Eeuwig leven dankzij transfusies met jong bloed?
Bloed van jonge muizen toedienen aan oude muizen werkt wonderwel als een verjongingskuur. Dat blijkt nogmaals uit twee studies die dit weekend zijn verschenen in Nature en Science waarover The New York Times bericht. Het onderzoek doet de hoop oplaaien om ziektes als Alzheimer effectief aan te pakken.
Eerst even terugspoelen: in de jaren 50 hield ene Clive M. McCay zich aan de Cornell-universiteit met vergelijkbaar onderzoek bezig. Hij werkte via 'parabiose', waarbij hij de bloedvaten van twee ratten, een jonge en een oude, met elkaar liet vergroeien. Het onderzoek toonde aan dat het kraakbeen van de oudere ratten duidelijk 'verjongde', maar het was niet duidelijk hoe dat precies gebeurde. Later werd duidelijk dat stamcellen aan de basis lagen van de vitaliteit van weefsel.
In 2005 werd het onderzoek van McCay nieuw leven in geblazen en ook toen werd het trucje van de 'parabiose' gebruikt bij muizen. Daaruit bleek dat de spieren van de oude muizen even snel heelden als die van hun jonge tegenhangers. Bovendien hadden de oude muizen even snel nieuwe levercellen aangemaakt. Ook in de tegenovergestelde richting werkte parabiose: jonge muizen werden sneller fysiek ouder door het oude bloed.
Hart en hersenen
Een nieuwe stap werd vorig jaar gezet, toen uit onderzoek aan Harvard bleek dat ook het hart van oude muizen verjongt dankzij jong bloed. De wetenschappers identificeerden toen een proteïne, met de prozaïsche naam 'GDF11', dat essentieel bleek te zijn in dat verjongingsproces. Diezelfde vorsers hebben nu in Science een nieuwe ontdekking gepubliceerd: GDF11 doet stamcellen in oude spieren herleven, waardoor oude muizen weer sterker worden en een betere uithouding vertonen.
Daarbovenop komt een publicatie van wetenschappers van de Stanford-universiteit in Nature Medicine. Daar namen ze al eerder de effecten van jong bloed op de hersenen van oude muizen onder de loep. En ook daar bleek het effect spectaculair: de hippocampus in de hersenen begon aan sneltempo nieuwe verbindingen te maken. De nieuwe studie, die gisteren werd vrijgegeven, bevestigt dat nogmaals. Meer nog: gewoon al plasma van jonge muizen injecteren, zorgt voor een opvallend beter geheugen bij de oudere dieren.
Nog een ander onderzoek probeerde gewoon GDF11 te injecteren. En ook daar viel een verjongingseffect te noteren, zij het iets minder spectaculair als bij parabiose.
Het proteïne GDF11 doet stamcellen in oude spieren herleven, waardoor oude muizen weer sterker worden en een betere uithouding vertonen.
Kanker
Wetenschappers, die de New York Times bevroeg, klinken alvast heel hoopvol over de verschillende studies. "In plaats van de klok te vertragen, kunnen we ze gewoon terugdraaien", liet één Amerikaanse specialist optekenen. De idee om één medicijn voor één ouderdomskwaal te nemen, zou zo misschien moeten herdacht worden naar een bredere benadering. Er wordt ook al luidop gedroomd over een mogelijke aanpak van ziektes als Alzheimer.
Toch zijn er nog enkele obstakels. Zo is het nog altijd de vraag of dezelfde techniek die bij de muizen werd toegepast ook werkt bij mensen. Met andere woorden: of de menselijke versie van GDF11 eenzelfde effect sorteert. Bovendien hebben wetenschappers nog altijd weinig controle over de ontwikkeling van stamcellen. Die ontwikkeling nieuw leven inblazen bij ouderen zou ertoe kunnen leiden dat ze ongecontroleerd gaan multipliceren, waardoor je kanker in de hand werkt. Te vroeg juichen, is dus geen optie.
De ontwikkeling van stamcellen nieuw leven inblazen bij ouderen zou ertoe kunnen leiden dat ze ongecontroleerd gaan multipliceren, waardoor je kanker in de hand werkt.
