VS en EU onderhandelen over 'grootste handelsdeal ooit'

De Europese Unie en de Verenigde Staten gaan onderhandelingen starten over een grootschalig vrijhandelsverdrag. Het akkoord moet de grootste bilaterale handelsdeal ooit worden, klinkt het vandaag. Gisterenavond had de Amerikaanse president Barack Obama in zijn State of the Union al bekendgemaakt dat de gesprekken op stapel stonden.

In een gezamenlijke verklaring kondigen Obama, Europese Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy en Commissievoorzitter José Manuel Barroso aan dat de VS en de EU elk de interne procedures zullen opstarten die nodig zijn voor het lanceren van onderhandelingen over een Transatlantisch Handels- en Investeringspartnerschap.

Doel is de nu al wereldwijd belangrijkste economische relatie verder te versterken en uit te diepen, klinkt het. Het verdrag moet de liberalisering van handel en investeringen vooruithelpen en de regelgevende en andere niet-tarifaire belemmeringen aanpakken. De aldus gecreëerde vrijhandelszone wordt de grootste ter wereld.

Helft mondiale output
Samen zijn de Europese Unie en de VS goed voor bijna de helft (47 procent) van de mondiale economische output en een derde van de handelsstromen. Als de twee kampen een akkoord vinden, kan het Europese bbp tegen 2027 jaarlijks met 0,5 procent aangedikt worden, omgerekend zo'n 86 miljard euro. "En dat zonder dat het de belastingbetaler een cent kost", aldus Barroso.

Bij onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord staan de tarieven die de partners elkaars importeurs opleggen doorgaans centraal. Hier speelt dit minder mee want Europa en de VS hanteren al relatief lage heffingen. De onderhandelaars willen vooral de niet-tarifaire belemmeringen wegwerken: uiteenlopende standaarden en procedures.

Autofabrikanten
Zo moeten bijvoorbeeld autofabrikanten die hun wagens zowel in Europa als de VS op de markt willen brengen aan verschillende normen voldoen. De bijkomende kostprijs van die onaangepaste regelgeving wordt op 10 procent geschat, en zelfs op 20 procent voor bepaalde sectoren. Omdat het moeilijk wordt alle standaarden in een klap op elkaar af te stemmen, wordt gemikt op een akkoord dat doelstellingen en deadlines stelt. "Je moet ook beseffen dat de wereld verandert", vult een Europese bron aan. "Denk aan de toenemende e-handel en de komst van nieuwe grondstoffen. Wij gaan met de Amerikanen een engagement aan om dit samen te exploreren."

In hun mededeling zeggen Obama, Van Rompuy en Barroso dat het ook de ambitie is om bij te dragen aan de ontwikkeling van wereldwijde regels die het multilaterale handelssysteem kunnen versterken. "Als wij, die de twee grootste economieën ter wereld zijn, erin slagen normen af te spreken, worden we meteen de referentie", legt dezelfde bron uit. "Dat zou bijvoorbeeld naar de BRIC-landen en naar Afrika, dat ook stilaan de rug recht, een sterk signaal zijn."

Voor de zomer
Voor de zomer moeten de onderhandelingen tussen Brussel en Washington opgestart worden. Karel De Gucht wil over twee jaar kunnen afronden. Als hij erin slaagt zijn mandaat af te ronden met een vrijhandelsakkoord met de VS op zak, zou dat voor de Belgische EU-commissaris een ondubbelzinnig politiek succes zijn. Sowieso bereikten Europa en de VS nooit eerder dit stadium, waarin duidelijk afgesproken is waarover wel en waarover niet gepraat zal worden.

Volgens ingewijden was het Obama zelf die het licht om gesprekken te beginnen op groen zette. Wat trok hem over streep? "We zijn overeengekomen dat we elkaar geen onmogelijke zaken gaan vragen", luidt het. "Bovendien beseffen zelfs de VS dat de tijd van de Amerikaanse absolute dominantie voorbij is." Het is niet gegarandeerd dat de gesprekken zullen slagen. Zo is de Amerikaanse eis om ggo-gewassen op de Europese markt toe te laten maar een van de mogelijke struikelblokken. Mochten de VS en Europa mislukken, zal de imagoschade niet te overzien zijn.