Klimaatverandering bedreigt cruciale algen

Als het gebruik van fossiele brandstoffen niet aanzienlijk beperkt wordt, bestaat de kans dat het zonlicht een onbekend aantal soorten fytoplankton uitroeit. Dat blijkt uit een studie, die deze week in het vakblad Nature Climate Change werd gepubliceerd.

Fytoplankton, ook bekend als zeealg, is niet alleen een vitaal component in de voedselketen van de oceaan, de algen genereren ook de helft van alle zuurstof die we inademen.

In de nabije toekomst zal zonlicht, de bron van leven voor fytoplankton, waarschijnlijk dodelijk worden vanwege de toenemende verzuring van de oceaan. Dat stellen onderzoekers uit China en Duitsland. "Er bestaat een synergetisch effect tussen toegenomen verzuring van de oceaan en natuurlijk licht", zegt Ulf Riebesell van het Helmholtz Centrum voor Oceaanonderzoek in Kiel in Duitsland.

Riesebell sluit niet uit dat fytoplankton in staat is zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden.

Kiezelzeewieren
De onderzoekers waren verrast door een bevinding over kiezelzeewieren. Deze zijn een van de belangrijkste en meest voorkomende typen fytoplankton. Kiezelzeewieren deden het erg slecht tijdens scheepsexperimenten, uitgevoerd door co-auteur Kunshan Gao van het Staatslaboratorium voor Milieu-Zeeonderzoek van de Xiamen Universiteit in Xiamen in China.

Verzuring
Bij eerdere experimenten in laboratoria ontdekte Riesebell dat kiezelzeewieren het juist beter deden in zuur zeewater dan soortgelijke typen plankton. De verbranding van fossiele brandstoffen heeft  de oceanen ongeveer 30 procent zuurder gemaakt, ontdekten wetenschappers minder dan tien jaar geleden. De oceanen absorberen  een derde van de koolstofdioxide (CO2) die wordt uitgestoten bij het gebruik van fossiele brandstoffen.

Het goede nieuws is de opwarming van de aarde vertraagd is door de oceanen die CO2 opnemen. Het slechte nieuws is dat ze nu zuurder zijn en dat dat nog erger wordt als er meer CO2 wordt uitgestoten.

2100
Gao en zijn team maakten verschillende reizen naar de Zuid-Chinese Zee. Daar namen ze monsters van oppervlaktewater met fytoplankton. Nog op het onderzoeksschip werden die monsters even zuur gemaakt als de oceaan naar verwachting zal zijn in 2100 als de emissie van broeikasgassen niet wordt teruggedrongen.

Zoals verwacht kunnen sommige typen plankton zoals coccolithoforen slecht tegen het zure water. Maar anders dan verwacht nam ook de groei van de kiezelzeewieren af. Een van de mogelijk oorzaken is volgens de wetenschappers het veel fellere daglicht op het schip in vergelijking met laboratoriumlicht. Bij vervolgexperimenten in laboratoria, waarbij de sterkte van zonlicht in de subtropische regio van de Zuid-Chinese Zee werd geïmiteerd, bleek eveneens dat de kiezelzeewieren de combinatie van verzuring en licht niet aankonden.

Energie
Riebesell vermoedt dat de kiezelzeewieren die blootgesteld worden aan de stress van sterke verzuring, niet tegelijkertijd de energie kunnen verwerken die ze van zonlicht krijgen.

De studie van Riesebell en Gao is een van de vele recente studies waarin negatieve gevolgen voor het zeeleven worden gerapporteerd door verzuring van de oceanen.