Duizenden boeren bedreigen groene long van Centraal-Amerika

In Nicaragua wordt het biosfeerreservaat Bosawar, de laatste groene long van Centraal-Amerika, ernstig bedreigd door duizenden oprukkende boeren. De regering riep al de hulp van de Unesco in.

Het meer dan 2 miljoen hectare grote biosfeerreservaat vormt het grootste bosgebied van Centraal-Amerika. Het wordt wel eens de laatste groene long van de regio genoemd.

Er arriveren steeds meer boeren uit het oosten en centrum van het land. Volgens Kamilo Lara van het Nationaal Forum voor Recyclage, een netwerk van milieuorganisaties, is al meer dan 96.500 hectare vernield in de kern van het biosfeerreservaat.

Dertien doden
In de bufferzone, waar zich zo'n twintigduizend boeren hebben gevestigd, is meer dan de helft van de bossen gekapt om het hout te commercialiseren en om landbouw en veeteelt mogelijk te maken, zegt Lara.

Ook de inheemse Mayangna, die met ongeveer dertigduizend zijn, voelen zich bedreigd. "Ze schieten op alles, verbranden alles, vergiftigen het water van de rivieren en ze kappen de enorme bomen die ons al jaren schaduw en bescherming bieden", zegt Mayangnaleider Aricio Genaro. "En dan trekken ze verder. Niets houdt hen tegen."

De laatste jaren zijn er steeds meer botsingen tussen boeren en Mayangna. Sinds 2009 kwamen daarbij al dertien inheemse inwoners om. Het meest recente slachtoffer, Elías Charly Taylor, werd op 24 april doodgeschoten op de terugweg van een manifestatie tegen de vernieling van bos. Sinds februari is het protest van de Mayangna fors toegenomen.

Unesco
Volgens een studie uit 2012, die onder meer door de Europese Unie is gefinancierd, zal Bosawar over 25 jaar geen bossen meer hebben als men zo voortgaat. Over 13 jaar kan de bufferzone al verdwenen zijn.

De linkse regering van Daniel Ortega kondigde aan hard op te treden. Ze stuurde zevenhonderd militairen en evenveel politiemensen naar de regio, richtte een commissie op die de acties moet gaan coördineren, en vroeg hulp aan de Unesco, de VN-organisatie die het statuut van biosfeerreservaat toekent. Ze kondigt ook een reeks juridische, administratieve en burgerlijke procedures aan tegen overtreders.

Volgens Jaime Incer Barquero, milieuadviseur van de president, moeten de beschermingsmaatregelen versneld worden uitgevoerd, anders dreigt het biosfeerreservaat zijn status te verliezen. Juan Bautista Arríen, Unesco-vertegenwoordiger in Nicaragua, zei al dat er "dringend doortastende acties" moeten komen om de inheemse gemeenschap en de natuur te beschermen.

Armoede
De Mayangna leven van jacht en visvangst, van veeteelt voor eigen gebruik en van fruit, graan en knollen die ze volgens oude methodes kweken.

Volgens socioloog Cirilo Otero, directeur van het Centrum voor Milieubeleidsinitiatieven, kan de bescherming van het biosfeerreservaat alleen maar lukken als er ook programma's komen voor de boeren, die uit armoede de zone zijn binnengetrokken.