Duitsers willen eigen internet om spionnen te weren
Of de Amerikaanse veiligheidsdiensten nu wel of niet het mobieltje van Duits kanselier Angela Merkel hebben afgeluisterd, Amerikaans president Barack Obama zit met een serieus diplomatiek probleem. In Duitsland gaan nu zelfs stemmen op voor een apart 'Duits' internet, meldt persagentschap Reuters. Maar is dat ook echt mogelijk?
Het klinkt als een pr-stunt: telecomreus Deutsche Telekom, deels in handen van de Duitse staat, riep naar aanleiding van de recente spionageonthullingen de andere Duitse communicatiebedrijven op om het lokale Duitse internet af te schermen van buitenlandse inlichtingendiensten. Deutsche Telekom lanceerde deze zomer nog een 'E-mail made in Germany'-dienst die e-mail encrypteert en enkel langs Duitse servers stuurt.
Het idee van een 'Duits internet' is wel makkelijk te opperen, maar toch moeilijk uit te voeren. Zo gaat het principe in tegen de manier waarop het internet vandaag werkt: nationale grenzen tellen niet of nauwelijks voor de grote netwerken. De trafiek loopt - via overeenkomsten tussen grote operatoren - van netwerk tot netwerk. Als het goedkoper of efficiënter is om Duitse trafiek via Londen af te leiden, zal dat ook zo gebeuren.
Geen westers precedent
Technisch valt Duits internetverkeer wel degelijk te sturen. Maar, zo zegt Torsten Gerpott, professor telecom aan de universiteit van Duisburg-Essen, "er is internationaal nog geen precedent van het feit dat het internetverkeer van een ontwikkeld land de servers van ander land omzeilt."
Er zijn dan wel overeenkomsten nodig met de andere grote operatoren van het land. Dat zijn rechtstreekse concurrenten, wat een eventuele deal er niet makkelijker op maakt. Dat het Deutsche Telekom menens is, bevestigt concurrent Vodafone aan persagentschap Reuters. Vodafone onderzoekt momenteel of het ingaat op het Deutsche Telekom-voorstel en hoe dat dan zou moeten. Mocht het niet lukken om tot een deal te komen, moet het Duitse parlement al een wet stemmen om Duitse 'routing' van internetverkeer te verplichten.
Lokale datacenters
Toch is er nog een groot obstakel: de populairste diensten op het web, ook voor Duitse gebruikers, zijn Amerikaans. Elke Duitse mail met Gmail wordt vermoedelijk in één van de Google-datacenters in België, Ierland of Finland afgehandeld. Een Facebook-chat loopt probleemloos via de Amerikaanse datacenters van het sociale netwerk. De enige manier om dat tegen te gaan, is om lokale hosting en datacenters te eisen van die webreuzen. Het is een idee dat ook de Braziliaanse presidente Dilma Rousseff opperde toen ze tot haar woede vernam dat de VS haar bespioneerd had.
Duitsland zou dan op Europees niveau moeten gaan lobbyen, waar momenteel gesleuteld wordt aan nieuwe privacyrichtlijnen voor online data. Het Europese Parlement keurde deze week nog een nieuwe wet goed, maar die moet nog worden goedgekeurd worden door de lidstaten. Het is niet denkbeeldig dat Frankrijk en Duitsland in de huidige context van spionage en surveillance zullen aandringen op extra aanpassingen.
Of de nationale afbakening van het web een positieve evolutie is, is nog een andere kwestie. De Amerikaanse internetbeveiligingsgoeroe Dan Kaminsky spreekt tegenover Reuters van de 'balkanisering' van het internet, die de tradionele openheid compleet onderuit haalt. Dat zou volgens hem een stop zetten op de enorme bron van economische groei die het internet al jaren vormt.
