Ìwọ ń wo ẹ̀dà ọ̀rọ̀-nìkan ti ìkànnì yìí tí ó máa ń lo dátà díẹ̀. Wo ẹ̀dà àkọ́kọ́ ti ìkànnì náà pẹ̀lú gbogbo àwòrán àti fídíò.
Ṣé lóòótọ́ ni Ààrẹ Tinubu fẹ́ẹ́ yá $20.52b owó dọ́là?
Aarẹ Bola Ahmed Tinubu ti gbe iwe aba lati ya owo tuntun lọ siwaju ile igbimọ aṣofin agba ilẹ Naijiria, to si n bẹbẹ pe ki wọn buwọ lu owo to fẹẹ ya naa.
Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, owo yii ni aarẹ sọ pe yoo ṣe iranwọ fun awọn iṣẹ akanṣe idagbasoke to n lọ kaakiri orileede naa.
Owo ti ko din ni ogun biliọnu ($20.52bn) dọla ati biliọnu kan aabọ (€1.05bn ) pọun ni Aarẹ Tinubu loun fẹẹ ya lorukọ Naijiria.
Aarẹ ile igbimọ aṣofin, Godswill Akpabio lo ka lẹta ti Aarẹ Tinubu kọ fun awọn aṣofin nibi ijokoo ipade wọn to waye lọjọ Iṣẹgun, ọsẹ yii.
Ninu lẹta naa, Aarẹ Tinubu rọ awọn aṣofin lati buwọlu eto ẹyawo naa, pẹlu bo ṣe sọ pe owo ọhun yoo ṣe iranlọwọ pupọ fun awọn akanṣe iṣẹ idagbasoke, eto ilera, eto ẹkọ, ipese omi, eto aabo, iṣẹ, to fi mọ abojuto eto iṣuna.
Aarẹ sọ pe owo ti wọn fẹẹ lọ ya nita yii ṣe pataki lati di alafo kudiẹ-kudiẹ to wa laarin awọn akanṣe iṣẹ idagbasoke ilu to n lọ lọwọ.
"Mo n fi akọsilẹ eto ẹyawo ijọba apapọ ti ọdun 2026 si 2027 ranṣẹ, fun ile igbimọ aṣofin lati foju aanu wo o, ki wọn si buwọlu, lati le jẹ ki awọn akanṣe iṣẹ lọ siwaju," Tinubu kọ ọ bẹẹ.
Aarẹ ṣalaye pe akanṣe iṣẹ ati eto to wa ninu alakalẹ eto ti wọn fẹẹ fowo naa ṣe, ni wọn ti wo finnifinni, pẹlu afikun pe yoo kopa to jọju ninu eto idagbasoke awujọ.
O ni agbekalẹ naa tun wa lati pese iṣẹ, mu ilọsiwaju ba iṣẹ ọgbọn atinuda, okoowo ara ẹni, adinku ba iṣẹ ati oṣi, to fi mọ riro aabo ounjẹ lagbara.
"Agbekalẹ yii lo wa lati da iṣẹ silẹ, mu iṣẹ ọgbọn atinuda dagbasoke, ṣe iranwọ fun okoowo, mu adinku ba iṣẹ ati oṣi, ati riro aabo ounjẹ lagbara, ti gbogbo eyi si mu idagbasoke ba igbe aye ọmọ Naijiria," o sọ bẹẹ.
Níbo ni àwọn iṣẹ́ àkàṣe ti ń lọ lọ́wọ́?
Aarẹ Tinubu ninu lẹta to kọ ranṣẹ naa lo ti sọ pe kaakiri ipinlẹ mẹrindinlogoji to wa lorileede Naijiria, to fi mọ FCT tii ṣe olu ilu Naijiria ni wọn ti lo owo naa fun iṣẹ idagbasoke.
O ni ipele ti iṣẹ akanṣe idagbasoke Naijiria de duro bayii, nilo iranwọ owo, to si jẹ ko di mimọ pe afi ki awọn bọ sita lati ya owo, lati di alafo to ṣi silẹ lati pari awọn iṣẹ naa.
"Ni ibamu pẹlu agbekalẹ eto iṣẹ idagbasoke to n lọ lọwọ lorileede yii, ati pẹlu eto iṣuna ti a nilo lati di alafo naa, o ti ṣe dandan fun wa lati jade sita lọ ya owo ti a nilo," Tinubu sọ bẹẹ.
O ni awọn iṣẹ to ti de ipele abojuto gidi ni wọn yoo kọkọ dari owo naa si, paapaa julọ ẹka eto ina mọnamọna, eto irinna ati ilera.
Aarẹ wa rọ awọn alakoso ile igbimọ aṣofin ati gbogbo ile naa lati buwọlu erongba lati ya owo naa, to si jẹ ko di mimọ pe bi wọn ba tete buwọlu, ni yoo jẹ ki awọn iṣẹ akanṣe naa ya.
Ǹjẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ti buwọ́lu lẹ́tà náà?
Ṣugbọn ṣa, ile igbimọ aṣofin agba ni lati ṣagbeyẹwo lẹta naa daadaa, paapaa lori awọn eto ẹyawo to ti wa nilẹ tẹlẹ, ati ọna agbekalẹ eto ẹyawo tuntun.
Nigba to n sọrọ lori lẹta naa, Aarẹ ile igbimọ ọhun, Godswill Akpabio sọ pe eto eyawo ti farahan ninu awọn eto ẹyawo tẹlẹ ati agbekalẹ eto iṣuna, bo tilẹ pe o sọrọ lori igba ti owo ti wọn ya tẹlẹ yoo ṣiṣẹ de.
"Agbekalẹ eto ẹyawo naa wa ninu lẹta yii, ṣugbọn sibẹ, o wa ninu eto ẹyawo ti a buwọ lu tẹlẹ, ati pe eto ẹyawo lati ita la buwọ lati ọdun 2025 si 2027, titi de 2028," Akpabio sọ bẹẹ.
Bakan naa lo sọ pe awọn yoo gbe iwe tuntun yii fun igbimọ ile igbimọ aṣofin lori ẹyawo oke-oku fun agbeyẹwo, to si lo ṣee ṣe ki wọn buwọlu.