ካብ ኣርሲ ክሳብ ሞያለ፡ ኣብ ሓደ ሰሙን ህይወት 85 ሰባት ዝቐዘፈ ደማዊ መጥቃዕትታት ኢትዮጵያ

ብዘይካ'ቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ውግእ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባታት እታ ሃገር ብዘጋጠመ ተኸታታሊ መጥቃዕትታትን ግጭታትን ብውሕዱ 90 ሰባት ከም ዝተቐተሉ ቢቢሲ ዘተኣኻኸቦ ሓበሬታ የረድእ።

እዚ ብፍላይ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ደቡብ ኢትዮጵያን፡ ከምኡ'ውን ኣብ ከተማ ሞያለ ዘጋጠመ ደማዊ ፍጻመታት፡ ንብዙሓት ዜጋታት ግዳይ ሞትን ምምዝባልን ገይሩ ኣሎ።

እዚ ኣብ ሓደ ሰሙን ጥራይ ዝተራእየ ናይ መጥቃዕትታት ምስፍሕፋሕ፡ ሰራዊት ፈደራል ኣብ ሰሜናዊ ክፍሊ እታ ሃገር ኣቓልቦኡ ኣብ ዝገበረሉ እዋን ዝኸሰተ ናይ ጸጥታ ክፍተት ዘጕልሕ ኰይኑ፡ ንዘይተፈትሑ ዶባውን ፖለቲካውን ምስሕሓባት እታ ሃገር ንቓልዕ ዘውጽአ እዩ።

ዞባ ኣርሲ፡ ኣብ ሒደት መዓልታት ልዕሊ 60 ግዳያት

ኣብ ክልል ኦሮምያ ዞባ ኣርሲ፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ጥራይ ልዕሊ 60 ሰባት ግዳያት ቅትለት ኰይኖም ኣለዉ።

ብ20 ጥቅምቲ 2026 ኣብ ወረዳ መርቲ ብውሕዱ 14 ሰባት ክቕተሉ ከለዉ፡ ብ24 ጥቅምቲ ድማ ኣብ ወረዳ ሸርካ 46 ሰባት ህይወቶም ስኢኖም።

ኣብ ወረዳ መርቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ እቶም ዕጡቓት ንነበርቲ ብዅሉ ሸነኽ ብምኽባብ ከም ዝፈጸምዎ ሓደ ነባሪ የረድእ። "ካብቲ ክባ ዘየምለጠ ኵሉ ግዳይ ቅትለት ኰይኑ እዩ፡" ብምባል እቲ ነባሪ ነቲ ዘስካሕክሕ ፍጻመ ይገልጾ።

ኣብ ወረዳ ሸርካ ብዘጋጠመ ተመሳሳሊ ጅምላዊ መጥቃዕቲ፡ ሓሙሽተ ቈልዑ ዝርከብዎም 46 ሰባት ኣብ ውሽጢ ኣባይቶም ከለዉ ማዕጾ እናተሰብረ ከም ዝተቐተሉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም።

ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብዘን ወረዳታት ብድምር 60 ምእመናን ብግፍዒ ከም ዝተቐተሉን መንበሪ ኣባይቲ ከም ዝዓነወን ኣረጋጊጹ።

እዚ ድማ እቲ መጥቃዕቲ ፖለቲካዊ ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታውን ብሄራውን ውሑዳን ማሕበረሰባት ዝዓለመ ናይ ምፍራስን ጽልእን መልክዕ ከም ዝሓዘ ዘመልክት ምዃኑ ይግለጽ ኣሎ።

መንግስቲ ክልል ኦሮምያ፡ ነዚ መጥቃዕቲ "ሸኔን ኣባላት ጽምዶን" ዝበሎም ኣካላት ከም ዝፈጸምዎ ብምግላጽ፡ ዕላማኦም ነቲ ፈደራል መንግስቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝወስዶ ዘሎ ስጕምቲ ኣንፈቱ ንምስሓት ምዃኑ ሓላፊ ርክባት ህዝቢ ሃይሉ ኣዱኛ ጠቒሱ።

ይዅን እምበር፡ እቲ ኣብ መንጎ መንግስትን ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞን (ብመንግስቲ 'ሸኔ' ተባሂሉ ዝጽዋዕ) ኣብ ታንዛንያ ክካየድ ዝጸንሐ ናይ ሰላም ዘተ ብዘይ ዝዀነ ውጽኢት ምፍሻሉ ስዒቡ፡ ኣብቲ ክልል ተመሳሳሊ ናይ ዓመጽ ስጕምትታት እናገደደ መጺኡ እዩ።

እቲ ዕጡቕ ጕጅለ ድማ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ልዕሊ ንጹሃን ንዝፍጸሙ መጥቃዕትታት ተሓታቲ ዘይምዃኑ ብተደጋጋሚ ክነጽግን ንመንግስቲ ክወቅስን ዝጸንሐ ኰይኑ፡ ነዚ ሓድሽ ክሲ ብዝምልከት ዝሃቦ ሓሳብ የሎን።

ፋብሪካ ፊንጫእ፡ ዒላማ ዝዀነ ስትራተጅያዊ ቍጠባ

ቅድሚ ሕጂ'ውን ተደጋጋሚ መጥቃዕትታት ዘተኣናገደ ትካል ፋብሪካ ሽኮር ፊንጫእ፡ ሰኑይ 19 ጥቅምቲ 2026 ወጋሕታ ብዕጡቓት ተጠቒዑ።

እዚ ፋብሪካ ንሃገራዊ ዕዳጋ ሽኮር ዘቕርብን ንኣሽሓት ሰራሕተኛታት ዕድላት ዕዮ ዝፈጥርን ትካል ቍጠባ ብምዃኑ፡ እቲ መጥቃዕቲ ነቲ ድሮ ተዳኺሙ ዘሎ ሃገራዊ ቍጠባ ብዝለዓለ ክሃስዮ ከም ዝኽእል ይግለጽ።

ዋና ስራሕ ኣካያዲ እቲ ትካል መንግስቱ ሃይለማርያም ነቲ መጥቃዕቲ ከም ዘረጋገጾ፡ ብውሕዱ ሸሞንተ ሰራሕተኛታትን ኣባላት ጸጥታን ከም ዝተቐተሉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንቢቢሲ ሓቢሮም።

ስግኣት ድሕነት ብዘለዎ ሓደ ሰራሕተኛ እቲ ፋብሪካ ከም ዝገለጾ፡ እቶም ዕጡቓት ብሰለስተ ኣንፈት ተዅሲ ብምኽፋት ሓያሎ ኣባላት ፖሊስ ፈደራልን ሚልሻታትን ቀቲሎም እዮም።

ብተወሳኺ፡ ሓሙሽተ ተሽከርከርቲ፡ ትራንስፎርመርን ማሽናትን ኣቃጺሎም። እቲ ሰራሕተኛ፡ እቶም ዕጡቓት ንምሉእ እቲ ፋብሪካ ከዕንውዎ መደብ ከም ዝነበሮምን ሰዓት ኣርባዕተን ፈረቓን ብዝተራእየት ድሮን ጥራይ ምህዳኦምን የረድእ።

መንግስቱ፡ እቲ ትካል ብዕጡቓት ሓይልታት ጕድኣት ከም ዝበጽሖ እኳ እንተ ኣረጋገጸ፡ ብዛዕባ ዝርዝር ናይቲ ጕድኣት ዝሃቦ ሓበሬታ ግን የሎን።

ካብ ኣካላት ጸጥታ ፈደራል ይዅን ሰራዊት ምክልኻል ብዛዕባ'ቲ ዝተጠቕሰ ሞት ኣባላት ፖሊስን ናይ ድሮን ስጕምትን ዝተዋህበ ወግዓዊ መብርሂ እውን የሎን።

ሞያለ፡ ካብ ምስሕሓብ ባንዴራ ናብ ከቢድ ተዅሲ

ከተማ ሞያለ ብኽልላት ኦሮምያን ሶማሌን እትመሓደር ኰይና፡ እቲ ኣብዚ ሰሙን ዝተወልዐ ግጭት ምስቲ ካብ 1991 ጀሚሩ ብሰንኪ ወሰናስንን ምምሕዳራዊ ስልጣንን ክልተኡ ማሕበረሰባት ዘጋጥም ዝነበረ ወጥሪ ዝተኣሳሰረ እዩ።

ኣብዚ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ፍጻመ ድማ ብ18 ጥቅምቲ ምስ "ምትካል ባንዴራ ክልል ሶማሌ" ተተሓሒዙ ብዝተላዕለ ምስሕሓብ፡ ሓንቲ ጓል 13 ዓመት ቈልዓ ድሕሪ ምቕታላ ናብ ከቢድ ግጭት ኣምሪሑ።

ኣብታ ከተማ ብኸቢድ ብረት ዝተሰነየ ተዅሲ ምልውዋጥ ከም ዝነበረን ሓያሎ ኣባይትን ድኳናትን ከም ዝነደዱን ነበርቲ የረድኡ።

ማዕከን ዜና ሮይተርስ ካብ ሆስፒታል ሞያለ ዝረኸቦ ሓበሬታ ብምጥቃስ፡ ኣብቲ ግጭት ብውሕዱ ትሽዓተ ሰባት ክቕተሉ ከለዉ፡ 30 ዝዀኑ ድማ ቈሲሎም። እዚ ጽዑቕ ተዅሲ ኣብ ምሉእ እቲ ሰሙን ቀጺሉ ነይሩ እዩ።

ቡርጂን ኮሬን፡ ዒላማ ዝዀኑ ሓረስቶትን ቈልዑን

ኣብ ክልል ደቡብ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ መጥቃዕትታት ብውሕዱ ሸሞንተ ንጹሃን ዜጋታት ህይወቶም ሓሊፉ ኣሎ።

እዚ ከባቢታት ምስ ክልል ኦሮምያ ኣብ ዘዳውበሉ መስመር ብሰንኪ መሬት ሕርሻ፡ መጓሰዪ ሳዕርን ማይን ዝለዓል ተደጋጋሚ ናይ ማሕበረሰባት ምስሕሓብ ዘተኣናግድ እዩ።

ብ22 ጥቅምቲ ኣብ ዞባ ቡርጂ ሓሙሽተ ሓረስቶት ኣብ ስራሕ ሕርሻ ተጸሚዶም ከለዉ ብዕጡቓት ተቐቲሎም። መንግስቲ እቲ ዞባ፡ ነቲ መጥቃዕቲ "ካብ ወገን ምዕራብ ጉጂ ዝመጽኡ ኣኽረርቲ ሓይልታት" ከም ዝፈጸምዎ ኣፍሊጡ።

ብተመሳሳሊ፡ ብ24 ጥቅምቲ ኣብ ጐረቤት ዞባ ኮሬ ሓደ ቈልዓ ሓዊሱ ሰለስተ ሰባት ተቐቲሎም።

ብዛዕባ ዕድመ እቲ ዝተቐተለ ቈልዓ ኣብ መንጎ ነበርትን ምምሕዳር እቲ ዞባን ፍልልይ ዘሎ ኰይኑ፡ ነባሪ እቲ ከባቢ ወዲ ሽዱሽተ ዓመት ምዃኑን ብሰለስተ ጥይት ከም ዝተቐተለን ክገልጽ ከሎ፡ ምምሕዳር ዞባ ኮሬ ብወገኑ ጥሪት እናጓሰየ ዝነበረ ወዲ 14 ዓመት ቈልዓ ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ።

ኣብ ዝሰዓበ መዓልቲ'ውን ኣብቲ ከባቢ ሓደ መራሒ መኪና ተቐቲሉ።

ኣብዞም ዞባታት ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ይበጽሕ ብምህላዉ፡ እቲ ህዝቢ ውሕስነት ስኢኑ ኣብ ከቢድ ስግኣት ከም ዝወደቐ ነበርቲ እቲ ከባቢ ንቢቢሲ ተዛሪቦም።

እዚ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ኢትዮጵያ ዝተኸስተ ደማዊ ህልቂት፡ እታ ሃገር ኣብ ዝተሓላለኸ ናይ ጸጥታን ፖለቲካን ቅልውላው ተሸሚማ ከም ዘላ ዘነጽር እዩ።

ኣብ ሰሜን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ንሓይልታት ጸጥታ ብምጽማዱ ዝተፈጥረ ሃጓፍ፡ ንዕጡቓት ጕጅለታት ኣብ ክልል ኦሮምያ ስትራተጅያዊ ትካላት ቍጠባን ንጹሃን ዜጋታትን ዒላማ ንኽገብሩ ባይታ ከም ዝፈጠረሎም ይግለጽ።

ብተወሳኺ፡ ኣብ መንጎ መንግስትን ዕጡቓትን ዘተ ብሰንኪ ዘይምክያዱን ፈተነታት ብዘይምስማሩን፡ ኣብ ከባቢታት ሞያለን ደቡብን ዝረአ ዘይተፈትሐ ናይ ዶባትን ጸጋታትን ምስሕሓብን ተደማሚሩ፡ እታ ሃገር ኣብ ዘተኣማምን ጐደና ሰላም ንምምላስ ገና ነዊሕ ጕዕዞ ዝሓትት ምዃኑ ዘመላኽት እዩ።