De ene suiker is de andere niet: een overzicht

We krijgen de ene waarschuwing na de andere over onze overmatige suikerconsumptie. Er zijn echter veel verschillende soorten zoetstoffen, met namen als fructose, sucrose en stevia. Is honing echt gezonder dan geraffineerde witte suiker en wat is dan juist het verschil? We zetten ze even op een rij.

Suiker is suiker, daar is de wetenschap het grotendeels over eens. Suiker is een simpel koolhydraat die de meeste mensen in rijke landen overdadig consumeren. Hetzelfde geldt voor natuurlijke zoetstoffen als honing en ahornsiroop, maar die bevatten soms ook andere stoffen die wel goed voor je zijn of ervoor zorgen dat de suikers op een gezondere manier door het lichaam worden opgenomen.

Sucrose
Dit is suiker in zijn puurste vorm. Een molecule glucose en een molecule fructose. Die laatste zorgt voor de zoete smaak. We eten vandaag gemiddeld drie keer zoveel suiker als onze grootouders deden.

Fructose
Dit is de nieuwe boosdoener in het suikerdebat. Vruchtensappen bevatten bijvoorbeeld vaak erg veel fructose en als het sap niet voldoende vezels bevat zou de fructose de lever en andere organen kunnen beschadigen. Amerikaans endocrinoloog Robert Lustig is er van overtuigd dat een teveel aan fructose aan de basis ligt van de stijgende obesitas- en diabetescijfers en dat het ook overmatig eten stimuleert.

Maïsstroop met een hoog fructosegehalte
Een goedkope suiker die in de VS wordt gemaakt van maïs. Deze zoetstof wordt vooral gebruikt in frisdranken en goedkope bewerkte voedingsmiddelen.

Tafelsuiker
Witte suiker bestaat voor 50 procent uit fructose en 50 procent uit glucose en wordt gemaakt van suikerriet of -biet. Bruine suikers zijn in principe net hetzelfde, maar bevatten melasse, een siroopachtig bijproduct van het raffineerproces. Melasse kan bepaalde mineralen als ijzer, calcium, magnesium en kalium bevatten. 

"Zonder toegevoegde suikers"
Een label dat we maar al te vaak tegenkomen op vruchtensappen en fruitsnacks. Er wordt echter vaak geconcentreerd vruchtensap gebruikt dat erg zoet is en veel fructose bevat. Vruchtensap waar de vezels uit verwijderd werden wordt als ongezond beschouwd, ook al zijn het dan enkel natuurlijke zoetstoffen. Mèt pulp is dus beter.

Agavesiroop, ahornsiroop, honing
Natuurlijke suikers zijn an sich nog steeds gewoon suikers. Of ze nu ongeraffineerd zijn of niet, de basis chemische samenstelling is nog steeds dezelfde. Stoffen als agavesiroop, ahornsiroop en honing kunnen een hoog fructosegehalte hebben, maar bevatten soms ook spoorelementen en mineralen die wél goed voor de gezondheid zijn. Zo zou ahornsiroop heel wat antioxidanten bevatten die hartziekten zouden kunnen voorkomen.

Artificiële zoetstoffen
Sommige van deze zoetstoffen die van planten afkomstig zijn zoals stevia, sacharine, sorbitol en xylitol (wordt gebruikt in kauwgom) zijn chemisch gezien familie van de sachariden in suiker en hebben dus dezelfde werking op het lichaam. Omdat ze vaak veel zoeter zijn dan klassieke suiker bevatten ze wel minder calorieën.

Niet-sacharide zoetstoffen zoals aspartaam worden dan weer vaak gebruikt in light-frisdranken. Het effect dat deze stoffen op de gezondheid konden hebben werd lang in vraag gesteld. Aspartaam wordt op dit moment door de wetenschap als veilig beschouwd.