De puberteit begint vanaf 6 jaar, met dank aan junkfood
Volgens recente studies komt de puberteit steeds vroeger, zowel bij jongens als meisjes. Het gaat zelfs zo ver dat sommige meisjes al voor het eerst ongesteld worden op hun 6 of 7 jaar. Jongens bereiken hun fysieke volwassenheid dan weer twee jaar vroeger dan in het verleden. Experten steken de schuld daarvoor op de moderne, ongezonde levensstijl van de huidige kinderen, inclusief veel te veel junkfood.
Wetenschappers stelden vast dat de puberteit in 1860 bij het gemiddelde meisje pas begon op 16,6 jaar. Tegen 1920 was die leeftijd al gedaald naar 14,6 en in 1950 naar 13,1. In 1980 was de gemiddelde leeftijd 12,5, terwijl die in 2010 amper 10,5 jaar bedroeg. Bij jongens begint de puberteit tegenwoordig ook op 10-jarige leeftijd.
Obesitas
"Obesitas treft wellicht de schuld voor deze verschuiving", zegt Marcia Herman-Giddens van de Universiteit van North Carolina, waar het laatste onderzoek werd uitgevoerd. "Dat heeft namelijk een invloed op de hormonen in het lichaam, waardoor sommigen al op 6-jarige leeftijd tekenen beginnen te vertonen van maturiteit."
Volgens Tam Fry van de Britse 'Child Growth Foundation' gaat het zelfs om een 'tikkende tijdbom' voor de huidige samenleving. De organisatie krijgt steeds meer telefoontjes van bezorgde ouders van wie de kinderen erg vroeg in de puberteit terechtkomen. Sommigen zijn amper 6 of 7 jaar.
"Dat zal onvermijdelijk leiden tot een hoger aantal zwangerschappen bij jonge meisjes en een verhoogde seksualisering bij kinderen", denkt Tam Fry.
Vertragen
"Een vroege puberteit is ook nergens goed voor. De kinderen worden te vroeg ondergedompeld in een volwassen wereld en moeten op een veel te jonge leeftijd het hoofd bieden aan volwassen problemen. Er is dan ook nood aan een systeem waarbij kinderen met tekenen van zo'n vroege puberteit opgepikt worden en eventueel behandeld worden om de ontwikkeling te vertragen."
Een normale puberteit duurt ongeveer vier à vijf jaar, zowel bij jongens als bij meisjes. Het is wel zo dat de puberteit bij meisjes vroeger begint.
De puberteit wordt veroorzaakt door een reeks chemische signalen, die in de eerste plaats gestuurd worden van de hersenen naar de hypofyse in het hoofd. Van daar gaan de signalen verder naar de geslachtsklieren: de eierstokken bij meisjes, de testikels bij jongens. Die maken op hun beurt sekshormonen aan (oestrogeen bij meisjes, testosteron bij jongens), die leiden tot de fysieke veranderingen.
Humeurige tiener
Die veranderingen treden bij heel wat kinderen steeds vroeger op, met alle gevolgen van dien. De Britse Luke bijvoorbeeld kwam al op 9-jarige leeftijd terecht in de puberteit. "Ik had geen idee dat Luke in de puberteit zat, tot hij me op een dag vertelde dat hij schaamhaar had", zegt mama Sandra Rawthorn.
"Rond dezelfde tijd werd hij erg humeurig en agressief, zowel tegen mij als tegen zijn broer en zus. Zijn gedrag leek op dat van een tiener, hij sloeg met deuren en schreeuwde tegen ons", aldus Sandra. "Ik denk ook dat hij gepest werd op school door zijn lichaamsveranderingen, wat hij vervolgens uitwerkte op ons. Ik ben ervan overtuigd dat dat de schuld was van zijn hormonen, waar hij niet kon mee omgaan. Vanbinnen voelde hij zich nog steeds hetzelfde als zijn vrienden, die nog steeds kinderen waren. Maar hij kreeg de baard in de keel en ook de rest van zijn lichaam veranderde."
En hoewel experten de schuld vooral op overgewicht steken, is dat bij Luke zeker niet het geval. "Als moeder vond ik het schokkend dat mijn jonge zoontje al zo vroeg veranderde in een man, en ik weet nog steeds niet waarom. Hij heeft helemaal geen overgewicht", aldus mama Sandra.
Bètablokkers
Overgewicht was wel de oorzaak van de vroege puberteit van Hayley Smith, nu 17. Zij werd op 6-jarige leeftijd voor het eerst ongesteld, en ook haar borsten begonnen op dat moment te groeien. "Hayley kon er niet mee omgaan, ze huilde bijna voortdurend. Ze werd ook erg gepest door de jongens in haar klas, omdat ze anders was dan de anderen."
"Hayley was een grote baby, met 4 kilo bij haar geboorte. Op 11-jarige leeftijd woog ze al 82,5 kilogram en was ze 1 meter 57 groot. Een expert vertelde me later dat haar grootte en gewicht een invloed hadden op haar bijnieren en daarom te vroeg de puberteit uitlokten."
"Haar bloedingen waren erg hevig, waardoor Hayley bloedarmoede ontwikkelde. Daarom kreeg ze op 13-jarige leeftijd een pil met enkel progesteron, die haar menstruatie stopte. Er werd ook besloten om Hayley bètablokkers te geven om de puberteit te vertragen. We waren erg bezorgd dat dit een invloed zou hebben op haar vruchtbaarheid, maar experten verzekerden ons dat ze kinderen kan krijgen, op voorwaarde dat ze dat doet voor haar 30ste", aldus mama Debbie.
