Radioactief of niet? Burgers zijn vertrouwen in Japanse overheid kwijt
Winkelen is sinds vorig jaar voor veel Japanners een allesbehalve ontspannende bezigheid geworden. Na de kernramp in Fukushima zijn veel mensen bang om radioactief voedsel te kopen. De garanties die de overheid probeert te bieden, kunnen hen ook niet geruststellen.
De kernramp van Fukushima is al bijna een jaar oud, maar de gevolgen zal de Japanse bevolking nog lang moeten ondergaan. Radioactief materiaal kwam in de lucht en in het water terecht. Zo werden ook de gewassen in de omgeving van de kerncentrale besmet. Uit voorzorg schrapte de Japanse regering veel producten uit de regio van het menu: vlees, melk, champignons en enkele bladgroenten verdwenen uit de winkelrekken. Klanten zijn er echter nog steeds niet gerust in en vermijden producten uit Fukushima. Boeren krijgen hun groenten niet meer verkochten en vissers blijven met hun vangst zitten.
De oorzaak van de twijfel ligt bij de manier waarop de Japanse regering het probleem vorig jaar aanpakte. Tokio heeft immers de toegelaten radioactiviteit in voedselproducten verhoogd, zodat veel voedsel plots binnen toelaatbare waarden viel. Ook werd rijst op korte afstand van de kerncentrale aanvankelijk als veilig beschouwd, maar na nader onderzoek bleek de radioactiviteit toch veel te hoog te liggen. Die maatregelen stimuleerden het vertrouwen van de bevolking uiteraard niet.
Hiroaki Koide, assistent-professor aan de universiteit van Kyoto, gelooft dan ook dat de verhoging van de toegelaten radioactiviteit een beslissing in het belang van de producent was, zonder rekening te houden met de consument. "De waarden liggen veel te hoog. De regering heeft de veiligheidsnormen aangepast aan de realiteit in plaats van de bevolking te beschermen", zegt hij. Onder publieke druk zal de limiet in april opnieuw drastisch verlaagd worden. Er zal echter meer nodig zijn om het vertrouwen van de burgers terug te winnen.
Ook andere landen bekijken de Japanse export met argwaan. In Azië deden Japanse producten het vorig jaar al veel minder goed. China, Zuid-Korea en zes andere landen blokkeren nog steeds de import van groenten uit bepaalde delen van Japan. Aeon, de grootste supermarktketen in Japan, heeft besloten de normen van de overheid te negeren en zelf tests op voedsel uit te voeren. Een veiligheidslimiet is volgens vicevoorzitter Yasuhide Chikazawa nutteloos aangezien mensen er toch niet in geloven. "Je kan enkele weer met de wereldmarkt concurreren als je via proeven kunt bewijzen dat er geen sprake is van radioactiviteit."