Greenpeace: "Historische blunder om Doel 1 en 2 langer open te houden"

Milieuorganisatie Greenpeace kan de beslissing van de federale regeringsonderhandelaars om indien nodig de levensduur van Doel 1 en 2 met tien jaar te verlengen, niet begrijpen. Ze spreekt van een "historische blunder" en wijst erop dat een langere levensduur een verzekerde energietoevoer voor de komende twee winters helemaal niet garandeert en in de praktijk wellicht zelfs onhaalbaar is. Greenpeace waarschuwt ook voor de veiligheid van de burgers. Het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) reageert met de mededeling dat het "technisch haalbaar" is om de centrales open te houden.

Greenpeace wacht nog op meer duidelijkheid over de randvoorwaarden die N-VA, CD&V, Open Vld en MR verbinden aan het langer openhouden van de centrales, maar noemt de beslissing van gisteren nu al "totaal contraproductief". "Onze kerncentrales vormen de oorzaak van de problemen met de energiebevoorrading die België treffen", zegt energiecampaigner Eloi Glorieux. "Door ze langer open te houden, stellen de onderhandelaars ons land nog meer bloot aan het risico van een stroomtekort. Dit is gewoon waanzin."

"Peperdure oplapoperaties"
Bovendien komt volgens Greenpeace de veiligheid van de bevolking in het gedrang. Doel 1 en 2 werden in 1975 in gebruik genomen en werden ontworpen om 30 jaar mee te gaan. "Zelfs met peperdure oplapoperaties is het onmogelijk om ze op het veiligheidsniveau te brengen dat vandaag vereist is", zegt Glorieux. "Het tien jaar langer openhouden van deze verouderde reactoren kan enkel als er fundamenteel wordt ingeboet aan veiligheid. Indien iemand vandaag een nieuwe reactor zou bouwen van hetzelfde type als Doel 1 en Doel 2, zou die nooit een vergunning krijgen."

Greenpeace verwacht dat het FANC nu ten volle zijn rol zal spelen als onafhankelijk toezichthouder. "Als het instemt met deze levensduurverlenging is het zijn laatste greintje geloofwaardigheid verloren", zegt Glorieux.

De milieuorganisatie betreurt ook dat de onderhandelaars "alle investeringen in milieuvriendelijke en duurzame structurele oplossingen verhinderen".

"Technisch haalbaar"
Het FANC reageert nu met de mededeling dat het "technisch haalbaar" is om Doel 1 en Doel 2 tien jaar langer open te houden. Maar Electrabel moet wel investeringen doen om dat mogelijk te maken. "Er wordt nu gezegd dat de centrales maar ontworpen zijn om 30 of 40 jaar mee te gaan, maar dat klopt niet", klinkt het.

Zolang de wet op de kernuitstap niet aangepast wordt, blijft het FANC uitgaan van de bestaande wet van 2012, die zegt dat Doel 1 en Doel 2 in 2015 gesloten worden. In februari wordt Doel 1 sowieso stopgezet omdat de brandstof dan op zal zijn.

"De eerste voorwaarde om de centrales langer open te houden, is dus een aanpassing van de wet", zegt FANC-woordvoerster Nele Scheerlinck. "Maar wij moeten ook zeker zijn dat de veiligheid kan worden gewaarborgd. Er is daarvoor een actieplan op lange termijn nodig. Toen een eerste keer uitgegaan werd van een langere levensduur voor de centrales is dat plan al deels uitgewerkt, nu moet het verder worden afgewerkt."

Technisch gezien is er volgens Scheerlinck geen probleem. "De reactorkuip kan niet vervangen worden. Al de rest, zoals motoren, pompen en zo meer, wel." Met andere woorden: als in Doel 1 en 2 de reactorkuipen nog minstens tien jaar meegaan, kunnen de centrales in principe tot 2025 opengehouden worden.

Bovendien zullen de centrales ook een stresstest moeten kunnen doorstaan. "Zo moeten de reservoirs met koelwater seismisch worden gemaakt, bestand tegen aardbevingen dus. Er is dus wel wat werk."

Het is aan uitbater Electrabel om aan het FANC de garantie te geven dat de veiligheid gegarandeerd is en dat in de kerncentrales genoeg gekwalificeerd personeel zal werken om ze tot 2025 open te houden. "Pas als aan alle voorwaarden is voldaan, kan er over een langere levensduur worden gepraat", zegt Scheerlinck.

Ze betwist dat Doel 1 en 2 ontworpen zijn om maar 30 of 40 jaar mee te gaan. "Dat klopt niet. Toen ze in 1975 in gebruik werden genomen, werd gezegd dat ze 40 jaar veilig konden draaien. Daarna zouden we wel zien. Nu zijn we op dat punt." Scheerlinck legt uit dat in Zwitserland reactoren staan die ouder zijn dan 40 jaar en nog steeds draaien. "In de VS worden bepaalde centrales 60 jaar open gehouden en wordt gekeken of de levensduur kan worden verlengd tot 80 jaar."

Vorige week zei Electrabel nog dat een langere levensduur voor Doel 1 en 2 verschillende honderden miljoenen euro zou kosten. Wanneer Doel 1 opnieuw opgestart zou kunnen worden nadat de centrale in februari 2015 zal zijn stilgelegd, kan het FANC niet precies zeggen. "Er is nieuwe brandstof nodig en die bestellen duurt normaal tussen de 12 en de 18 maanden."