Zo functioneert meest geheime geldtransfer ter wereld
Met een oeroud systeem versluizen islamitische middenstanders miljarden over de hele wereld. Het businessmodel steunt op vertrouwen en discretie. Ook IS en al-Qaida hebben niet liever omdat controle amper mogelijk is.
Het gaat om Hawala-bankieren, een informeel circuit dat al bestond voor er sprake was van het moderne bankwezen. Hawala omzeilt met gemak landsgrenzen en monetaire regels. Het is snel en de kosten zijn laag. Het geld wordt verplaatst op basis van vertrouwen: eeuwenoude connecties tussen families en clans. Er zijn geen sporen van terug te vinden op papier. Terreurnetwerken en drugsbendes maken er handig gebruik van.
Hoe werkt het?
Je gaat naar een tussenpersoon, een zogenaamde hawaladar, aan wie je de bestemming van het geld opgeeft plus een bepaalde code. De tussenpersoon neemt contact op met een hawaladar in het land van bestemming en zegt hoeveel geld jij aan een bepaalde persoon wilt geven. Die persoon meldt zich bij zijn hawaladar en geeft de benodigde code door. Het bedrag wordt daar ter plaatse uitgekeerd. Met een tegengestelde transactie wordt het 'kastekort' in het land van bestemming weer goedgemaakt.
De gerenommeerde Duitse krant Die Welt sprak met Mohammed (niet zijn echte naam, nvdr) in de Jordaanse hoofdstad Amman. Mohammed is een 'Hawala-bankier'. Hij transfereert geld. Hij kent telkens het bedrag en de ontvanger. Meer wil hij niet weten. Te veel informatie kan wel eens gevaarlijk zijn. Inlichtingendiensten liggen mogelijk op de loer.
Café
Het 'kantoor' van Mohammed bevindt zich in een café in het centrum van de hoofdstad. Klanten kunnen bij hem geld versturen of afhalen wanneer ze de juiste bestemmeling blijken te zijn. Uittreksels, garanties of bewijzen? Die zijn er niet.
Vluchteling
Mohammed zit achteraan in de kroeg. Op tafel staan een tas koffie en een asbak. Hij is Syriër, begin dertig en twee jaar geleden als vluchteling naar Jordanië gekomen. "Niemand weet hier wat ik eigenlijk doe", verklaart hij. "Ik heb verteld dat ik niet hoef te werken om rond te komen." Via twee Franse vrienden belandde hij in deze business. Het begon met 3.000 dollar.
WhatsApp
Elke dag zit hij van 's middags tot 's avonds aan een tafeltje. Hij ontvangt vrienden of keuvelt wat met toeristen. De deal wordt per gsm gesloten, meestal via WhatsApp. De financiële overdracht vindt altijd op straat plaats. De clou bij Hawala is dat er geen wezenlijke geldstroom is.
"Tapijthandel"
De klanten van Mohammed zijn veelal vluchtelingen die geld naar verwanten in Syrië willen sturen. Vaak gaat het dan om kleine bedragen. Wanneer handelszaken van het systeem gebruikmaken, loopt de som op. Zo heeft Mohammed op weg naar het café 30.000 dollar afgeleverd bij een man die al wekenlang veel geld ontvangt. "Tapijthandel", vermoedt Mohammed maar zeker weten doet hij het niet. "Geen vragen, weet je wel!"
Idealist
Per transfer verdient Mohammed twee Jordaanse Dinar of omgerekend 2,60 euro, of het nu om een transactie van 30 of 30.000 dollar gaat. Per maand komt dit neer op een totaal van 400 Dinar of omgerekend 530 euro voor zo'n 200 transacties. Rijk wordt hij daar niet van. Financiële hulp van verwanten blijft ook voor hem broodnodig. Mohammed is een idealist. "Ik wil mijn volk helpen", zegt hij. "Hawala is gunstig en makkelijk." Zijn netwerk bestaat uit zestien personen en de man beweert dat hij elke winkel in Syrië kan bereiken. Ook andere landen behoren tot de mogelijkheden.
Terreurnetwerken
Door de anonimiteit die het Hawala-systeem waarborgt, zijn uiteraard ook mensen en organisaties met minder goede bedoelingen geïnteresseerd zoals drugskartels en terreurnetwerken.
Baarden
Ook bij Mohammed komen dergelijke types aankloppen. Hij herkent ze aan hun baarden en de manier waarop ze praten. Dan verbreekt de Syriër uitzonderlijk zijn regel om geen vragen te stellen. Hij is zeer voorzichtig en werkt niet met jihadi's samen. Dat is volgens hem ook één van de redenen waarom hij nog niet gepakt is. De inlichtingendiensten zouden immers wat graag dergelijke netwerken oprollen.
