Putschisten hadden vliegtuig Erdogan in vizier. Waarom haalden ze het niet neer?

Wat het orgelpunt van de poging tot staatsgreep had kunnen zijn, gebeurde niet. Toen Erdogan vrijdagavond in allerijl van zijn vakantiebestemming terugkeerde om de coup het hoofd te bieden, hadden gevechtsvliegtuigen van de putschisten het toestel van de president in het vizier. Maar ze haalden het niet neer. Waarom?

"Minstens twee F-16's waren klaar om toe te slaan toen het vliegtuig van Erdogan op weg was van Marmaris naar Istanboel", vertrouwde een voormalige officier toe aan persagentschap Reuters. "Hun radars hadden het presidentiële toestel en de twee gevechtsvliegtuigen die het begeleidden in het vizier. Waarom ze niet vuurden, is een mysterie", voegde hij daaraan toe.

Bedreigd
Een topambtenaar bevestigde aan Reuters dat het vliegtuig van de president werd bedreigd door twee F-16's van de coupplegers. Een andere bron verklaarde eveneens aan het persagentschap dat het presidentiële toestel "in moeilijkheden was gekomen" tijdens de vlucht maar gaf geen verdere details.

Vliegbewegingen
'Flight trackers' - apps of websites waarop je de vliegbewegingen kan volgen - toonden hoe de jet van Erdogan vrijdagavond rond 22u40 opsteeg vanop de luchthaven van Dalaman. Later cirkelde het even rond boven Istanboel toen er nog schoten te horen waren in de omgeving van de luchthaven, alvorens uiteindelijk te landen.

Het bericht is koren op de molen voor al wie gelooft dat Erdogan de coup zelf heeft geënsceneerd.

Arrestaties
Nadat de staatsgreep was mislukt, haastte de president zich om alle vermeende 'vijanden' te laten oppakken. Tijdens die grote zuivering werden niet alleen militairen en agenten maar ook rechters geviseerd. Al meer dan 6.000 mensen zijn gearresteerd.

Manoeuvres
Soldaten die na de gebeurtenissen werden opgepakt, verklaarden aan hun ondervragers dat ze niet op de hoogte waren van het feit dat hun acties deel uitmaakten van een coup. Hun bevelhebbers hadden hen verteld dat het militaire manoeuvres waren.

"Lijsten lagen klaar"
De snelheid waarmee de Turkse autoriteiten veronderstelde putschisten arresteerden, lijkt erop te wijzen dat de regering op voorhand een zwarte lijst had opgesteld. "Het is duidelijk dat dergelijke lijsten klaarlagen om te gebruiken op een gegeven moment", meent EU-commissaris Johannes Hahn. "Ik ben zeer bezorgd. Dit is wat we vreesden."

Volgens waarnemers is de enorme schaal waarop de Turkse overheid opposanten die behoren tot het gerechtelijk apparaat in de cel gooit, erop gericht om de macht van de president uit te breiden.