Wie is wie in de jihad?

Al-Qaida, de taliban, Hamas en de Islamitische Staat (IS) verdedigen zich allemaal met de islam. Maar de vier terreurgroepen over dezelfde kam scheren is een brug te ver. IS wordt gekenmerkt door haar extremisme dat zelfs voor al-Qaida en de taliban te ver gaat. Een overzicht van de opmerkelijkste verschillen.

De Amerikaanse minister van Defensie Chuck Hagel noemde de Islamitische Staat (IS) gevaarlijker dan al-Qaida en de taliban. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties windt er ook geen doekjes om. "IS moet verslagen worden", klinkt het in een verklaring van het veiligheidsorgaan. In de ogen van de Israëlische premier Benjamin zijn de terreurorganisaties allemaal hetzelfde. Hij tweette het volgende: "Hamas is IS, en IS is Hamas". Zijn tweet leidde tot hevige reacties, waarop hij zich verplicht voelde om het bericht offline te halen. IS vergelijken met andere terreurnetwerken is niet zo simpel. De meeste organisaties hebben veel minder met elkaar gemeen dan op het eerste gezicht lijkt. Waarin verschilt IS dan met haar collega's?

Bereik: 500 miljoen soennieten
IS wil een groot bereik creëren. Het kalifaat roept alle soennieten op voor de jihad. De nationaliteit doet er niet toe voor IS, iedereen is welkom om te strijden. Uiteraard telt die roeping enkel voor mannen. Theoretisch gezien kan die oproep zo'n 500 miljoen soennitische rekruten bereiken. Als slechts 1 procent van die doelgroep daarop ingaat, beschikt IS over meer strijdkrachten dan de Amerikaanse en Chinese krijgsmacht samen. Maar voorlopig moet het kalifaat het stellen met 50.000 strijders. Het ledenaantal zou nog kunnen stijgen, maar IS krijgt zware concurrentie van andere terreurnetwerken. De Syrische tak van Al Qaida roept eveneens alle soennitische mannen uit de hele wereld op. Andere islamitische organisaties zoals Hamas en de taliban accepteren geen buitenlanders. In Afghanistan heeft de taliban genoeg  aan de Afghaanse bevolking.

Zwakke tegenstanders
Terwijl de taliban en Hamas af te rekenen hebben met supermacht Amerika en het militair superieure Israël, heeft IS redelijk zwakke tegenstanders. De strijd in Syrië en Irak leverde IS al een noemenswaardige oorlogsbuit op. Russische en Amerikaanse tanks en geavanceerde antitank- en luchtafweerraketten. Maar sinds de veroveringen in Koerdistan is Obama op het strijdtoneel verschenen. Met luchtbombardementen en rechtstreekse steun aan het Koerdische leger wil de VS de Islamitische Staat stoppen.

Genocide
Voor de Islamitische Staat zijn de sjiieten en alawieten de primaire doelwitten. Volgens de IS-doctrine zijn alle sjiieten vogelvrij, en moeten zij met het zwaard bestreden worden. Die doctrine stuit op veel weerstand, zelfs onder radicale groeperingen als al-Qaida. al-Qaida denkt net hetzelfde, maar het is geen prioriteit bij het terreurnetwerk. De taliban gaven aan IS onlangs zelfs nog het advies om "religieus extremisme te vermijden".

Gruwelijke propaganda
IS-leden posten dagelijks filmpjes op het internet waarin vooral veel actie en geweld te zien is. Filmpjes van onthoofdingen, massa-executies en martelingen zijn bedoeld om burgers te laten zien dat de overheid hen niet meer kan beschermen. De video's geven het moreel van de strijders een boost en ontmoedigen tegelijkertijd de vijand. Hoe groter de nadruk ligt op geweld, hoe kleiner de kans is dat een groepering erin slaagt om haar doelen te bereiken. Uit statistisch onderzoek van de Amerikaanse terreurdeskundige Max Abrams blijkt verder dat "groepen die voornamelijk burgerdoelen aanvallen, hun doelen niet halen, ongeacht hun aard". Voor al-Qaida werkte louter het gebruik van geweld ook niet. Osama Bin-Laden is dood en de nieuwe leider Zawahiri slijt nu zijn oude dag in de bergen van Pakistan. Hamas beperkt de propaganda fimpjes met het beeld dat Israël nog niet gewonnen heeft, om zo steun te winnen van de Palestijnse bevolking.