'World of Warcraft' gaat de najaarsclash aan

Met 'Legion' lanceert gamelabel Blizzard Entertainment vandaag een nieuwe uitbreiding voor zijn inmiddels twaalf jaar oude onlinegame 'World of Warcraft'. Dat is durven, zo vlak voor het begin van het drukke videogamenajaar. Maar kan het bedrijf zich, met een snel afkalvend spelersaantal, dat soort aplomb nog wel permitteren?

Met 'Legion', de zesde uitbreiding voor de massieve onlinegame 'World of Warcraft', zet gamelabel Blizzard Entertainment zijn product voor de tweede keer keihard in de concurrentie met zowat alle blockbustervideogames die dit najaar op de markt komen. De meeste andere expansies voor de game kwamen, met uitzondering van 'Mists of Pandaria' uit 2010 dat eveneens in september in de rekken landde, uit in een eerder 'luwe' maand: half november, begin december, of zelfs half januari - maanden waarin de lijstjes met kerstcadeau-ideeën al zo'n beetje waren opgemaakt.

Maar Blizzard Entertainment heeft zich nooit veel aangetrokken van de normale cycli die de videogame-industrie erop nahoudt: het bedrijf weet dat er een meer dan ruim publiek is dat staat te wachten op zijn producten, en doet er - onder meer met de jaarlijkse BlizzCon-fanconferentie - ook alles aan om dat aan zijn hart te drukken. Nachtelijke winkelopeningen waren ook twee jaar geleden, toen de vorige expansie 'Warlords of Draenor' werd gelanceerd, nog steeds een feit. En dus voelt het bedrijf geen schroom om met 'Legion' de concurrentie met najaarstitels als 'Battlefield 1', 'Call of Duty: Infinite Warfare' en 'Final Fantasy XV' aan te gaan.

Afkalving

Alleen is de vraag of ze zich dat aplomb vandaag nog wel kunnen permitteren. Het aantal spelers die maandelijks een abonnementsbedrag neertellen om in de game te kunnen blijven, is de afgelopen jaren namelijk dramatisch gedaald. Sinds eind 2015 rapporteert beursgenoteerde moedergroep Activision Blizzard geen 'World of Warcraft'-spelersaantallen meer in de kwartaalverslagen die ze publiceert voor zijn aandeelhouders. Het laatst afgekondigde spelersaantal was 5,5 miljoen, in november van vorig jaar, en in zijn kwartaalrapport voor de lente van dit jaar moest het bedrijf alweer aangeven dat de "kleinere abonneebasis" van 'World of Warcraft' zijn zakencijfer geen goed deed.

Enkele miljoenen spelers die maandelijks - afhankelijk van de formule die ze kiezen - ongeveer 11 euro neertellen om 'World of Warcraft' te blijven spelen: het is nog steeds een cijfer waaruit het bedrijf minstens een paar honderd miljoen euro per jaar binnenrijft. Maar de game is lang niet meer de topper die hij in 2010 was, toen het maandelijks betalende spelersaantal nog op 12 miljoen stond.

Relaxte houding

Blizzard zelf heeft daar al die tijd al een eerder relaxte houding in gehad. Vier jaar geleden, toen het aantal 'World of Warcraft'-abonnees voor het eerst een diepe daling van 18 procent inzette, opperde Blizzard-medestichter Frank Pearce nog in een interview met ondergetekende: "We zitten in een gebied dat gewoon niet op de kaart staat. Niemand weet wat de curve wordt voor een game met zoveel actieve spelers, met de levensspanne die hij tot nu toe heeft. We kunnen geen voorspellingen maken: we zien wat er gebeurt." De huidige cijfers geven hem daar nog steeds gelijk in: de inkomsten van 'World of Warcraft' betekenen nog steeds minstens een kwart van de totale recettes die alle videogames uit zijn categorie binnenhaalden in 2015.

Het bedrijf hield de lichten van zijn onlinewereld aan door onder meer de uitbreidingen en gratis 'patches' wat dichter op elkaar te laten volgen, of de grafisch ondertussen achterhaalde centrale wereld die in 2004 online ging een visuele opknapbeurt te geven. Die aanpak werkt ook voor een stuk:  in november 2014, toen de 'Warlords of Draenor'-expansie op de markt kwam, vertoonde het aantal abonnees een plotse piek van 7,4 miljoen naar opnieuw 10 miljoen spelers- om het kwartaal daarna alweer te zakken naar 7,1 miljoen. 'World of Warcraft' is een game waar spelers geregeld 'in' en 'uit' gaan wanneer er nieuwe content opduikt.

Andere richtingen

Maar de game lijdt ook onder een algemene malaise die woedt over de hele videogamecategorie waarin het spel zit. De inkomsten van onlinegames die een maandelijks abonnementsgeld vragen zijn in 2015 met zo'n 12 procent gezakt naar 2 miljard euro per jaar

. Het merendeel daarvan is nog altijd voor rekening van 'World of Warcraft', dat buiten abonnementen ook geld verdient aan microtransacties voor de verkoop van online-items als wapens en pantser. Maar net als bij kleinere games met een onlinewereld, waaronder 'Guild Wars 2' en 'Star Wars: The Old Republic', denderen die inkomsten snel naar beneden.

Blizzard Entertainment heeft ondertussen zijn aanbod aan andere games gevoelig uitgebreid. Met succes, want nieuwkomers 'Heroes of the Storm', 'Hearthstone: Heroes of Warcraft' en het recente 'Overwatch' zijn alledrie op eigen kracht hits geworden.

Drie games met een veel bescheidener omvang dan 'World of Warcraft', die evenwel profiteren van het dolle enthousiasme dat een grote groep gamers nog steeds koestert voor alles wat 'love brand' Blizzard Entertainment op de markt brengt. "Dat betekent niet dat we volledig van die epische lijn willen afstappen: onze lopende franchises blijven zo lang mogelijk wat ze zijn", zegt 'Overwatch'-producer Aaron Keller. "Maar kleiner moet ook kunnen."