"Niet-oververdraagbare ziektes zullen wereld overspoelen"
"Niet-overdraagbare ziektes (NCD's) zoals kanker, hartziekten, diabetes en chronische longaandoeningen zijn wereldwijd de voornaamste doodsoorzaak geworden", waarschuwde Jeffrey Sturchio van het Amerikaanse consultancybureau Rabin Martin tijdens een conferentie van de Internationale Farmaceutische Federatie (IFPMA) afgelopen maandag op Wereldkankerdag in Genève.
"Jaarlijks sterven 36 miljoen mensen aan NCD's. Tachtig procent van die mensen is afkomstig uit landen met lage en middeninkomens. Dat cijfer zal de komende jaren nog met 17 procent toenemen en in Afrika zelfs met 25 procent", waarschuwde Sturchio. Ter vergelijking: tuberculose en malaria zijn wereldwijd verantwoordelijk voor een à twee miljoen sterfgevallen per jaar.
"De ziektelast helt over naar de NCD's, maar omdat de ontwikkelingslanden de strijd met infectieziektes nog steeds niet gewonnen hebben, worden zij dubbel getroffen", aldus Sturchio. "In 2010 was aids verantwoordelijk voor 3,5 procent van de doden wereldwijd, malaria voor 1,5 procent, kanker voor 12,6 procent en hartziekten voor 14 procent", zegt Cary Adams van de Union for International Cancer Control.
Geen prioriteit in Afrika
De statistieken zouden regeringen moeten stimuleren om de bestrijding van NCD's hoger op de agenda te plaatsen. "Maar in Afrika beneden de Sahara is aids verantwoordelijk voor 13,3 procent van de sterfgevallen, malaria voor 6,7 procent en kanker voor 4,5 procent. Dat verklaart waarom kankerbestrijding geen prioriteit is voor Afrikaanse gezondheidsverantwoordelijken."
"Het probleem zal de komende vijftien jaar bovendien alleen maar toenemen. Er zal een tsunami aan NCD's op ons afkomen en we moeten die nu keren", zei Adams.
Om die tsunami een halt toe te roepen vormden eerder vier grote gezondheidsorganisaties samen de Alliantie Niet-overdraagbare Ziekten. Met een netwerk van meer dan 2.000 hulporganisaties over 170 landen, zwengelen zij het publieke debat over NCD's aan.
Ngo's en private sector
Adams, de voorzitter van de Alliantie, zegt dat het niet altijd makkelijk is om de neuzen van de ngo's in dezelfde richting te krijgen, omdat de Alliantie op zoek is naar consensus en in dat proces ook met de private sector wil praten. "Wij willen dat doen zonder afbreuk te doen aan onze integriteit en onafhankelijkheid. Alles is altijd wetenschappelijk gefundeerd."
De aandacht die de Alliantie vraagt voor NCD's kent al resultaat. Vijf jaar geleden stonden NCD's amper op de politieke agenda's. Vandaag houden de Verenigde Naties er rekening mee in hun beleid en werd er een actieplan uitgestippeld dat NCD-doden tegen 2025 met een kwart moet doen dalen.
Prioriteiten herbekijken
"De afgelopen twintig jaar zijn enorme inspanningen geleverd in de strijd tegen aids", zegt Sturchio. Het is onwaarschijnlijk dat dezelfde budgetten opnieuw gevonden worden in de strijd tegen NCD's. "Daarom moeten de honderden hiv-klinieken die gebouwd zijn in Afrika ten zuiden van de Sahara ook ingezet worden in de strijd tegen NCD's", zegt hij. "Als patiënten naar deze klinieken komen, kunnen ze meteen getest worden op andere aandoeningen. "
"De uitdaging is het grootst in deze regio", zegt ook Margaret Kruk van de Universiteit van Columbia. "De laatste vijftig jaar ging alle aandacht naar de traditionele killers zoals infectieziekten en werd er veel aandacht besteed aan moeder- en kindersterfte in het kader van de millenniumdoelstellingen van de VN. De prioriteiten moeten vandaag opnieuw bekeken worden."
