ISIL rukt op naar Bagdad: ook Tikrit onder hun controle
Nadat de islamistische strijders van ISIL (Islamitische Staat van Irak en de Levant) er gisteren in geslaagd zijn de controle over de tweede stad van het land, Mosul, te veroveren, zijn ze woensdag begonnen aan een optocht naar Bagdad. Vandaag had ISIL Tikrit, de geboorteplaats van Saddam Hoessein en op 160 km Bagdad, onder controle, melden verschillende Iraakse media. Het is de tweede provinciehoofdplaats die de rebellen veroveren op twee dagen tijd. De politie en getuigen melden dat er nu ook strijd geleverd wordt rond Samarra, slechts 120 kilometer van Bagdad.
De onafhankelijke nieuwssite al-Sumaria meldt dat ISIL Tikrit heeft ingenomen. Ten zuiden van de stad hebben ze een militair kamp ingenomen, aldus de site die een anonieme veiligheidsfunctionaris citeert. "Heel Tikrit is in handen van de opstandelingen", aldus een politiekolonel. Tikrit ligt op het midden van de weg tussen Mosul en Bagdad. Een politiegeneraal voegt eraan toe dat de rebellen de stad vanuit het noorden, het westen en het zuiden hebben aangevallen.
Net als in Mosul heeft ISIL ook in Tikrit honderden gedetineerden bevrijd. In Tikrit zou het om 300 gevangenen gaan. Bovendien hebben ze in hun opmars naar Bagdad grote wapenarsenalen van het Iraakse leger buitgemaakt, meldt Peter Bouckaert, bij Human Rights Watch verantwoordelijk voor noodsituaties. Er wordt gevreesd dat die wapens in Syrië terecht zullen komen, waar ISIL ook actief is. De beweging strijdt voor een soennitisch kalifaat tussen de Middellandse Zee en de Eufraat. Mosul en omgeving zijn al langer een soennitisch bolwerk.
Offensief
Maandagavond zijn de opstandelingen een offensief gestart. Sindsdien hebben ze heel Ninive, de provincie waarvan Mosul de hoofdstad is, veroverd, net als delen van Kirkoek, een stad in het noordoosten. Goed een half miljoen mensen zijn Mosul al ontvlucht, aldus de Internationale Organisatie voor Migratie. Nog volgens die organisatie hebben de gevechten daar "een hoog aantal slachtoffers" geëist.
Donderdag komt het Iraakse parlement bijeen over de vraag van premier Nuri al-Maliki om de noodtoestand af te kondigen. Zo zal de omstreden sjiitische regeringsleider over meer bevoegdheden beschikken om in het conflict met de soennitische opstandelingen in te grijpen.
Gijzeling
In het Turkse consulaat in Mosul zijn bovendien 48 personen gegijzeld door ISIL-strijders, meldt een Turkse bron. Het consulaat staat onder controle van ISIL. Een politiekolonel die contact had met een van de ontvoerders liet aan AFP weten dat de consul, zijn adjuncten en zijn bewakers "ondervraagd" zijn door ISIL en dat de consul "naar een veilige plaats overgebracht zal worden". "Volgens onze informatie zijn de diplomaten overgebracht naar het ISIL-hoofdkwartier in Mosul." Er worden ook kinderen gegijzeld gehouden.
De Turkse eerste minister Recep Tayyip Erdogan zit in een spoedzitting samen met onder meer vicepremier Besir Atalay en het hoofd van de inlichtingendiensten. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Ahmet Davutoglu heeft zijn reis naar de Verenigde Staten onderbroken.
