Wapenwedloop in Azië verontrust buurlanden van China
China is zich verder aan het bewapenen. De buurlanden maken zich zorgen. De spanningen met Japan, territoriale conflicten en de strijd om het luchtruim zouden de vonk in het kruitvat kunnen ontsteken.
Het Chinese militair spierballengerol verontrust zijn buren. Ondanks dat de woordvoerster van het Volkscongres, Fu Ying, de nieuwe sterke stijging van de militaire uitgaven met "ongeveer tien procent" een normale zaak noemde, volgen de buurlanden met grote bezorgdheid de toename van de Chinese militaire macht. Als reactie is er een wapenwedloop begonnen van Japan over de Filipijnen en Vietnam tot in India. Ook de supermacht Verenigde Staten breidt haar militaire activiteiten in het Aziatische deel van de Stille Oceaan uit.
"Voor een groot land als China is het noodzakelijk dat het zich goed kan verdedigen", motiveerde Fu Ying een dag voor het begin van de jaarvergadering van het Volkscongres in Peking de militaire groei, voor het vijfde opeenvolgende jaar met dubbele cijfers. Onder "verdediging" verstaat China dat het zijn territoriale aanspraken op eilanden en grondstoffen in de Oost-Chinese en Zuid-Chinese Zee indien nodig ook met militaire kracht zal doordrijven.
Japan beschouwt de bewapening van China als één van de grootste uitdagingen voor de veiligheidssituatie in de regio. De controlezones van het luchtruim, die China in 2013 in grote delen boven de Oost-Chinese Zee heeft gevestigd, worden als "gevaarlijk" ingeschaald. Premier Shinzo Abe spant zich in om internationale steun te krijgen voor de Japanse positie, nu China de escalatie opvoert. Het agressievere optreden van China, zoals Japan dat ervaart, dient Tokio ook als rechtvaardiging voor zijn defensiepolitiek en de groei van zijn eigen militaire uitgaven tot op recordhoogte.
Zuid-Korea zit in de moeilijke positie zijn betrekkingen met China en de Verenigde Staten in evenwicht te houden. De relatie met Japan is wat afgekoeld, nu Zuid-Korea dichter aanleunt bij zijn belangrijkste handelspartner China. Maar ook Seoel maakt zich zorgen dat die band een bron van instabiliteit kan vormen. Analisten waarschuwen dat de communicatie met Peking wat betreft veiligheidssituaties daardoor is beknot en wijzen er op dat de VS de belangrijkste partner van Zuid-Korea is en dat China de traditionele bondgenoot van Noord-Korea is, dat met wilde bedreigingen onrust zaait in Oost-Azië.
In de ruzie om de eilanden is China sinds de top van de Apec-landen (Asia-Pacific Economic Cooperation) in november in Peking wel een charmeoffensief begonnen, maar de buurlanden moeten zich zorgen blijven maken, zei Sebastian Heilmann, directeur van China Instituut Merics in Berlijn. De bewapening van China is gericht op gelijkwaardigheid of superioriteit tegenover alle potentiële tegenstanders -van Japan tot de Verenigde Staten. Dat behoort tot het concept "omvattende nationale kracht", zei Heilmann.
Met de toenadering tussen China en het slechts als afvallige provincie genoemde Taiwan zijn de spanningen wel afgenomen, maar de militaire druk op het democratische eiland blijft aanhouden. "Regionale militaire conflicten kunnen elk moment opflakkeren -vooral dan als toevallige botsingen in omstreden zeegebieden of in China zelf tot een internpolitieke destabilisering kunnen leiden", waarschuwt Heilmann.
"De Chinese wapenwedloop is duidelijk een bedreiging en brengt gevaar voor de buurlanden, Vietnam inbegrepen", luidt de commentaar van de Vietnamese China-expert Duong Danh Dy, ooit consul-generaal in het Zuid-Chinese Guangzhou. "Vietnam kan geen troepen sturen om tegen China te vechten, omdat Vietnam een klein land is en China een reus".
