Waarom wij al tien jaar Facebook liken
Wat begon als een wild ideetje van de Amerikaanse Harvard-student Mark Zuckerberg, is uitgegroeid tot een onlosmakelijk deel van ons leven. Facebook is overal. Vandaag 'viert' het sociale medium zijn 10de verjaardag. Er is geen ontkennen aan: we like Facebook.
We taggen, we ontvrienden en kijken nieuwsgierig naar onze timeline. Facebook is net zo gewoon geworden als het nuttigen van een maaltijd. Niet gek voor een internetideetje dat pas tien jaar geleden werd gelanceerd.
Want op een winters avondje in februari 2004, was het de toen 19-jarige student Mark Zuckerberg die achter zijn computer een eureka-moment beleefde.
De Amerikaan had al wat uitgeprobeerd met vergelijkbare websites, maar die avond zette hij het smoelenboek The Facebook online. Aanvankelijk was het een site met foto's van vrouwelijke studenten (gehackt van de universiteitssite) die de mannelijke studenten mochten beoordelen. Maar al snel werd het een site voor alle studenten met als doel makkelijk contact met elkaar maken.
The Facebook won snel aan populariteit en waaierde uit naar andere universiteiten. Luttele jaren daarna veroverde The Facebook heel Amerika en de rest van de wereld.
Een decennium later maken wereldwijd dagelijks zo'n 757 miljoen mensen actief gebruik van Facebook, inmiddels zonder het woordje The ervoor. Ze delen hun dagelijkse beslommeringen, de leuke vakantiefoto's en vertellen een verre vriend of familielid hoe het leven ervoor staat. Er zijn vriendschappen uit voortgekomen en huwelijken en facebook-baby's.
Gluren
Het geheim? De Nederlandse internetjournalist Jeroen Mirck zit net naar zijn timeline te kijken, als hij antwoordt op die vraag. Het geheim is gluren, stelt hij. Gluren en begluurd willen worden.
Want op Facebook zitten is jezelf presenteren én anderen bekijken. "Het is voor jongeren dé manier om hun imago te vestigen, want je laat precies díe foto's zien waarvan je wilt dat anderen ze zien. Voor de -relatief - oudere gebruiker is het de kans om gemakkelijk contact te houden met anderen en dagelijks kort te berichten over je leven."
En wat misschien niemand had gedacht: gebruikers zijn exhibitionistisch. De meest persoonlijke zaken passeren de revue. Al is dat misschien schijn. "Mensen laten meestal de leukste kanten van hun leven zien. Het leven dat ze op Facebook zetten, is altijd net even 20 procent leuker dan in het echt," zegt Mirck.
Hij zag het zelf onlangs nog. Er moest een groepsfoto worden gemaakt die op Facebook zou worden gezet. Een rustig en sober gekleed meisje in de groep maakte plots haar paardenstaart los, gooide het haar wulps naar achteren en poseerde met getuite lippen. "Dat doet de sociale druk van Facebook blijkbaar."
Muisknop
Maar het is ook: contact maken en houden (bijvoorbeeld met verre vrienden) en zien hoe het anderen gaat (denk aan het meisje dat je stiekem leuk vindt). "Waar je het vroeger met via via verhalen moest doen, zijn alle mensen die je kent of wilt leren kennen één muisknop weg," zegt Harold Kuepers, trendwatcher van van de blog Dutch Cowboys.
Het past helemaal in het tijdperk waarin De Persoon centraal staat, meent Peter Olsthoorn, schrijver van De macht van Facebook. "Kijk naar het nieuws, maar ook naar series als Big Brother. In deze tijd staat de persoon centraal. Voyeurisme, exhibitionisme; Facebook sluit daarop aan."
En niet bepaald bij een select groepje, zo laten recente cijfers zien. Wereldwijd telt het miljardenbedrijf (omzet 7,9 miljard dollar) inmiddels 1,23 miljard maandelijkse gebruikers. In ons land zijn er 7,8 miljoen gebruikers, waarvan 78,2 procent dagelijks de site bezoeken.
