Koolhydraten voor dummies
Ongezien in primetime: een heroïsche discussie over koolhydraten. Foodies Pascale Naessens (van de 'Pure Keuken') en Sandra Bekkari (die 'Sana'-methode ontwikkelde) raakten het bij 'Van Gils en Gasten' maar niet eens. Voedingsdeskundige Babs Vandervoort, onderzoeker aan de Thomas Moore hogeschool, wijst ons de weg in de wondere wereld van de suikers.
Wat zijn koolhydraten?
"In de volksmond kennen we koolhydraten als suikers. Je hebt snelle suikers, zoals het klassieke klontje die het suikergehalte in je bloed snel doen stijgen. Trage suikers kennen we als complexe koolhydraten in brood en deegwaren. Zij zorgen ervoor dat je tot 's middags verder kan met de energie uit je ontbijt. Chemisch zijn het allemaal verbindingen van koolstof, waterstof en zuurstof. In de maag en darmen worden de koolhydraten verknlpt tot gluctose, fructose en galactose. Die worden in ons lichaam omgezet naar glucose, en komen zo in ons bloed."
Waar hebben we ze voor nodig?
"Koolhydraten zijn de belangrijkste energiebron voor de mens, naast vetten en eiwitten. We hebben glucose nodig om ons te concentreren, de hersenen kunnen hun brandstof nergens anders halen. Koolhydraten houden ons letterlijk recht, ze houden allerhande functies in ons lichaam draaiende: ademhaling, hartslag, aanmaak van hormonen en regeling van lichaamstemperatuur. En alle sporters weten het: koolhydraten geven ook energie aan onze spieren. Aangenomen wordt dat we 50 tot 60% van onze energie uit koolhydraten moeten halen."
Zijn er goede en slechte koolhydraten?
"Precies, zoals er ook goede en slechte vetten bestaan. Essentieel in de energiebevoorrading zijn de trage suikers, of de complexe koolstofketens die je onder meer in volkorenproducten vindt. Als je die schrapt, mis je ook b-vitamines, mineralen en vezels die onze darmen prikkelen en doen werken. Vezels geven ons ook een gevoel van verzadiging. Bij snelle suikers zie je net het omgekeerde: je kan ze ongeremd blijven eten. Dat is net het probleem: we gaan er teveel caloriën door innemen en worden te dik. Gevolg: groter risico op hart- en vaatziekten of diabetes. Of de suiker al dan niet geraffineerd is, speelt niet eens een rol. Agavesiroop heeft hetzelfde effect als een klontje suiker: ze leveren lege caloriën. Al zijn er altijd uitzonderingen: een topsporter kan gebaat zijn met snelle suikers."
Waar zitten koolhydraten in?
"Goede bronnen zijn vooral volkoren graanproducten zoals volkoren brood, bruine pasta, volkoren rijst, couscous en quinoa, en aardappelen, peulvruchten, groenten en fruit. Eén gram koolhydraat geeft vier caloriën. Groenten die zeer weinig calorieën bevatten, zoals sla, tomaten en komkommer, bevatten nog altijd koolhydraten maar de de fractie is miniem. Er zitten er al meer in broccoli, courgette, aubergine. Pompoen, erwtjes en wortelen zijn rijk aan koolhydraten. De te mijden snelle suikers zitten in al wat we doorgaans lekker vinden: van choco en confituur over gezoete ontbijtgranen tot alle snoep en frisdrank en zoete witte wijn. Kijk vooral uit met verborgen suikers in ketchup, hamburger, hespenworst of groentenships. Zelfs in bier zitten koolhydraten, onder de vorm van malthose. Melk is een dierlijke bron van koolhydraten, in vlees zitten ze niet."
