Trump ontslaat waarnemend minister van Justitie na kritiek op inreisverbod
President Trump heeft waarnemend justitieminister Sally Yates ontslagen, omdat ze haar departement de opdracht had gegeven Trumps inreisverbod niet voor de rechter te verdedigen. Aanklager Dana Boente, door Trump aangewezen als vervanger, heeft meteen afstand genomen van het beleid van Yates en het ministerie de opdracht gegeven om "de wettige bevelen van onze president te verdedigen''.
Yates had in een brief aan haar medewerkers onder meer vraagtekens gezet bij de wettelijke onderbouwing van het inreisverbod. Yates was de tijdelijke opvolger van de vorige minister van Justitie, Loretta Lynch. Ze werd op 20 januari aangesteld om het ministerie te leiden tot Jeff Sessions, de man Donald Trump op deze ministerspost wil hebben, wordt goedgekeurd door de Amerikaanse senaat.
"De waarnemende minister van Justitie, Sally Yates, heeft het ministerie van Justitie verraden door haar weigering een decreet uit te voeren dat de Amerikanen moet beschermen", aldus een mededeling van het Witte Huis. "Yates werd benoemd door de Obama-regering en is erg zwak als het gaat over grenzen, en heel zwak als het gaat over illegale migratie. Het is tijd dat we serieus worden over de bescherming van ons land. Oproepen tot een strengere doorlichting van individuen afkomstig uit zeven gevaarlijke plaatsen is niet extreem. Het is redelijk en noodzakelijk om ons land te beschermen", zo verantwoordde Trump zijn beslissing.
In de verklaring wordt ook Boente geciteerd, die zegt "vereerd" te zijn de rol op zich te nemen tot de aanstelling van senator Jeff Sessions.
Grenzen van de wet
Volgens Yates, die haar ontslag per brief kreeg, was het haar verantwoordlijkheid "om de integriteit van de rechtsgang te bewaken en ervoor te zorgen dat het ministerie gerechtigheid zoekt". "Op dit moment ben ik er niet van overtuigd dat het verdedigen van het decreet rijmt met deze verantwoordelijkheden, noch ben ik ervan overtuigd dat het decreet binnen de grenzen van de wet valt", schreef de minister in een brief aan de advocaten van het ministerie van Justitie. Yates' brief liet al meteen zien hoe sterk de verdeelheid is binnen de uitvoerende tak van de Amerikaanse regering over het beleid van president Trump.
Het is uitzonderlijk dat een hoge medewerker van het ministerie van Justitie de regering publiekelijk afvalt. Het bekendste voorbeeld stamt uit 1973. Toen stapte minister Elliot Richardson op nadat president Nixon hem had bevolen een speciale aanklager te ontslaan die onderzoek deed naar het Watergate-schandaal.
Onafhankelijk juridisch advies
Ironisch genoeg is er al beeldmateriaal opgedoken waarin Jeff Sessions, de door president Trump beoogde nieuwe minister van Justitie, Yates in 2015 ondervraagt bij de hoorzitting voor haar toenmalige rol als plaatsvervangend procureur-generaal. Hij vraagt haar of ze in staat is "nee" te zeggen tegen een president die iets onwettigs wil doen. "Senator, ik geloof dat de procureur-generaal of de plaatsvervangend procureur-generaal een verplichting heeft om de wet en de grondwet te volgen, en om onafhankelijk juridisch advies te geven aan de president", is haar antwoord.
Verantwoordelijke immigratie en douane ook vervangen
Trump verving ook Daniel Ragsdale, de waarnemend directeur van de dienst Immigration and Customs Enforcement (ICE), het agentschap dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van de wetten over immigratie en douane.
In tegenstelling tot het ontslag van Sally Yates als waarnemend minister van Justitie, werd er geen uitleg gegeven voor het ontslag van Ragsdale. Hij werd vervangen door Thomas Homan, die sinds 2013 een leidinggevende functie binnen het agentschap heeft. "Ik heb er vertrouwen in dat hij zal blijven dienstdoen als een sterke, effectieve leider voor de mannen en vrouwen van ICE", zei minister van Binnenlandse Zaken John Kelly in een korte verklaring.
Immigratiestop
Het omstreden decreet van Trump geeft opdracht tot een immigratiestop voor vluchtelingen en inreisverbod voor inwoners van zeven landen in het Midden-Oosten, waaronder Iran en Irak. Het bevel, dat een paar dagen geleden door Trump werd ondertekend, zorgde direct voor chaos op vliegvelden door mensen die werden vastgehouden en het land niet inmochten. De maatregel bracht wereldwijd mensen op straat. Ook in ons land werd er gisteren op het Brusselse Beursplein gedemonstreerd.
Na in allerijl aangespannen gerechterlijke procedures in meerdere rechtbanken liet het Witte Huis weten dat het inreisverbod niet geldt voor mensen met een permanente verblijfsvergunning ('green card'). Volgens Donald Trump werkt zijn decreet, dat volgens hem bedoeld is om moslimterroristen buiten de landsgrenzen te houden, "erg goed".
