"Rampenplan noordpoolgebied is ongeschikt"
Milieuactivisten waarschuwen dat een bijeenkomst van milieuministers deze week in Zweden is uitgemond in een ongeschikt antwoord op mogelijke olierampen in de Noordelijke IJszee.
Volgens milieuorganisatie Greenpeace suggereert de gelekte kopie van het document dat de acht lidstaten van de Arctische Raad geen overeenstemming hebben bereikt over technische details die nodig zijn bij een grootschalige ramp. Tegelijkertijd zou de weg vrijgemaakt worden voor extra boren in het gebied.
"Dit document is totaal ongeschikt", zegt Ben Ayliffe, campagnevoerder van Greenpeace in Washington. "Het bereidt regeringen niet voor op rampen en het beschermt het Poolgebied niet tegen olielekkages."
Volgens het klimaatbureau van de Verenigde Naties bereikte het poolijs zijn laagste niveau in 2012. Dat proces, dat met overweldigend wetenschappelijk bewijs wordt toegeschreven aan door de mens veroorzaakte klimaatverandering, heeft een soort goudkoorts veroorzaakt in het poolgebied.
Door de stijgende temperaturen kunnen schepen nu gedurende een half jaar varen op plaatsen die vroeger het grootste deel van het jaar bevroren waren. Diverse landen claimen nu delen van het poolgebied, waar zich volgens schattingen 22 procent van de onontdekte energiebronnen bevindt.
Groei scheepvaart
Milieuactivisten vrezen echter dat er bij milieurampen niet adequaat gereageerd kan worden. Volgens Richard Steiner, een bioloog en expert op het gebied van olielekkage in Alaska, voer afgelopen zomer een recordaantal handelsschepen (46) door de Noordelijke Zeeweg, de route van de Atlantische Oceaan door de Noordelijke IJszee, naar de Grote Oceaan. Dat is tien keer meer dan twee jaar geleden. "Het scheepvaartverkeer is sterk gegroeid op de ze route en deze schepen hebben vaak zeer schadelijke olieproducten aan boord."
Hij waarschuwt ook dat een groei van offshore-boren naar olie en gas vraagt om robuuste wetgeving. Maar in de overeenkomst van de Arctische Raad staat niets over technische eisen bij het boren, handhavingsmechanismen of operationele richtlijnen.
"De booractiviteiten gaan gewoon door zonder goede veiligheidsvoorschriften. Dat is tragisch", zegt Steiner. "Waarschijnlijk moet er eerst een grote ramp komen, voordat er iets gebeurt." Hij voegt eraan toe dat dit ook gebeurd is met de Exxon Valdez, de olietanker die in 1989 in Alaska aan de grond liep. "Ik ben bang dat zoiets ook in het poolgebied gaat gebeuren. Ondanks de lessen uit het verleden."
De Arctische Raad is opgericht in 1996 door de landen die territorium hebben in het poolgebied: Canada, Denemarken (inclusief Groenland), Finland, IJsland, Noorwegen, Rusland, Zweden en de Verenigde Staten. Over het nieuwe olierampverdrag moet in mei nog formeel gestemd worden. Bij goedkeuring zou het de tweede bindende overeenkomst van de Arctische Raad worden. In 2011 werd een reddingsovereenkomst getekend.
