"Turkse grenswacht schiet Syrische kinderen dood"

Acht Syriërs, voornamelijk vrouwen en kinderen, zijn zondagavond door Turkse grenswachters gedood terwijl ze de oorlog in hun thuisland ontvluchtten. De groep probeerde Turkije binnen te komen langs een smokkelroute in de bergen toen ze werden teruggedrongen door Turkse troepen die met scherp schoten. Met een mobiele telefoon opgenomen beelden die The Times in handen kreeg, tonen hoe een man zijn zoon, die aan beide benen is geraakt, een bergpad afdaalt. Een andere man die in de bovenarm werd getroffen zegt in de video dat hij zowel IS als het Syrische regime ontvlucht.

Abdumen Kashkash, een advocaat uit Aleppo die samen met de groep op weg was en ongedeerd in Turkije raakte, verklaart dat de groep al dagenlang in het grensgebied wachtte om de grens over te steken en dat ze elke dag door de Turken onder vuur werden genomen.

"Ze doden ongewapende mensen", verklaart Kashkash. "Er was een jong meisje met een schotwonde en we konden vier uur lang niets voor haar doen. Een bejaard koppel is vermist, zij zijn vermoedelijk ook gedood".

Oprukkend IS
De gewonden werden overgebracht naar een ziekenhuis in Azaz, een Syrische stad op de grens met Turkije die in handen is van de rebellen en waar sinds vorige maand 100.000 Syriërs verblijven die op de vlucht zijn voor zowel het regime als het oprukkende IS. Terwijl IS de stad vanuit het oosten benadert, weigert de Turkse regering de grens te openen, ondanks oproepen van hulporganisaties.

De dodelijke incidenten van zondag zijn de laatste in een reeks waarbij minstens een twintigtal vluchtelingen de dood vonden door het gewijzigde Turkse grensbeleid.

Ontkenning
De Turkse overheid houdt vol dat ze het opendeurbeleid aanhoudt dat sinds 2011 in voege is, met vrije toegang voor alle Syriërs wiens leven in gevaar is. Een hooggeplaatste Turkse ambtenaar verklaarde aan The Times dat "speciale omstandigheden kunnen leiden tot bepaalde beperkingen" maar dat "het beleid niet is veranderd".

"Het is moeilijk onze landsgrenzen te beschermen en de Turkse grenswacht is op zijn hoede omdat ze in het verleden werden beschoten door smokkelaars en militanten. Maar we ontkennen categoriek dat Turkse grenswachters op vluchtelingen vuren".

Opengrenspolitiek opgeschort
Mensenrechtenorganisaties stellen dat de Turkse grens alles behalve openstaat voor vluchtelingen. "De opengrenspolitiek wordt al enige tijd niet meer toegepast", stelt Andrew Gardner van Amnesty International. "Reguliere grensovergangen zijn gesloten voor alle Syrische vluchtelingen, met uitzondering van vluchtelingen met levensbedreigende verwondingen. De irreguliere grensovergangen zijn moeilijk en gevaarlijk".

Eerder deze maand verklaarde een mensensmokkelaar die voordien dagelijks vluchtelingen de grens overhielp in The Times: "Turkse militairen droegen vroeger de tassen van de vluchtelingen, nu schieten ze op de vluchtelingen".

Jihadistenroute richting IS
Het pad dat de vluchtelingen zondag probeerden te nemen, tussen het Syrische dorp Khirbet al-Josz en het Turkse dorp Guvecci, was één van de eerste routes die vluchtelingen uit Syrië namen toen het geweld in het land in 2011 escaleerde. Later stelde de Turkse overheid bijna ongelimiteerd de grens open, maar kwam ze onder vuur van de internationale gemeenschap toen bleek dat het de belangrijkste route was waarlangs westerse jihadisten naar IS-gebied trokken.

Maar ook in Turkije blijken de vluchtelingen niet veilig. Maandag kwamen vier Syriërs, waaronder drie kinderen, om het leven in de zuidelijke Turkse stad Kilis door vanuit Syrië afgevuurde mortieren.

Betonnen muur
Sinds eind vorig jaar heeft Turkije het grensgebied uitgebouwd als een militaire zone en werd een betonnen muur opgetrokken langs belangrijke delen van de grens. Smokkelaars die voordien 50 dollar aanrekenden voor een grensovergang, vragen daarvoor nu tot 500 dollar per persoon.