Uit de doeken: onze grootste angsten
Angsten beschermen je doorgaans tegen gevaar, terwijl fobieën gedreven worden door een intense, irrationele schrik van bepaalde dieren, objecten of activiteiten. Heel vaak beseffen mensen die lijden aan een fobie best dat hun angst niet gerechtvaardigd is, maar het gevoel is zo verlammend dat ze hun reactie niet zelf in de hand hebben. Heb jij last van één van deze veelvoorkomende fobieën?
Wetenschappers hebben al honderden fobieën geïdentificeerd, waaronder zelfs fobofobie, schrik van fobieën. Toch worden ze doorgaans onderverdeeld in drie dominante categorieën: agorafobie (publieke plaatsen en moeilijke ontsnappingswegen), sociale fobieën en specifieke fobieën (irrationele angst van bepaalde situaties, objecten, dieren).
Mensen die lijden aan een fobie veranderen heel vaak hun gewoontes om hun angsten te vermijden. Tegelijkertijd proberen ze alles te verbergen voor anderen, waardoor hun sociale relaties op het spel gezet worden. Wie veel alcohol drinkt loopt 10 keer meer risico op het hebben van een fobie en heel vaak lopen ze door van generatie op generatie, al kan het ook cultureel bepaald zijn.
De grootste fobieën op een rij:
* Agorafobie *
Wie lijdt aan agorafobie heeft schrik om gevangen te worden op een publieke plaats, op bruggen of in lange aanschuifrijen. De eigenlijke angst is niet kunnen ontsnappen wanneer de nood het hoogst is. Deze angst treft vrouwen dubbel zo vaak als mannen. Onbehandeld, kan de aandoening mensen aan hun huis kluisteren. Behandelingen helpen doorgaans 9 op de 10 agorafoben.
* Sociale fobie *
Iemand met een sociale fobie is veel meer dan gewoon verlegen. Vaak koesteren deze mensen een extreme angst voor hoe ze het er in sociale situaties vanaf zullen brengen. Zullen anderen zien dat ze schrik hebben? Komen de juiste woorden wel op het juiste moment? Wie zich niet laat behandelen, eindigt net als agorafoben heel vaak compleet geïsoleerd, wat destrcutief is voor zowel het professioneel als persoonlijk leven.
* Claustrofobie *
Claustrofoben hebben een abnormale angst voor gevangen te zitten in afgesloten ruimtes en een verstikkingsdood te sterven. Voor liften en tunnels zijn ze dan ook als de dood. Ze verweren zich vaak strategisch met ontsnappingsmechanismen, zoals ramen openen en dichtbij nooduitgangen gaan zitten.
* Zoöfobie *
De meest voorkomende vorm van 'specifieke fobieën' is zoöfobie, of de angst voor dieren. Hieronder valt bijvoorbeeld arachnofobie, de befaamde schrik voor spinnen; Ofidiofobie, angst voor slangachtigen; ornithofobie, bang voor vogels en apifobie, schrik voor bijen. Veel van deze fobieën groeien vaak al in de kindertijd en blijven bij velen hardnekkig woekeren in de volwassen jaren.
* Brontofobie *
Een dodelijke schrik van donder? Dan ben jij misschien wel een brontofoob. Hoewel ze best beseffen dat donder hen geen pijn zal doen, durven ze niet buiten te gaan tijdens een onweer. In extreme gevallen duiken brontofoben zelfs in een de kast of achter de zetel tot de storm is gaan liggen. Wie ook schrikt van bliksem, leidt dan weer aan astrafobie, een aandoening die ook veel dieren treft.
* Acrofobie*
Hoogtevrees gepaard met hevige angsten, dat is acrofobie. Mensen die hieraan lijden, kunnen paniekaanvallen krijgen op trappen en ladders. Soms is de angst zelfs zodanig groot, dat mensen niet langer kunnen bewegen. De aanvallen vormen best een gevaar en kunnen het onmenselijk moeilijk maken om veilig naar beneden te geraken.
* Aerofobie *
Vliegangst of aerofobie ontstaat heel vaak na een traumatische ervaring met een vliegtuig of het meemaken van een paniekaanval bij een andere passagier. Zelfs nadat de gebeurtenissen uit het geheugen zijn verdwenen, blijft de fobie vaak hangen. De angst kan zelfs getriggerd worden door films te bekijken over een vliegtuigcrash. Als remedie wordt heel vaak hypnotherapie ingezet.
* Bloed- en naaldenfobie *
Onder deze noemer vallen alle fobieën die te maken hebben met bloed, injecties en verwondingen. Terwijl de ene gewoon geen bloed kan zien, heeft de andere een doodsangst voor naaldprikken. Nog anderen vrezen operaties. Heel vaak gaan deze fobieën gepaard met flauwvallen.
* Paranormale fobieën *
Sommige fobieën lijken recht uit een filmscenario te komen. Zo heb je bijvoorbeeld triskaidekafobie, de angst van alles wat te maken heeft met het getal 13. Phasmafobie is dan weer de schrik voor spoken en chiroptofobie voor vampieren en vleermuizen.
* Emetofobie *
Dit buikgevoel is een onnatuurlijke schrik voor braken. Heel vaak groeit deze angst na het zien van bijvoorbeeld een klasgenootje die moet overgeven in het midden van de speelplaats. Net als bij vliegangst, wordt ook hier hypnotherapie ingezet om het oorspronkelijke trauma op te sporen en te verwerken.
* Carcinofobie *
Mensen die aan deze fobie lijden, leven met een onoverkomelijke angst voor het krijgen van kanker. Elk lichamelijk ongemakje zien ze als een eerste symptoom. Hoofdpijn, bijvoorbeeld, wijst voor hen op een hersentumor. Cognitieve therapie kan carcinofoben helpen om opnieuw controle over hun leven te krijgen.
