Libische staats-tv toont beelden Nederlandse helikopter
De Nederlandse regering zegt alles in het werk te stellen om de drie Nederlandse militairen vrij te krijgen die zondag in handen zijn gevallen van troepen die loyaal zijn aan de Libische leider Muammar Kadhafi.
Dat gebeurde toen de marine met een helikopter twee evacués in de stad Sirte in het noorden van Libië wilde ophalen. Na de landing werden ze omsingeld en vastgezet. De twee evacués werden later wel vrijgelaten.
Beelden
Volgens de NOS is een van hen een medewerker van ingenieursbedrijf Royal Haskoning. Hij zou inmiddels in Nederland zijn aangekomen. Het bedrijf was donderdagavond niet voor commentaar bereikbaar.
De Libische staatstelevisie heeft beelden getoond van de Nederlandse marinehelikopter die zondag in handen viel van regeringsmilities. Op de beelden waren onder meer een machinegeweer en een aantal pistolen te zien die in de helikopter zouden zijn gevonden. Ook is er een stuk boordgeschut te zien dat uit de helikopter afkomstig zou zijn.
Bemanningsleden
Ook de bemanningsleden komen in beeld. De staatsomroep van het Noord-Afrikaanse land stelt dat de Nederlanders "in strijd met het internationaal recht'' zonder toestemming het Libische luchtruim zijn binnengevlogen. "Volgens de zender al-Arabiya was het een helikopter om mensen te evacueren'', stelt de Libische commentator. "Maar hier zien wij dat anders. Het is het Libisch luchtruim ingevlogen en geland in Sirte zonder enige toestemming van de Libische autoriteiten."
Het kabinet van de Nederlandse premier Mark Rutte (VVD) liet donderdag niets los over de gebeurtenis en de ontwikkelingen. "Het belang van de militairen staat nu voorop'', zei Rutte, vlak nadat de mislukte evacuatie in het nieuws was gekomen. Hij zei dat er op alle mogelijke niveaus diplomatiek verkeer is met de Libische autoriteiten maar pas openheid te kunnen geven wanneer de militairen weer veilig thuis zijn.
Soevereiniteit geschonden?
De Tweede Kamer heeft begrip voor de stilte omdat voorkomen moet worden dat de onderhandelingen worden verstoord. Kritiek werd donderdag niet hardop uitgesproken, maar veel vragen hebben de Kamerleden wel. Die krijgt het kabinet later op zijn bord.
Rechtsgeleerden vragen zich af of Nederland de soevereiniteit van Libië heeft geschonden door zonder toestemming mensen op te halen. Militair deskundigen zijn sceptisch en begrijpen niet waarom er geen beveiliging mee is gegaan. Sirte is een bolwerk van getrouwen van Kadhafi, die daar is geboren.
De Lynxhelikopter van de Nederlandse marine was opgestegen van het marinefregat Hr.Ms. Tromp, die sinds een week voor de kust van Libië aanwezig was. Op het fregat waren wegens ook leden van het Korps Marinier mee, de elitetroepen van de marine.
De Nederlandse buitenlandminister Uri Rosenthal zei alleen dat er contact is met de Libische autoriteiten om het drietal vrij te krijgen. Of daarbij via de Europese Unie actie wordt ondernomen, wilde hij niet zeggen. Ook ging hij niet in op mogelijke gevolgen voor de sancties die Nederland wil nemen om het regime van Kaddafi verder onder druk te zetten wegens het geweld tegen zijn bevolking.
Nederland is voor de strafmaatregelen die de internationale gemeenschap instelt tegen het Libische regime. Het gaat om een wapenembargo, een reisverbod en bevriezing van tegoeden. De verordening van de EU werd juist donderdag van kracht, zodat banken het geld kunnen bevriezen. (anp/adb/mvdb)
