Realiteit wordt 'verbeterd' of 'virtueel', of misschien beide

Je hebt een smartphone op zak, loopt met een tablet onder de arm en hebt thuis een laptop op tafel staan? Mooi, maar het is nog niet gedaan: de komende jaren zullen er nog een aantal nieuwe technologieën doorbreken, die je eveneens sneller dan je ooit had verwacht je leefwereld zullen binnendringen. In deze reeks houden we er zo vijf onder de loep. Vandaag: het verschil tussen 'augmented reality' en 'virtual reality', en hoe hologrammen ineens in het plaatje passen.

De toekomst uitgelegd (3): Nieuwe realiteiten

Stel: je kuiert door een buitenlandse stad waar je nog nooit bent geweest, en je kunt dat monument dat je juist voorbij wandelt niet meteen plaatsen. Het hoeft niet eens ver van je huisdeur te zijn: evengoed zijn er in je eigen buurt nog wel standbeelden, mooie gebouwen of andere bezienswaardigheden waar je misschien het verhaal achter wilt weten. Wat doe je? Googelen of opzoeken op Wikipedia kan een oplossing zijn. Maar reisboekenuitgeverij Lonely Planet weet iets beters: het bedrijf heeft ondertussen al een jaar of vijf stadsgidsen in app-vorm op de markt, die een virtuele 'laag' bovenop de realiteit plaatsen. Praktisch uitgelegd: je haalt je smartphone boven, richt de camera op de Eiffeltoren in Parijs, de Washington Square Arch in New York of de Sagrada Familia in Barcelona, en er verschijnt een venstertje op het scherm met de naam van het monument, en dat kan natuurlijk worden doorgetikt voor meer informatie.

Verbeterde realiteit

Die digitale 'laag' bovenop de werkelijkheid die op de lens van een smartphone wordt genomen, die noemt men 'augmented reality', vrij vertaald: "de realiteit, maar dan verbeterd". De hype is er momenteel een beetje uit: er zijn op dit moment weinig dwingende consumententoepassingen. Of liever: geen publiek dat ze dwingend vindt. Naast de Lonely Planet-apps heeft bijvoorbeeld ook de smartphone-app van woonportaal Immoweb.be een component waarin je door de straten kunt lopen met je smartphone voor je, en huizen in de buurt aangegeven kunt zien die te koop of te huur staan. De toepassingen zijn er, het publiek nog niet. Behalve dan voor professionele en industriële doeleinden: binnen die niche, denkt studiebureau Juniper Research, zullen Augmented Reality-apps in een bedrijfsomgeving tegen 2019 zo'n 2,2 miljard euro per jaar waard zijn, ten opzichte van 'amper' 227 miljoen euro in 2014. Natuurlijk is het niet de bedoeling dat die apps door middel van een smartphone zullen blijven werken: die zit alleen maar in de weg. Slimme brillen blijven voor professionele 'augmented reality'-doeleinden de toekomst, zegt Juniper Research, al heeft de vroegtijdige afvoering van de eerste versie van Googles Glass-bril aangetoond dat de technologie nog niet echt matuur genoeg is voor een brede consumententoepassing. Het bedrijf is momenteel samen met het Italiaanse luxebrillenmerk Luxottica bezig aan een nieuwe versie, maar het blijft nog verre toekomstmuziek. Een ander platform waarop 'augmented reality' in de toekomst het verschil kan maken, is de 'heads-up display' (kortweg 'Hud') van een automobiel: weginformatie en andere gegevens (tweets, e-mails?) kunnen daarbij aan de binnenkant van de wagen in semi-transparante vorm worden getoond op de voorruit, zodat de gebruiker geen apart schermpje (of erger nog: zijn smartphone) hoeft te bekijken om die gegevens te krijgen. Ook daar worstelen fabrikanten nog steeds met de technologie: zie bijvoorbeeld de Duitse automobielfabrikant BMW, die voor zijn Mini-submerk een Augmented Reality-toepassing ontwikkelde, maar wel een waarvoor de bestuurder een slimme bril moet opzetten: voor een Hud is het nog een beetje te vroeg, zo luidt het.

Virtuele realiteit

En dan is er nog een stap verder - of moeten we zeggen: dieper? - in de virtuele wereld, met 'Virtual Reality'. We kennen het al van zo'n twintig jaar geleden, toen heel de technologiesector plat ging voor de toekomstige beloftes ervan: het idee was dat je als gebruiker een speciale Virtual Reality-bril opzette, en je vervolgens in een computergegenereerde wereld terechtkwam. Het enige probleem: de technologie was nog véél te jong. Computers waren nog niet in staat om een virtuele 3D-wereld te genereren die er een beetje echt uitzag, en eigenaars van de eerste toepassingen - de Japanse spellenfabrikent Nintendo lanceerde bijvoorbeeld een 'Virtual Boy'-gameconsole - kregen er alleen maar schele hoofdpijn van. Dat veranderde toen de nu amper 23-jarige Amerikaan Palmer Luckey een hele resem van die mislukte VR-helmen van weleer op het internet kocht, ze uit elkaar haalde, en prompt ontdekte wat er met die dingen schortte. Ook gesterkt door de inmiddels enorm gegroeide computertechnologie en de software die virtuele werelden tevoorschijn tovert in videogames en simulaties, de zogeheten '3D-engines', bouwde hij een nieuwe VR-helm die wèl stilaan werkt. De Oculus Rift, zoals het toestel heet, ligt momenteel in prototypevorm bij enkele duizenden videogame-ontwikkelaars en andere bedrijven die er toepassingen voor willen maken, en het bedrijf erachter werd overgenomen door Facebook.

Ondertussen zijn er ook in het VR-veld kapers op de kust. Sony is bezig aan een VR-helm (Morpheus, heet het project voorlopig) voor zijn PlayStation-console, en de Taiwanese technologiefabrikant HTC werkt samen met videogamebedrijf Valve aan de Vive-bril. De centrale toepassing zit hem momenteel in videogames, maar Oculus' overname door Facebook toont aan dat de overnemer er veel meer in ziet. En de buitenwereld stilaan ook: volgens het Amerikaanse technologiemagazine Wired staat VR klaar om niet alleen videogames te veranderen, maar ook "films, tv, muziek, design, geneeskunde, seks, sport, kunst, reizen, sociaal netwerken, onderwijs - én de realiteit." Of het zo'n vaart zal lopen, en hoe snel, hangt zowel van de gebruiker als van de technologie af: die laatste heeft nog wel een paar puur technische katjes te geselen, zoals de bestandsgrootte van een VR-toepassing (al snel een terabyte aan geheugen), de blokkigheid van het beeld, en de responssnelheid wanneer de gebruiker zijn hoofd draait. En de gebruiker behoort misschien tot een al geïdentificeerde maar - gelukkig voor de fabrikanten - kleine doelgroep die misschien wel altijd misselijk zal worden van het rondwaren in een virtuele wereld.

Alles tesamen

En dan is er Microsoft. Ja, Microsoft, van Windows en Office. De technologiegigant is bezig aan een gloednieuwe technologie die zich naast de twee zonet genoemde zal ontwikkelen, en ze in zekere zin samenvoegt: met HoloLens krijg je als gebruiker een 'geaugmenteerde' wereld voorgeschoteld, want het is een gewone bril waardoor je de gewone realiteit ziet mét een digitaal laagje erbovenop, maar die realiteit heeft ook uit zichzelf diepte, hoogte en breedte. Een hologram dus, zoals Prinses Leia die uit die R2D2-robot tevoorschijn komt in 'Star Wars'. Voorlopig bestaat het prototype van Microsoft uit een bril als belangrijkste platform, maar in een verdere toekomst kunnen huizen misschien worden uitgerust met holoprojectors, die interactie tussen de échte en virtuele realiteit mogelijk moeten maken, ook zonder dat de gebruiker daar een bril voor hoeft te dragen. Eerste toepassingen staan ook al op stapel: niet toevallig heeft Microsoft bijvoorbeeld het Zweedse bedrijf Mojang overgenomen, en eigenaar Markus Persson schatrijk gemaakt, voor zijn spelletje 'Minecraft'. Want ziet: een van de eerste HoloLens-toepassingen waarvan Microsoft een demo liet zien, was dat Lego-achtige virtuele spelletje.

Win een Apple Watch op HLN.be

HLN.be heeft zowaar 7 exemplaren van de nieuwe Apple Watch gereserveerd voor zijn surfers: tot 30 april 2015 kan je elke dag een gloednieuw Apple Watch winnen. Hoe? Surf naar de wedstrijdpagina en win vandaag nog jouw exemplaar. Zo hoef je niet uren in de rij te staan of onderaan een wachtlijst jouw verzending af te wachten maar kan jij als eerste in België pronken met dit revolutionaire en elegante meesterwerk van Apple!