Deze vervelende kwaaltjes wijzen op ijzertekort
IJzertekort is een van de meest voorkomende voedingstekorten en vooral vrouwen lopen een groter risico. IJzer is cruciaal voor het produceren van hemoglobine, een proteïne dat rode bloedcellen zuurstof helpt vervoeren door het lichaam, en een tekort kan tot bloedarmoede leiden. Zonder ijzer hebben we dus een probleem. Heb je last van een of enkele van deze symptomen?
Uitgeput gevoel
Een van de meest voorkomende symptomen van een ijzertekort is meteen ook moeilijk te achterhalen. Een ijzertekort zorgt ervoor dat je lichaam over het algemeen minder zuurstof krijgt en dus ook minder energie heeft. Iedereen is moe aan het einde van de dag, maar gaat deze vermoeidheid gepaard met je geïrriteerd of zwak voelen of kan je je moeilijk concentreren? Dan kan een tekort aan ijzer de oorzaak zijn.
Hevige bloedingen bij menstruatie
Voor vrouwen is de menstruatie de voornaamste oorzaak van een ijzertekort. Vrouwen verliezen tijdens deze periode namelijk te veel bloed en vervangen slechts de helft weer voor de volgende maandstonden beginnen, daardoor lopen vrouwen meer kans op het ontwikkelen van een tekort aan ijzer.
Bleke huid
Hemoglobine geeft een rode kleur aan ons bloed en dus ook aan onze huid. Bleek zijn wordt daarom niet voor niets geassocieerd met ziek zijn. Een tekort aan bepaalde proteïnen kan ervoor zorgen dat de kleur wegtrekt uit je huid. Vooral als de binnenkant van de lippen, het tandvlees of de binnenkant van de onderste oogleden minder rood is dan normaal, kan dit wijzen op een ijzertekort.
Kortademig
Ook als je sneller buiten adem raakt dan gewoonlijk, kan dit wijzen op een tekort aan ijzer.
Onregelmatige hartslag
De impact van overwerken op het hart kan lijden tot een onregelmatige hartslag, hartruis en zelfs hartfalen. Voor het echter zover komt, moet je gedurende lange tijd aan zware bloedarmoede lijden. Aangezien een ijzertekort bestaande hartklachten kan versterken, is het in dat geval toch aangewezen de ijzerwaarden te laten nakijken en zo erger te voorkomen.
Rusteloze benen
Ongeveer 15 procent van de mensen met rusteloze benen (restless leg syndrome) hebben een tekort aan ijzer, volgens John Hopkins Medicine. Hoe lager de ijzerwaarden, hoe erger de symptomen.
Hoofdpijn
Een lichaam dat met een tekort aan ijzer kampt, moet prioriteiten stellen en zal dus eerst zuurstof naar het brein sturen alvorens de rest van het lichaam te voorzien. Maar zelfs dan nog krijgen de hersenen vaak niet voldoende zuurstof, waardoor aders kunnen gaan zwellen en hoofdpijn optreedt.
Zin in klei, slijk en ijs
Een onverklaarbare zin in niet-eetbare substanties heeft niet noodzakelijk iets met de mentale toestand te maken, maar kan een verborgen symptoom zijn van een tekort aan ijzer. Daardoor hebben mensen soms zin in krijt, klei, slijk en papier, maar gelukkig kiezen de meeste mensen met bloedarmoede voor ijs.
Angstig gevoel
Om het nog moeilijker te maken kan een ijzertekort er ook voor zorgen dat je een angstig gevoel krijgt. Een gebrek aan zuurstof zet het zenuwsysteem in een hogere versnelling en het tekort aan ijzer zorgt ook voor een snellere hartslag, waardoor je constant het gevoel hebt in 'fight or flight'-modus te zitten.
Haaruitval
IJzertekort, zeker wanneer het evolueert naar volwaardige bloedarmoede, kan haaruitval veroorzaken. Het lichaam kiest ervoor de zuurstof naar vitale organen te sturen in plaats van naar het haar. De meeste mensen verliezen tot 100 haren op een doorsnee dag, dus geen zorgen wanneer je een paar haren in het afvoerputje vindt.
Geen vlees
Niet alle ijzer is hetzelfde. Zo blijkt het lichaam heemijzer uit vlees, kip of vis twee tot drie keer efficiënter te absorberen dan non-heemijzer uit planten. Wie geen vlees eet, doet er dus goed aan de maaltijden zorgvuldig te plannen. Donkere bladgroenten, volle granen en peulvruchten zijn rijk aan ijzer en in combinatie met paprika's, bessen en broccoli (die rijk zijn aan vitamine C) zorgt het voor maximale absorptie.
Schildklier werkt niet naar behoren
Een ijzertekort vertraagt de werking van de schildklier en blokkeert de stimulerende werking voor het metabolisme. Hypothyreoïdie wordt vaak gemist, zo'n 6 op 10 mensen met een schildklieraandoening zouden niet weten dat ze het hebben. Raadpleeg dus je dokter wanneer je bijgekomen bent, minder energie hebt dan anders en zelfs een lagere lichaamstemperatuur hebt.
Zwangerschap
Foliumzuur krijgt veel prenatale aandacht, maar baby's hebben ook ijzer nodig en dat halen ze uiteraard bij de aanstaande mama. Meer nog, veel vrouwen verliezen een aanzienlijke hoeveelheid bloed bij de bevalling, waardoor de ijzerwaarden nog lager liggen.
Als je zwanger bent van een meerling, twee zwangerschappen snel achter elkaar hebt of vaak overgeeft door ochtendmisselijkheid dan kan je best een voedingssupplement nemen.
Rare tong
Naast het wegtrekken van de kleur uit je tong, kan een ijzertekort ook de waarden van myoglobine verlagen, een zuurstofbindende proteïne in de spieren en dus ook de spieren van de tong. Mensen met een ijzertekort klagen vaak over een pijnlijke, ontstoken en zachte tong.
Coeliakie of een inflammatoire darmziekte
Zelfs al eet je voldoende voeding met ijzer, dan kunnen coeliakie en inflammatoire darmziektes zoals Chron's ervoor zorgen dat je deze voedingsstoffen niet voldoende opneemt.
Pas op, te veel is ook niet goed
Overdaad schaadt en zo ook met ijzer: meer ijzer is niet noodzakelijk beter. Zo kan een teveel aan ijzer de organen schaden en het risico op diabetes, een hartaanval en kanker voornamelijk bij oudere mensen verhogen. Probeer dus je dagelijks aanbevolen dosis ijzer te bereiken, maar niet te overschrijden.
Lees ook in HLN+:
