Obama: "VS blijft paraat voor militaire actie in Syrië"
De Amerikaanse president Barack Obama verwelkomt het Amerikaans-Russische plan om Syrië van chemische wapens te ontdoen. Maar als de diplomatieke oplossing faalt "blijven de VS voorbereid op militair ingrijpen'', aldus de president vandaag. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon heeft vandaag van Syrië de formele oorkonde van toetreding ontvangen tot de Organisatie voor het Verbod van Chemische Wapens (OPCW). Dit heeft de woordvoerder van de Zuid-Koreaan laten weten via Twitter.
Het Pentagon liet vandaag weten dat de troepen nog steeds in positie zijn voor een militaire aanval op Syrië. "De geloofwaardige dreiging van militaire actie is belangrijk geweest in het aanzwengelen van diplomatieke vooruitgang'', aldus een woordvoerder.
De toetreding is met de formele oorkonde volkenrechtelijk bindend. Donderdag al had Syrië zijn intentie tot toetreding aangekondigd. De Chemische Wapensconventie wordt voor Syrië op 14 oktober van kracht, 30 dagen na de formele toetredingshandeling. Syrië heeft dan volgens de conventie tot 13 november de tijd om alle wapens aan te melden in Den Haag. De Amerikanen willen in het geval van Syrië echter een versnelde procedure.
Snelle vernietiging
De overeenkomst biedt de gelegenheid de gifgassen op transparante, snelle en controleerbare wijze te vernietigen, luidde het in een vandaag in Washington gepubliceerde verklaring. "De internationale gemeenschap verwacht dat het regime Assad zijn publiekelijk aangekondigde verplichtingen nakomt." Ondanks deze belangrijkse stap is er echter nog veel meer te doen, zei Obama voorts. De Amerikaanse president dreigde opnieuw met een militaire tussenkomst van de VS indien het Syrische bestuur zijn woorden niet door daden laat volgen.
De VS blijft met Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk en de Verenigde Naties verderwerken, opdat gegarandeerd wordt "dat dit proces verifieerbaar is en dat er consequenties zijn, indien het regime Assad zich niet aan het nu aangekondigde kaderplan houdt", zei de president. "En als de diplomatie niet tot het doel leidt, zijn de VS bereid verdere stappen te ondernemen."
Positieve reacties
Ook de Britse buitenlandminister William Hague heeft het Russisch-Amerikaans plan vandaag in Londen "een significante stap voorwaarts" genoemd. "Het is nu prioritair om het kaderakkoord volledig en onverwijld om te zetten opdat gegarandeerd wordt dat de Syrische chemische wapens snel onder internationale controle komen", zei Hague. Tegelijkertijd moet onder deelname van alle partijen een politieke oplossing voor het conflict als dusdanig gevonden worden.
Hague ontmoet maandag in Parijs zijn Amerikaanse amsbtscollega John Kerry en de Franse buitenlandminister Laurent Fabius. De drie Westerse vetomachten in de VN-Veiligheidsraad willen daarbij hun posities op elkaar afstemmen.
Ook EU-commissaris Catherine Ashton was tevreden met het akkoord. Ze riep vandaag in Brussel de VN-Veiligheidsraad op zijn verantwoordelijkheid te nemen en snel een resolutie overeen te komen die de hele procedure meer autoriteit zal verlenen.
Toch kritiek
Senatoren John McCain en Lindsey Graham hebben vandaag het akkoord bekritiseerd dat de VS en Rusland sloten over de chemische wapens van Syrië. Volgens hen zal Syrië het gebruiken om te vertragen en de wereld te bedriegen.
De twee Republikeinse senatoren drukten hun bezorgdheid uit in een gemeenschappelijk persbericht. Ze noemen het akkoord "het begin van een diplomatiek doodlopend straatje" waar de regering-Obama ingeleid wordt door de Syrische president Bashar al-Assad en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin.
Het akkoord zal zinloos zijn zonder een resolutie van de VN-Veiligheidsraad gekoppeld aan hoofdstuk 7 van het VN-Handvest, dat dreigt met geweld als het regime van Assad het niet naleeft, zeggen ze. "Assad zal de maanden en maanden die hem gegund zijn gebruiken om te vertragen en de wereld te bedriegen, met iedere truc uit het draaiboek van Saddam Hoessein", klinkt het.
