Zo zit je metabolisme echt in elkaar
Wie overtollige kilo's wil aanpakken, weet dat zijn metabolisme een cruciale rol speelt. Door de overdosis aan feitjes en fabels over onze stofwisseling is het soms moeilijk om het bos door de bomen te blijven zien. Ontdek hier de belangrijkste weetjes over je metabolisme.
We starten met een definitie van metabolisme: De term wijst op het systeem waarmee je lichaam energie omzet en verbruikt. Het proces heeft betrekking op de ademhaling en vertering, de opbouw van spieren, de opslag van vetten en de circulatie van je bloed. Kortom: alles wat bijdraagt tot het omzetten van energie naar de activiteit die je nodig hebt om te overleven.
Bij de stofwisseling horen twee verschillende processen: anabolische reacties die verantwoordelijk zijn voor het opbouwen van celstructuren en de opslag van energie, en katabolische reacties, waarbij molecules afgebroken worden tot energie.
* Je stofwisseling wordt hevig beïnvloed door de samenstelling van je lichaam. Wie meer spieren en een laag vetpercentage heeft, zal een veel sneller metabolisme hebben in tegenstelling tot mensen met verslapt spierweefsel en overgewicht.
* 65 tot 75 procent van de verbrande calorieën gaan naar het onderhouden van je vitale lichaamsprocessen. Sport en beweging dragen bij tot 30 procent van je dagelijkse vetverbranding en zijn dus nog steeds één van de meest efficiënte manieren om de stofwisseling op te drijven.
* Een eetpatroon rijk aan proteïnen is de ideale manier om je lichaam harder te doen werken. Er is namelijk meer energie nodig om eiwitten te verwerken, waardoor je stofwisseling zal versnellen.
* Het sterkste geslacht in het kader van het metabolisme is de man. Vrouwen hebben van nature een tragere stofwisseling omdat ze van nature ook meer vetweefsel in hun lichaam hebben.
* Je metabolisme en de snelheid van je stofwisseling worden bepaald door een aantal factoren. Om te beginnen spelen de genen een ontzettend belangrijke rol. Ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat sommige mensen altijd slank blijven, hoeveel ze ook eten, terwijl anderen bij wijze van spreken maar moeten kijken naar chocolade om te verdikken. Ook je levensstijl is van fundamenteel belang, in het bijzonder wat je eet en hoe vaak je beweegt. Tot slot speelt ook je leeftijd een grote rol. Het maakt niet uit met wat voor metabolisme je geboren wordt en hoe goed je alles onderhoudt, naarmate we ouder worden, vertraagt de stofwisseling omdat we van nature spierweefsel verliezen.
* De schildklier speelt baas over het metabolisme door hormonen te produceren die vrijwel elk aspect van je lichaamswerking beïnvloeden: hoe snel of hoe traag je calorieën verbrandt, wanneer je proteïnen opbouwt of energie net als vetten zal opslaan, en de manier waarop je lijf reageert op andere hormonen. Het is dan ook niet verrassend dat problemen met de schildklier je hele stofwisseling ernstig kunnen verstoren. Wanneer deze klier te traag werkt en je een tekort aan hormonen hebt (hypothyreoïdie), vertraagt je metabolisme ernstig, iets wat heel vaak tot gewichtstoename leidt. Het tegenovergestelde (hyperthyreoïdie) zorgt dan weer voor een te snelle stofwisseling en onnatuurlijk gewichtsverlies.
* Door aan krachttraining te doen kan je het tempo van je stofwisseling op een gezonde manier opvoeren en zo gewicht verliezen. Toch is er onenigheid over hoe dit precies in elkaar zit. Eén mogelijke verklaring is dat je door spieren op te bouwen en vet te verbannen meer calorieën zal verbranden in rust. Daarentegen stelt de American College of Sports Medicine dat gewichtsverlies net gebeurt tijdens de krachttraining zelf, wanneer je lichaam calorieën verbrandt en spieren opbouwt.
* Wie minder dan 1.200 kcal per dag consumeert, saboteert zijn eigen lichaam. Onderzoek heeft aangetoond dat dit je metabolisme alleen maar vertraagt, wat er ironisch genoeg voor zorgt dat je moeilijker calorieën kan verbranden en gewicht verliezen. Daarom raden zoveel experten aan om elke 2 à 3 uur een gezonde maaltijd of vet- en suikerarm tussendoortje te consumeren, aangezien eten de calorieverbranding bevordert omdat de vertering energie vereist.
* Je kan je stofwisseling stimuleren met cafeïne, een extract dat heel vaak terug te vinden is in dieetsupplementen (die over het algemeen onbetrouwbaar zijn). Eén tas koffie zou het metabolisme 3 tot 4 procent versnellen voor een korte periode. Ook bepaalde pikante voedingsmiddelen hebben een gelijkaardig effect. Denk maar aan chilipepers. De hitte die je lichaam hierdoor produceert, stimuleert de vetverbranding. Alleen is het absoluut niet zo efficiënt als een stevige cardiotraining.
* Je woonplaats is eveneens bepalend voor je metabolisme. Wie in een koud klimaat leeft, moet harder werken om een ideale lichaamstemperatuur te behouden. Bij heel warm weer moet je metabolisme dan weer knokken om je lichaam koel te houden. Leven in een tropisch klimaat zou leiden tot een stofwisseling die 5 tot 20 procent sneller is dan mensen die in een gematigde omgeving wonen.
