د بریتانیا د مصنوعي ځیرکتیا بیولوژيکي امنیت لابراتوار څه دی چې ۱۰۰ میلیونه پونډه پرې لګوي؟

بریتانیا وايي د مصنوعي ځیرکتیا د بیولوژیکي امنیت ملي لابراتوار (AIBL) جوړوي، چې د راټوکېدونکو بیولوژیکي ګواښونو پر وړاندې خپل دفاعي چمتووالی پیاوړی کړي.

د چهارشنبې ورځې د بودجې د یوې برخې په توګه، حکومت ژمنه کوي چې د مخکښو مصنوعي ځیرکتیا شرکتونو په ملاتړ به د دغه نوي، "په نړۍ کې د خپل ډول لومړي"بنسټ د جوړولو لپاره ۱۰۰ میلیونه پونډه ځانګړي کړي.

د مالیې وزیر به همدارنګه د یو لړ نوښتونو لپاره د میلیونونو پونډو لګښت ژمنه وکړي، چې موخه یې د سایبري، بیولوژیکي او د مصنوعي ځیرکتیا په مرسته رامنځته کېدونکو ګواښونو پر وړاندې د بریتانیا د غبرګون وړتیا پیاوړې کول دي.

جان هیلي وویل: "مصنوعي ځیرکتیا به ورځنی ژوند بدل کړي. هر شرکت، ټولنه، روغتون، ښوونځی او زموږ د اقتصاد هره برخه ترې ګټه اخیستلای شي."

هغه زیاته کړه: "زه د کارکوونکو اندېښنې درک کوم او ورسره موافق یم؛ له همدې امله د مصنوعي ځیرکتیا په اړه یوه ځانګړې بریتانیايي تګلاره وړاندې کوم."

"دا داسې تګلاره ده چې کارکوونکي شاته نه پرېږدي، زموږ ملي ګټې خوندي کوي او ډاډ ترلاسه کوي چې د مصنوعي ځیرکتیا پر مټ د اقتصادي ودې ګټې د هېواد ټولو سیمو ته رسېږي."

د نوي لابراتوار د دندو او کاري واکونو بشپړ جزئیات لا نه دي څرګند شوي.

خو د مصنوعي ځیرکتیا وزیر کنشکا نارایان وویل چې دا به "یو لوی نوی نړیوال بنسټ" وي، چې د نړۍ مخکښ علمي متخصصین به سره راټول کړي، څو ډاډ ترلاسه شي چې بریتانیا د مصنوعي ځیرکتیا د پرمختګ پر مهال د خپلو وګړو او ملي موخو ساتنه کولای شي.

هغه وویل: "دا په دې معنا ده چې موږ باید له راټوکېدونکو ګواښونو، له سایبري بریدونو نیولې تر بیولوژیکي خطرونو پورې، مخکې واوسو او په ورته وخت کې هغه مهمې ټکنالوژۍ هم په خپل هېواد کې ډېرې تولید کړو چې زموږ امنیت پرې متکي دی."

هغه زیاته کړه: "د بریتانیا د علمي څېړنو، پرمختللو چِپونو او خپلو مصنوعي ځیرکتیا شرکتونو په ملاتړ سره، موږ کولای شو خپل ملي امنیت پیاوړی کړو، د بریتانیا صنعتي ځواک بېرته ورغوو او په ټول هېواد کې د مناسبو مهارتونو لرونکو کسانو لپاره ښه کاري فرصتونه رامنځته کړو."

د مصنوعي ځیرکتیا د بیولوژیکي امنیت لابراتوار د جوړولو ملاتړ به د مصنوعي ځیرکتیا مخکښ شرکتونه هم وکړي. OpenAI او Anthropic به د خپلو مصنوعي ځیرکتیا ماډلونو د کارولو لپاره د ۲۰۰ میلیونه پونډو په ارزښت کریډیټونه برابر کړي.

د مصنوعي ځیرکتیا په برخه کې د لګښتونو د زیاتولو لپاره د مالیې وزیر د پلان له مخې، د بریتانیا د مصنوعي ځیرکتیا د امنیت انسټیټیوټ (AISI) لپاره به ۱۲۰ میلیونه پونډه اضافي بودجه هم ځانګړې شي.

دغه لابراتوار په ۲۰۲۳ کال کې د محافظه‌کار حکومت له خوا جوړ شوی و. دنده یې د مصنوعي ځیرکتیا د تر ټولو پرمختللو او ځواکمنو ماډلونو د خطرونو ارزول دي. د دې انسټیټیوټ د هڅو ستاینه شوې، ځکه چې د مصنوعي ځیرکتیا د ازمېښت لپاره یې د همکارۍ او روڼتیا پر بنسټ د یوې تګلارې په رامنځته کولو کې مرسته کړې ده.

د مالیې وزیر له خوا اعلان شوې اضافي بودجه به له انسټیټیوټ سره مرسته وکړي چې خپل فعالیتونه او هڅې روانې وساتي، په ځانګړي ډول په داسې وخت کې چې د مصنوعي ځیرکتیا د پراختیا لپاره د تخنیکي معیارونو او خوندیتوب د اصولو د رامنځته کولو غوښتنې مخ په زیاتېدو دي.

دغه بودجه به د "ملي سایبري ډال" په نوم د یوې پروژې لپاره له ۶۰ میلیونه پونډو پانګونې سره هم مل وي. د چارواکو په وینا، دغه پروژه به د عامل‌محورې مصنوعي ځیرکتیا (Agentic AI) په کارولو سره د سایبري دفاع وړتیا پیاوړې کړي.

همدارنګه، د "ملي افشا کېدو او د زیان‌مننو د سمدستي پېژندنې مرکز" (NERV) لپاره به ۷۰ میلیونه پونډه ځانګړي شي.

د حکومت په وینا، دغه مرکز به د مصنوعي ځیرکتیا له وسایلو څخه په ګټې اخیستنې سره د بریتانیا په مهمو بنسټیزو تأسیساتو او اقتصاد کې سایبري امنیتي نیمګړتیاوې او زیان‌مننې کشف کړي.

دا پرمختګ وروسته له هغې رامنځته کېږي چې د بریتانیا حکومت څرګنده کړه، د پروګرام‌لیکنې په یوه مشهوره ژبه کې د جدي امنیتي نیمګړتیاوو له څرګندېدو وروسته، د احتیاطي اقدام په توګه د نړۍ له هغو سازمانونو څخه و چې ځینې وېبپاڼې یې موقتاً له فعالیت څخه ایستلې وې.

هغه څېړونکي چې د PHP په نوم د دغو نیمګړتیاوو په موندلو کې یې مرسته کړې وه، خبرداری ورکړی و چې هغه پلاتفورمونه چې له دې ژبې څخه کار اخلي، ښايي د احتمالي سایبري بریدونو له خطر سره مخ شي. PHP د سرور پر لوري د سکریپټ لیکلو یوه مشهوره ژبه ده چې له څو لسیزو راهیسې د وېب‌پاڼو په جوړولو کې کارول کېږي.

تر اوسه د php2shell په نوم د دغې امنیتي نیمګړتیا د بریالي ناوړه کارونې هېڅ راپور نه دی ورکړل شوی.

خو کارپوهانو خبرداری ورکړی چې دا پېښه ښيي، د مصنوعي ځیرکتیا په مرسته هغه سافټویري تېروتنې چې له اوږدې مودې راهیسې پټې پاتې وي، څومره ژر او په اسانۍ موندل کېدای شي او ښايي وروسته د سایبري بریدونو لپاره هم وکارول شي.