Vergeet het: minder calorieën eten doet niet langer leven

"Als er al een eetpatroon bestaat dat langer doet leven, hebben we het in elk geval nog niet ontdekt." Deze boodschap verkondigen onderzoekers van het Health Science Center in Texas na een grootschalige en langdurige studie bij resusapen.

Sinds 1934 hebben tal van onderzoeken op ratten, muizen, fruitvliegen en wormen doen vermoeden dat het schrappen van 10 tot 40 procent calorieën langer doet leven. Deze boodschap heeft niet alleen geleid tot ontelbaar veel diëten, maar ook tot dieetpillen die het effect van caloriebeperking nabootsen.

Vergeet het
Uit de nieuwe studie blijkt dat dit verband zeker niet geldt voor alle rassen. De 121 resusapen, die qua fysiologie en genetica nauwer aansluiten bij de mens dan de knaagdieren en insecten uit eerdere onderzoeken, werden opgesplitst in twee groepen. Het eetpatroon van 57 apen werd caloriearmer, terwijl de andere 64 een normaal dieet bleven volgen.

Hoewel de 'caloriebeperkte' apen een gezonder hart en beter immuunsysteem leken te hebben én minder last van diabetes en kanker, leefden ze toch niet langer dan de apen uit de andere groep. "Het enige dat je kan stellen, is dat die apen gezonder waren. Ze hadden een betere cholesterol, minder spierverlies en werden minder vaak ziek", klinkt het.

Verrassend
Het onderzoek van het National Institute on Aging (NIA) begon in 1987 en had als doel na te gaan wat de impact zou zijn van het schrappen van 30 procent calorieën op de levensspanne van langlevende primaten (voor resusapen is dat gemiddeld 27 jaar). Hierbij aansluitend begon in 1989 een tweede studie aan het Wisconsin National Primate Research Center, eveneens met resusapen.

De eerste resultaten waren veelbelovend: tegen 2009 was 80 procent van de normaal etende apen in Wisconsin overleden, tegenover 50 procent van de caloriebeperkte groep. Nu ook de resulaten van het NIA-onderzoek binnen zijn, is de euforie gekeerd. Daar was geen significant verband tussen mager eten en langer leven, integendeel.

Resultaten
"De oudste dieren uit elke groep hadden evenveel tumors en hartaandoeningen en vertoonden eenzelfde achteruitgang. Hoewel de caloriebeperkte apen op bepaalde vlakken beter scoorden (zoals bij cholesterol), vertaalde zich dat niet in betere overlevingskansen", verklaart Julia Mattison van het NIA.

Zelfs apen die al heel vroeg in hun leven (tussen 1 en 14 jaar) caloriearmer aten, hadden geen enkel voordeel ten opzichte van de 'bourgondische' leeftijdsgenoten. Uitgerekend, is de kans op langer leven door calorieën te schrappen een tiende van een procent. Nog verbazender was het feit dat de gezondheid van deze jonge apen slechter was dan de soortgenoten die helemaal geen eetbeperkingen opgelegd kregen.

Tegen alle verwachtingen in
"Bij de apen die op jonge leeftijd op een strikter dieet werden gezet, stierven er meer door oorzaken los van het ouder worden. Calorierestrictie zou apen wel eens vatbaarder kunnen maken voor andere doodsoorzaken", aldus het NIA.

Het contrast tussen de resultaten van de twee grootschalige studies is vermoedelijk te wijten aan het feit dat de apen in Wisconsin 7 keer meer suiker kregen dan de apen in het NIA. Bovendien mochten de apen in Wisconsin zoveel eten als ze zelf wouden, wat in de andere studie niet het geval was. Daar werd gewerkt met een vooraf vastgelegde hoeveelheid. "De caloriebeperkte apen in Wisconsin leken alleen gezonder omdat de andere apen zichzelf in een vroegtijdig graf hebben gevreten", klinkt het.