VN-resolutie Syrië: Geen sprake van militair optreden
Voor het eerst sinds het uitbreken van de burgeroorlog in Syrië is de VN-Veiligheidsraad het eens geworden over maatregelen. De raad nam vrijdagavond even na 8 uur (lokale tijd) unaniem een resolutie aan over de vernietiging van alle chemische wapens van het Arabische land. Van een concrete dreiging met sancties of militair ingrijpen is geen sprake. De Verenigde Staten hadden dat wel graag gezien, maar door die eis te laten vallen hebben ze een compromis met de Russische regering kunnen sluiten.
De Syrische VN-ambassadeur Bashar Jaafari zei in een eerste reactie dat zijn land zou meewerken aan uitvoering van de resolutie. Syrië zal zich ook committeren aan het geplande vredesoverleg in Genève.
In de tekst die is aangenomen door alle 15 leden staat dat het regime van president Bashar al-Assad volledig moet meewerken aan de ontmanteling van het arsenaal. Als die medewerking uitblijft of te wensen overlaat, zal de Veiligheidsraad zich buigen over nadere maatregelen.
Van een concrete dreiging met sancties of militair ingrijpen is geen sprake. De Verenigde Staten hadden dat wel graag gezien, maar door die eis te laten vallen hebben ze een compromis met de Russische regering kunnen sluiten.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei na de stemming in de Veiligheidsraad dat ook zijn land 'klaar is om actie te ondernemen' als Syrië zich niet aan de afspraken houdt. Voor eventuele militaire actie zal echter een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad nodig zijn.
Gifgasaanval
Rusland geldt als de belangrijkste bondgenoot van het Syrische regime en hield internationale inmenging in het conflict tot nog toe tegen. Na een aanval met chemische wapens op 21 augustus, waarbij volgens de VS 1400 mensen werden gedood, keerde het tij. Toen nam Rusland het standpunt in dat Syrië zou moeten worden ontdaan van chemische wapens.
Rusland houdt overigens rebellengroepen verantwoordelijk voor het inzetten van gifgas. Volgens de Amerikanen is het regime schuldig. Inspecteurs van de VN hebben vastgesteld dat in elk geval op 21 augustus het zenuwgas sarin is gebruikt. Over de schuldvraag laten de inspecteurs zich niet uit.
'Eerste hoopvolle teken'
Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de VN toonde zich verheugd. Hij sprak van 'het eerste hoopvolle nieuws over Syrië sinds een lange tijd'. Volgens John Kerry, de minister van Buitenlandse Zaken van de VS, blijkt 'de diplomatie sterk genoeg om de ergste wapens onschadelijk te maken'. Kerry was samen met zijn Russische ambtsgenoot Lavrov een van de grondleggers van een akkoord over de eliminatie van de chemische wapens in Syrië.
OPCW
De weg was vrijdagavond laat geplaveid door de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW), die een plan voor de vernietiging van het arsenaal had vastgesteld. Daarin is vastgesteld dat de inspecties aanstaande dinsdag beginnen.
De Syrische regering moet binnen een week gedetailleerde informatie aanleveren over haar voorraad chemische wapens. De productiemiddelen voor zulke wapens moeten uiterlijk op 1 november zijn vernietigd. Halverwege 2014 moet het Arabische land helemaal vrij zijn van chemisch wapentuig.
1000 ton aan gifgassen
Het Syrische regime heeft al de nodige informatie aan de OPCW overhandigd, maar moet de overdracht van gegevens dus snel afronden. Syrië bezit volgens schattingen zo'n 1000 ton aan gifgassen, zoals het zenuwgas sarin en mosterdgas.
Volgens het besluit van de OPCW moet de Syrische regering volledige openheid van zaken geven. In het akkoord vraagt de OPCW de lidstaten het benodigde geld om inspecteurs en technische experts in te huren om de Syrische voorraad chemische wapens te vernietigen.
