Nationale Bank: "We geloofden écht in Optima Bank"
Bij het toekennen van de licentie voor Optima Bank in 2011, toen die Ethias bank overnam, geloofde de Nationale Bank écht dat het een levensvatbaar project betrof. Maar in 2014 kwam de toezichthouder al tot de conclusie "dat het met deze aandeelhouder" niet ging lukken. Dat verklaarde Jan Smets, huidig gouverneur van de Nationale Bank, vandaag tijdens de hoorzitting in de Kamercommissie Financiën. Zijn voorganger Luc Coene bevestigde op zijn beurt "geen politieke druk te hebben ondervonden".
Smets gaf zeer gedetailleerd, in een anderhalf uur durende presentatie, uitleg over de behandeling van het Optima-dossier bij de Nationale Bank. Die gaf eind 2011 als kersvers toezichthouder toestemming voor de overname van Ethias Bank, terwijl de vorige toezichthouder CBFA (nu FSMA) dat enkele maanden voordien nog had geweigerd. "Maar het nieuwe dossier was radicaal verschillend", aldus de gouverneur. De overnameprijs (26,5 miljoen) was meer dan gehalveerd, het eigen vermogen van Optima was met 15 miljoen euro verhoogd en de balans was veel gezonder gemaakt. Daarnaast was er een positief advies van de CBFA over de professionele betrouwbaarheid van de bestuurders, en waren er extra prudentiële voorwaarden opgelegd. "We zagen geen obstakels meer. Het directiecomité heeft het dossier unaniem goedgekeurd."
De Nationale Bank heeft de volgende jaren het dossier nauwgezet opgevolgd, klonk het nog. "Erg uitzonderlijk, voor een bank van die geringe omvang", gaf ook Coene mee. Maar ondanks een aantal vereisten van de toezichthouder, was na twee jaar duidelijk dat Optima Bank er niet in slaagde een rendabel businessmodel uit te bouwen. "In oktober 2014 was er een kantelmoment en hebben we het sein gegeven dat de bankactiviteit bij Optima moest worden afgewikkeld."
Smets verdedigde het feit dat de stekker er niet meteen is uitgetrokken. "Dat scenario was niet mogelijk. Er waren toen nog voor meer dan 650 miljoen aan deposito's die zouden moeten zijn terugbetaald met een gedwongen verkoop van activa, dus met zware verliezen." Volgens de gouverneur heeft de strategie gewerkt: de deposito's waren dit voorjaar al afgebouwd tot 87 miljoen euro. "We wilden geen geforceerde afwikkeling, maar die is getriggerd door derden. Onregelmatigheden hebben een positieve afwikkeling doorkruist", aldus Smets. Zijn voorganger verwees uitdrukkelijk naar hoofdaandeelhouder Jeroen Piqueur. "Ondanks dat men mensen met ervaring had aangetrokken, wogen die niet genoeg om in te gaan tegen de hoofdaandeelhouder. Hij is zelf verantwoordelijk voor wat daar is gebeurd."
