WikiLeaks: Japan negeerde alle nucleaire waarschuwingen

Meer dan twee jaar geleden werd Japan gewaarschuwd door de internationale waakhond voor kernenergie (IAEA) dat de kerncentrales in het land een krachtige aardbeving niet zouden aankunnen. De Japanse overheid negeerde die waarschuwingen en wees zelfs een gerechtelijk vonnis af dat zei dat een onveilige kerncentrale onmiddellijk gesloten moest worden. Dat blijkt uit gelekte diplomatieke documenten op de klokkenluiderssite WikiLeaks.

Een expert van het IAEA zei in december 2008 op een G8-top in Tokio dat de veiligheidsmaatregelen van de Japanse kerncentrales verouderd waren en dat krachtige aardbevingen een serieus probleem zouden vormen voor de nucleaire centrales.

Vergeten belofte
De Japanse overheid beloofde toen om de veiligheid te verbeteren op alle sites, maar natuurlijk komt nu de vraag of ze wel genoeg gedaan heeft. Na het advies van de waakhond startte de overheid weliswaar een noodoproepcentrum in Fukushima, maar dat de kerncentrale zelf slechts bestand was tegen aardbevingen met een kracht van 7 op de schaal van Richter negeerde ze. De aardbeving van vrijdag had een kracht van 9.

In een document uit december van de ambassade in Tokio stelt een IAEA-functionaris dat "de veiligheidsrichtlijnen voor seismische veiligheid in de afgelopen 35 jaar slechts drie keer zijn herzien''. Ook waarschuwde hij dat niet alle Japanse centrales ontworpen zijn om zware aardbevingen te kunnen weerstaan.

Verbroken vonnis
Meer nog: de Japanse overheid heeft een vonnis van een Japanse rechtbank verbroken dat zei dat een kerncentrale in het westen moest worden gesloten omdat die niet bestand zou zijn tegen aardbevingen. De rechtbank oordeelde dat er een kans was dat omwonenden zouden worden blootgesteld aan radioactieve straling als er een ongeval was in de centrale. De centrale was hoogstens bestand tegen aardbevingen met een kracht van 6,5 op de schaal van Richter.

Een gelekt diplomatiek document van maart 2006 toont aan dat het Japanse nucleaire veiligheidsdienst die bezorgdheid niet deelde. In 2009 verbrak de overheid het vonnis. De kerncentrale is nog altijd in dienst.

Doofpot
Het uitlekken van dit nieuws zal de druk op de Japanse premier Naoto Kan aanzienlijk verhogen. De man kreeg de laatste dagen al bakken kritiek over zich voor zijn reactie op de ramp. Kan was wel nog geen premier toen deze doofpotoperaties gebeurde. Hij werd minister van Wetenschap en Technologie in 2009 en eerste minister in juni 2010. (adb)