Machtswissel in Noord-Korea? "Kim Jong-un uitgerangeerd"

Noord- en Zuid-Korea gaan weer formeel onderhandelen. Dat akkoord is vandaag bereikt tijdens een verrassingsbezoek van drie hooggeplaatste Noord-Koreaanse functionarissen aan de sluitingsceremonie van de Aziatische Spelen in de Zuid-Koreaanse stad Incheon. Een opvallende afwezige tijdens de ceremonie was de leider Kim Jong-un. Volgens hoogleraar Remco Breuker Koreastudies aan de Universiteit van Leiden wijst zijn afwezigheid op een ware gamechanger.

De afgelopen weken werd er heel wat gespeculeerd over de gezondheidsproblemen van Kim Jong-un. Nadat de Noord-Koreaanse leider hinkend werd gespot in een video ging de geruchtenmolen aan het draaien. Maar volgens Remco Breuker hebben we de verkeerde vraag gesteld de afgelopen weken. "Waarom heeft het Noord-Koreaanse regime laten zien dat hun leider zo fragiel is", was volgens hem een cruciale vraag. "Bij zijn vader had dit nooit kunnen gebeuren." Volgens de Nederlandse expert komt het er ook op neer dat het regime wil aantonen dat ze Kim Jong-un niet nodig hebben. "Het is gedaan met de persoonsverheerlijking", klinkt het in een radio-interview op NOS.

De echte machthebbers
De gesprekken in Zuid-Korea tonen volgens Breuker aan dat Kim Jong-un uitgerangeerd is. "Dat was hij eigenlijk al lang", gaat de hoogleraar verder. "Het feit dat hij wordt vertegenwoordigd door die functionarissen in Zuid-Korea én dat die komen aanvliegen met zijn privéjet zegt volgens mij al genoeg."

De Zuid-Koreanen reageren heel opgewonden over de recente toenaderingen. In Seoul praten ze nu voor het eerst met de echte machthebbers, die voor het eerst uit de schaduw zijn gestapt. "Dat is de enige manier waarop er iets kan veranderen."

Elite
De toenadering tussen Noord en Zuid is volgens de Noord-Korea-expert eerder te wijten aan de interne problematiek bij de elite. Armoede en hongersnood zijn al jaren een probleem voor de bevolking. Onder het bewind van Kim Jong-un is de situatie enkel verslechterd. "Maar dat is niet het probleem waarmee ze worstelen." Ze hebben al meermaals laten zien dat ze niet wakker liggen van het volk. Volgens de hoogleraar is de oorzaak eerder te zoeken bij de elite. Die zijn volgens hem in een toestand van verwarring. "Mensen zijn bang voor de toekomst en ze weten niet wie ze moeten volgen." Het lijkt wel paniekvoetbal, klinkt het.

Dat er een interne strijd woedde bleek ook toen Kim Jong-un zijn oom liet ombrengen. Volgens Breuker is hij nooit echt klaargestoomd om de plaats van zijn vader in te nemen. "Hij had geen vrienden, geen vertrouwelingen." Hij werd opgevoed in het buitenland en kende zijn eigen broer niet eens.