Tienduizenden betogers weer de straat op in Egypte

Een paar dagen na de staatsgreep in Egypte, kunnen de partijen die zich achter de staatsgreep hadden geschaard het niet eens worden over wie de overgangsregering in Egypte moet gaan leiden. Dat heeft opnieuw tot frustratie geleid onder de bevolking. Tienduizenden demonstranten zijn vandaag de straat opgegaan in Egyptische steden. Vanavond werd bekend gemaakt dat Ziaad Bahaa el-Din waarschijnlijk interim-premier wordt.

Niet Mohamed ElBaradei, maar de sociaaldemocraat Ziaad Bahaa el-Din wordt waarschijnlijk de leider van de overgangsregering in Egypte. ElBaradei wordt waarschijnlijk interim-vicepremier. Dat heeft de Egyptische staatstelevisie vanavond gemeld. Vandaag werd bekend dat de liberaal en Nobelprijswinnaar ElBaradei tot interim-premier zou worden benoemd. Maar toen de zeer conservatieve islamistische partij al-Nour zich daar tegen uitsprak, liet interim-president Adli Mansour weten dat nog geen keuze was gemaakt.

Al-Nour stond woensdag nog achter de staatstgreep tegen de Egyptische president Mohamed Morsi. Maar als ElBaradei interim-premier wordt, dan zeggen de conservatieve islamisten die steun op. Bahaa el-Din is een jurist die aan de Britse universiteit van Oxford heeft gestudeerd. Hij was het hoofd van de Egyptische 'investeringsautoriteit' tijdens de laatste jaren van het bewind van de verdreven president Hosni Moebarak. Bahaa el-Din nam ontslag voordat Moebarak begin 2011 het veld moest ruimen.

Protesten
De islamisten, die Morsi - de kandidaat van de Moslimbroederschap- steunen, verzamelden zich vandaag vooral voor een moskee in de buitenwijk Nasr City. Anderen trokken naar het ministerie van Defensie of blokkeerden de uitvalswegen naar de luchthaven. Ze eisen dat hij terug kan keren als president. 

Voor de tegenstanders van Morsi was het Tahrir-plein in hartje Caïro opnieuw de verzamelplaats. Boven het plein vlogen jets van het leger. Op die manier wil het leger, dat woensdag Morsi afzette in een coup die niet als coup wordt omschreven, zijn verbondenheid met de tegenstanders van Morsi laten blijken. Morsi werd democratisch verkozen, maar mat zich snel autoritaire trekjes aan.

Toen de Morsi-aanhangers vrijdag massaal de straat opgingen kwam het tot geweld. Zo'n 30 mensen kwamen om het leven en honderden anderen raakten gewond.

Minder spanningen
Volgens Patrick Kingsley, verslaggever van de Britse krant The Guardian, hebben zich vanmiddag zo'n 20.000 mensen in de hoofdstad Caïro verzameld. Onder de betogers bevinden zich zowel tegenstanders als aanhangers van de verdreven premier Mohamed Morsi. "De situatie lijkt vandaag minder gespannen dan voorgaande dagen", bericht Kingsley. "Het leger heeft de wegblokkeringen verwijderd die ze hebben geïnstalleerd op de dag dat Morsi werd afgezet, wat  een verzoenend gebaar is."

Interim-premier
De protesten van vandaag volgen nadat gisteren aanvankelijk bekend werd dat de liberaal en Nobelprijswinnaar Mohamed ElBaradei interim-premier zou worden. Maar toen de conservatieve islamistische partij al-Nour zich tegen de benoeming uitsprak, liet interim-president Adli Mansour weten dat nog geen keuze was gemaakt. Al-Nour stond woensdag nog achter de coup tegen de Egyptische president Mohamed Morsi. Maar als ElBaradei interim-premier wordt, dan zeggen de conservatieve islamisten die steun op.

Tegen afspraken
Volgens al-Nour gaat de benoeming van ElBaradei in tegen de afspraken voor de overgangsperiode. De partij maakte die afspraken, de zogeheten 'routekaart', met het leger en oppositiegroepen voor de periode tot de nieuwe verkiezingen .De 71-jarige ElBaradei speelde zelf ook een rol in de staatsgreep. Hij was door liberale en linkse partijen en de demonstrerende jongeren naar voren geschoven om te onderhandelen met de militairen. Toen generaal Abdel Fattah al-Sisi op televisie aankondigde dat de militairen Mursi hadden afgezet, was ElBaradei daar bij.

Woedend
De vroegere chef van het VN-atoomenergieagentschap IAEA was in 2011 een van de boegbeelden van de revolutie die een eind maakte aan het bewind van de autoritaire president Hosni Mubarak. Ook de Moslim Broederschap, waar Morsi uit voortkomt, keurde de benoeming van ElBaradei af. De beweging is nog altijd woedend dat de democratisch gekozen president is afgezet. De islamisten riepen ook voor zondag op tot massabetogingen. Toen aanhangers van Morsi vrijdag de straat opgingen kwam het tot geweld. Daarbij vielen ongeveer 30 doden en vele honderden gewonden. Het is de vraag of onregelmatigheden vandaag opnieuw tot doden zullen leiden. Niet alleen islamisten hebben opgeroepen om te demonstreren - ook tegenstanders van de afgezette premier Morsi zijn de straat opgegaan, onder meer in de wijk Mohandeseen.

Steun
Morsi kreeg in het weekend steun uit religieuze hoek. De invloedrijke soennitische geestelijke Youssef al-Qaradawi stelde in een fatwa dat het volk van Egypte zich achter de afgezette president moet scharen. In het religieuze decreet liet de in Qatar verblijvende maar in Egypte geboren geestelijke ook weten dat het leger zich niet meer moet bemoeien met de politiek in Egypte.

Gevaar voor Arabische onderdanen
Het Egyptische ministerie van Binnenlandse Zaken heeft Arabische onderdanen, doelend op Irakezen, Syriërs en Palestijnen die in Egypte wonen, geadviseerd om zich verre te houden van de demonstraties. Dat zou in het belang zijn van hun eigen veiligheid, dat deelt de officiële Facebook-pagina van het ministerie mee.

De waarschuwing volgt na geruchten dat de Moslim Broederschap, de partij waar de verdreven premier Mohamed Morsi uit voorkomt, in Egypte woonachtige Arabieren heeft opgeroepen om de partij bij te staan in hun protest tegen de machtsovername door het leger.  

Syrische arrestant
Egypt Independent meldt dat dit weekend een Syriër is gearresteerd die schoten zou hebben afgevuurd op demonstranten nabij de Qasr al-Nil-brug in Caïro. De betreffende persoon, Mohamed Hassan al-Berdkany, zou verklaard hebben dat hij aan de onlusten in eigen land is ontsnapt en met zijn familie naar Caïro is gevlucht. In de Egyptische hoofdstad zou hij vervolgens een jonge Syriër hebben ontmoet, Ahmed al-Soury genaamd, die Syriërs ronselt om deel te nemen aan protesten van de Moslim Broederschap. Berdkany zou voor elk protest waaraan hij deelnam 500 Egyptische ponden (ongeveer 55 euro) hebben ontvangen.

De veiligheidsdienst is een onderzoek begonnen naar de beweringen van Berdkany.