"Snowden op andere vlucht van Moskou naar Havana"

Het intercontinentale kat-en-muisspel rond PRISM-klokkenluider Edward Snowden gaat onverminderd door. De 29-jarige voormalige medewerker van het Amerikaanse internetspionageprogramma zou met de eerstvolgende vlucht naar Havana kunnen vliegen, zo heeft een bron tegenover het persbureau Interfax gemeld. Op de vlucht die hij oorspronkelijk van Moskou naar Havana zou nemen, bleef zijn stoel leeg. Snowden wilde via Cuba naar Ecuador, waar hij politiek asiel aanvroeg. De Ecuadoriaanse buitenlandminister bevestigt dat het land Snowden verdedigt en diens asielaanvraag in overweging neemt.

"Heel waarschijnlijk heeft hij een ander ticket, eveneens via Cuba, gekocht", aldus de bron. "Snowden kan zolang als hij wenst in de transitzone (op de luchthaven) blijven".

Vlucht SU 150 van Aeroflot verwijderde zich omstreeks 12.15 uur Belgische tijd van de gate op Sjeremetjevo. Journalisten twitterden dat niemand op de stoel van Snowden zat.

Zowat 25 journalisten, onder wie ook cameraploegen voor de BBC en  ABC News, hadden de vlucht geboekt. Russische bloggers hadden de boarding pass van Snowden getoond.

Stoere taal VS aan adres Moskou en Peking
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft vanuit New Delhi Moskou en China ermee gedreigd dat er "gevolgen" kunnen zijn wat betreft hun onderlinge relaties. Hij vond het "zeer teleurstellend dat landverrader Snowden uit Hongkong naar Moskou is kunnen reizen".

"Ongewone beslissing" Amerikaanse luchtverkeersleiding
Eerder vandaag kwam aan het licht dat het toestel van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot dat Snowden vanuit Moskou naar Havana zou brengen ook onder de bevoegheid van de Amerikaanse luchtverkeersleiding zou vallen. Bronnen hadden het over een mogelijke "ongewone beslissing" van de Amerikaanse luchtverkeersleiding. De VS willen Snowden vervolgen en hebben gisteren zijn paspoort ingetrokken.

Eerder vroegen de VS al aan Rusland om de klokkenluider uit te leveren. Aangenomen wordt dat Snowden via Cuba naar Ecuador wil reizen, waar hij politiek asiel heeft aangevraagd.

Diplomatie
"Gezien onze terug aangeschroefde samenwerking na de aanslagen op de marathon van Boston en onze samenwerking met Rusland voor het toepassen van de wet - met inbegrip van het op vraag van Moskou terugsturen naar Rusland van grote misdadigers - hopen wij dat de Russische regering alle mogelijke opties bekijkt om meneer Snowden naar de VS terug te sturen om terecht te staan waarvoor hij is aangeklaagd", aldus woordvoerster Caitlin Hayden van de Nationale Veiligheidsraad.

Hayden zei ontgoocheld te zijn door Hongkong dat Snowden naar Moskou heeft laten gaan "ondanks een legaal verzoek van de VS om hem te arresteren met het oog op uitlevering", zoals mogelijk is op basis van een bilateraal verdrag tussen Hongkong en de VS.

Asiel in Ecuador
In Ecuador heeft minister van Buitenlandse Zaken Ricardo Patino bevestigd dat het land een asielaanvraag van Snowden heeft ontvangen en die "met veel verantwoordelijkheidszin bestudeert".

De bewindsman voegde er aan toe dat het gaat om een zaak van "vrijheid van meningsuiting" en "veiligheid van de burgers wereldwijd", alsook om "vertrouwelijkheid van communicatie".

Eerder deden ook Venezuela, IJsland en Noorwegen de ronde als mogelijke bestemmingen voor asiel van de klokkenluider.

Volgens het Russische persagentschap Interfax verblijft Snowden momenteel in de transitzone van de luchthaven, om daarna naar Cuba verder te reizen. Volgens sommige mediaberichten ontmoette Snowden de Ecuadoriaanse ambassadeur.

Julian Asange
Vanuit Hongkong had Snowden, die als IT-consulent voor de Amerikaanse NSA werkte, massale internetspionage van de Verenigde Staten onthuld. Documenten die hij aan de krant The Guardian gaf, brachten onder meer ook een Brits spionageprogramma van internet- en telefoonverkeer aan het licht. De autoriteiten van Hongkong hadden de dertigjarige voormalige medewerker van de NSA ondanks diplomatieke druk en een arrestatiebevel van de Verenigde Staten het land uit laten reizen.

Ecuador gaf eerder WikiLeaks-stichter Julian Assange asiel. Hij verblijft al een jaar in de ambassade van Ecuador in Londen.

Bedreiging democratie
Snowden verklaarde aan The Guardian dat hij het spionageprogramma onthulde omdat hij het een bedreiging voor de democratie vond. De Obama-administratie stelt dat het PRISM-programma van vitaal belang is voor het verhinderen van terreuraanvallen en nergens of nooit de wet overtreedt.

Een online petitie die het Witte Huis oproept Snowden gratie te verlenen, rondde het voorbije weekend de cruciale kaap van 100.000 handtekeningen. In de petitie wordt Snowden omschreven als "nationale held". Het beleid van het Witte Huis stipuleert dat elke petitie op haar site die op 30 dagen tijd meer dan 100.000 handtekeningen bij elkaar krijgt, zal behandeld worden.