wereld het niet goed gaat. "Zo meldden zich vlak na de Tweede Wereldoorlog veel Duitsers. Nu zijn het, om heel andere redenen, veel Oost-Europeanen, en dan met name Kroaten. Zij hebben gevechtservaring, maar komen thuis moeilijk aan de slag."

Effectief?
Toch heeft het nog steeds een zekere lading als het Vreemdelingenlegioen wordt uitgezonden, en daar maakt de Franse regering volgens Klep graag gebruik van. "Het is toch een signaal dat Parijs niet met zich laat spotten - dat ze het Vreemdelingenlegioen ergens op af kunnen sturen als ze vinden dat iemand te ver gaat."

Dat is nu dus het geval in Mali. Klep durft echter niet te zeggen hoe effectief het legioen hier kan zijn. "We hebben het over in totaal 2.000 manschappen in een gebied dat twee keer zo groot is als Frankrijk. Ik verwacht wel dat Parijs de aanwezigheid de komende maanden uitbreidt tot 8.000 à 10.000 man, maar ook dat lijkt me niet voldoende om de islamisten te verslaan. Ze zijn met velen, zijn zeer gemotiveerd en kunnen zich ongezien onder de lokale bevolking mengen. Vermoedelijk hoopt Frankrijk de opmars van deze groeperingen af te remmen en bepaalde gebieden veilig te stellen voor infiltratie."