پایان حسرت ۲۵ ساله انگلیس؛ هری کین از بازیکن «جام ندیده» تا برنده توپ طلا

هری کین، کاپیتان و بهترین گلزن تیم ملی انگلیس، در مراسمی در لندن برنده توپ طلا شد. او نخستین بازیکن انگلیسی پس از مایکل اوون در سال ۲۰۰۱ است که این جایزه معتبر را به‌دست می‌آورد. در بخش زنان نیز الکسیا پوتیاس، هافبک تیم ملی اسپانیا، برای سومین بار توپ طلای زنان را برد.

کیلیان امباپه، مهاجم رئال مادرید و تیم ملی فرانسه، دوم شد و لامین یامال، مهاجم بارسلونا و تیم ملی اسپانیا، در جایگاه سوم قرار گرفت.

هری کین گفت: «خیلی‌ها چنین نظری نداشتند؛ شاید حتی خودم هم فکر نمی‌کردم تا اینجا پیش بیایم. فرازوفرودهای زیادی را پشت سر ‌گذاشتم، به‌خصوص اوایل دوران حرفه‌ای‌ام. هیچ‌وقت آن کسی نبودم که مردم فکر کنند قرار است سوپراستار شود، مثل بعضی از بچه‌های این دوره.»

«باید صبر می‌کردم و سخت کار می‌کردم. خیلی وقت‌ها این من بودم در برابر ذهن خودم و باید از پسش برمی‌آمدم؛ باید خودم را باور می‌کردم و اراده نشان می‌دادم. به نظرم همین باعث شد حتی وقتی به بالاترین سطح رسیدم، جو گیر نشوم و به پیشرفت ادامه بدهم.»

توماس توخل، سرمربی تیم ملی انگلیس، گفت که از دیدن قهرمانی کین در این جایزه «بسیار خوشحال» است و موفقیت این مهاجم را «افتخاری بزرگ» خواند.

شاهزاده ویلیام، ولیعهد بریتانیا، هم ستاره سابق تاتنهام را «کاپیتانی درخشان» و «بازیکنی فوق‌العاده» توصیف کرد.

کین فصل گذشته در ۵۱ بازی باشگاهی ۶۱ گل زد؛ بیشترین گلی که یک بازیکن بایرن تاکنون در یک فصل زده است. با احتساب بازی‌های تیم ملی انگلیس، او در ۶۵ بازی ۷۳ گل زد و ۸ پاس گل هم داد.

او اما در حالی این جایزه را برد که فصل گذشته هیچ‌یک از دو جام بزرگ فوتبال را بالای سر نبرد و هم در جام جهانی و هم در لیگ قهرمانان، در نیمه‌نهایی حذف شد.

بد نیست بدانیم که کاپیتان «سه شیر» نخستین بازیکن بایرن است که پس از کارل‌هاینس رومنیگه در سال ۱۹۸۱، توپ طلا را می‌برد. به مناسبت موفقیت کین، قوس‌های ومبلی، ورزشگاه ملی انگلیس، دوشنبه‌شب به رنگ طلایی درآمد.

فصل رکوردشکن کین در ۲۰۲۵-۲۶

از نظر جام، شاید کین فصل گذشته «فقط» قهرمانی دوگانه در آلمان (بوندس‌لیگا و جام حذفی) را به دست آورده باشد ولی همین هم تعداد کل جام‌های دوران حرفه‌ای او را «بیش از دو برابر» کرد؛ تنها جامی که او قبلا برده است، قهرمانی فصل قبل بوندس‌لیگا است.

با این حال، کین که پیش از این بهترین رتبه‌اش در توپ طلا دهم بود، فصل گذشته از نظر عملکرد فردی بی‌رقیب بود.

۶۱ گل او برای بایرن در همه رقابت‌ها، ۱۹ گل بیشتر از هر بازیکن دیگری در پنج لیگ معتبر اروپا بود. در واقع، این بیشترین تعداد گلی بود که یک بازیکن از ۱۱ سال پیش زده است؛ زمانی که کریستیانو رونالدو هم برای رئال مادرید ۶۱ گل زد.

او با ۳۶ گل آقای گل بوندس‌لیگا شد و ۱۷ گل با نزدیک‌ترین رقیبش فاصله داشت. در لیگ قهرمانان هم برای تیمی که در نیمه‌نهایی حذف شد ۱۴ گل زد.

کین در جام حذفی آلمان ۱۰ گل زد، از جمله هت‌تریک در پیروزی ۳ بر صفر مقابل اشتوتگارت در فینال. در سوپرجام آلمان هم یک بار دروازه حریف را باز کرد.

هیچ بازیکنی تا به حال در یک فصل این تعداد گل برای بایرن نزده است؛ باشگاهی که گلزنان افسانه‌ای مثل گرد مولر و رومنیگه، و در سال‌های اخیر رابرت لواندوفسکی را در ترکیب خود داشته است.

۱۲ گل کین برای انگلیس در فصل گذشته، از جمله ۶ گل در جام جهانی، مجموع گل‌های او را به ۷۳ رساند.

در تاریخ، تنها یک بازیکن از لیگ‌های معتبر اروپا در یک فصل بیش از این گل زده است: لیونل مسی با ۸۲ گل برای بارسلونا و آرژانتین در فصل ۲۰۱۱-۱۲.

پس از او، گرد مولر (۷۲ گل در ۱۹۷۲-۳)، کریستیانو رونالدو (۶۶ گل هم در ۲۰۱۱-۱۲ و هم در ۲۰۱۴-۱۵)، رونالدو، مهاجم سابق برزیل (۶۶ گل در ۱۹۹۶-۷)، ارلینگ هالند (۶۴ گل در ۲۰۲۲-۲۳) و لوئیس سوارز (۶۴ گل در ۲۰۱۵-۱۶) قرار دارند.

آلن شیرر، مهاجم سابق تیم ملی انگلیس، اخیرا به بی‌بی‌سی گفته بود: «برنده توپ طلا باید هری کین باشد. آمار او در ۱۲ تا ۱۸ ماه گذشته، هم برای بایرن و هم برای انگلیس، واقعا خیره‌کننده بوده است. به همین دلیل باید این جایزه را بگیرد.»

سومین توپ طلا برای پوتیاس

الکسیا پوتیاس، هافبک تیم ملی اسپانیا، برای سومین بار توپ طلای زنان را برد و رکورد بیشترین قهرمانی در این جایزه را تکرار کرد؛ به این ترتیب، این جایزه برای ششمین سال پیاپی به اسپانیایی‌ها رسید.

پوتیاس ۳۲ ساله در فصل ۲۰۲۵-۲۶ کاپیتان بارسلونا بود و این تیم را در مسیر کسب چهار جام، به قهرمانی لیگ قهرمانان رساند. او سپس در ماه ژوئیه به لندن سیتی لاینسس، از تیم‌های سوپرلیگ زنان انگلیس، پیوست.

پوتیاس حالا با سه توپ طلای زنان، هم‌ردیف آیتانا بونماتی، هم‌تیمی‌اش در تیم ملی اسپانیا، شده است. بونماتی که پیش‌تر در بارسلونا هم با او هم‌تیمی بود، در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ این جایزه را برد؛ پوتیاس هم در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ برنده آن شده بود.

شش توپ طلای اخیر به این دو بازیکن اسپانیایی رسیده است و آدا هگربرگ از نروژ (۲۰۱۸) و مگان راپینو از آمریکا (۲۰۱۹) تنها برندگان غیراسپانیایی این جایزه بوده‌اند.

این افتخار تازه، بازگشت شگفت‌انگیز پوتیاس به اوج فوتبال جهان را کامل می‌کند؛ او در سال ۲۰۲۲ دچار پارگی رباط صلیبی قدامی شد؛ مصدومیتی که دوران حرفه‌ای‌اش را تهدید می‌کرد.

پوتیاس گفت: «همه پسرها و دخترهای دنیا، اگر فوتبال را دوست دارید و می‌خواهید فوتبال بازی کنید، فوتبال بازی کنید. فرقی نمی‌کند پسر باشید یا دختر. فرقی نمی‌کند اهل کجا باشید. اگر کسی به شما گفت نمی‌توانید، به حرفش گوش نکنید. به خودتان باور داشته باشید.»

برندگان انگلیسی توپ طلا: از متیوز افسانه‌ای تا «موش نیرومند»

هری کین با این نمایش درخشان پس از ربع قرن انگلیسی‌ها را صاحب توپ طلا کرد اما احتمالا کمتری کسی نام این بازیکنان را به خاطر دارد.

مهاجم ۳۳ ساله بایرن مونیخ همچنین پنجمین فوتبالیست انگلیسی تاریخ است که این جایزه را برده است؛ پیش از او استنلی متیوز (۱۹۵۶) و بابی چارلتون (۱۹۶۶) و کوین کیگان (۱۹۷۸ و ۱۹۷۹) به این افتخار رسیده بودند.

دنیس لا از اسکاتلند (۱۹۶۴) و جورج بست از ایرلند شمالی (۱۹۶۸) دیگر برندگان این جایزه از بریتانیا هستند.

مایکل اوون، لیورپول، ۲۰۰۱

نمی‌شود به مایکل اوون خرده گرفت که گفته بود وقتی ژرار اولیه برای اولین بار به او زنگ زد تا خبر بردن توپ طلا را بدهد، نمی‌دانست توپ طلا چیست. البته این بازیکن ۲۲ ساله تا زمانی که جایزه را تحویل گرفت، به اندازه کافی درباره‌اش اطلاعات جمع کرده بود و فهرستی از برندگان قبلی را یکی‌یکی برشمرد.

اوون در آن روزها، حتی بعد از مشکلات اولیه‌اش با مصدومیت کشاله ران، بازیکنی انفجاری و پرشور بود؛ سرعت و شتاب سرسام‌آورش با بی‌رحمانه‌ترین ضربه‌های نهایی همراه می‌شد. او در سال‌های نوجوانی گلزنی سرشناس شد و تا سال ۲۰۰۱ یکی از پرطرفدارترین جوانان دنیای فوتبال بود.

سالی که اوون توپ طلا را برد، پر از لحظه‌های ماندگار بود و او به لیورپول کمک کرد تا سه‌گانه (جام حرفی، جام اتحادیه و جام یوفا) را به دست بیاورد.

استنلی متیوز، بلک‌پول، ۱۹۵۶

استنلی متیوز نخستین و مسن‌ترین برنده توپ طلا است؛ جایزه‌ای که آن زمان رای‌دهندگانی از ۱۶ کشور برنده‌اش را انتخاب می‌کردند.

دوازده نفر از اعضای هیئت داوران، نام این گوش باشگاه بلک‌پول را در برگه رای خود آوردند و شش نفرشان او را در رده اول گذاشتند. متیوز به این ترتیب آلفردو دی استفانو و ریمون کوپا را پشت سر گذاشت؛ دو بازیکنی که در نخستین فینال جام باشگاه‌های اروپا، به ترتیب برای رئال مادرید و رنس بازی کرده بودند. همین به‌تنهایی نشان می‌دهد متیوز تا چه اندازه مورد احترام بود.

متیوز که هنگام دریافت این جایزه دو ماه تا ۴۲ سالگی فاصله داشت، بلک‌پول را به رده دوم لیگ برتر انگلیس رساند. آن فصل این تیم پشت سر «بچه‌های بازبی» در منچستریونایتد قرار گرفت ولی احتمالا رای‌دهندگان تحت تاثیر بازی او در فینال جام حذفی انگلیس سه سال پیش از آن بودند.

در آن بازی، «نارنجی‌پوشان» بولتون را ۴ بر ۳ شکست دادند؛ مسابقه‌ای که به «فینال متیوز» معروف شد و در سینماها پخش شد.

در دورانی که دنبال کردن فوتبال بیشتر از طریق رادیو و گزارش روزنامه‌ها ممکن بود، شهرت افسانه‌ای متیوز هواداران زیادی را به ورزشگاه‌ها می‌کشاند؛ هر وقت بلک‌پول به شهری می‌رفت، تماشاگران کنجکاو مشتاق بودند گوشه‌ای از جادوی او را ببینند. او در تیم ملی انگلیس هم می‌درخشید.

متیوز در دوران جنگ جهانی اول به دنیا آمد و به شکلی شگفت‌انگیز پس از بردن این جایزه ۱۲ سال دیگر هم به بازی ادامه داد و در ۵۰ سالگی از فوتبال خداحافظی کرد. بی‌تردید عمر طولانی دوران بازی‌اش در این موفقیت نقش داشت اما این موضوع نباید درخشش مداوم او را کم‌رنگ کند.

بابی چارلتون، منچستریونایتد، ۱۹۶۶

پرسشی که درباره برندگان پیش از ۱۹۹۵ مطرح است، یعنی زمانی که این جایزه به روی بازیکنان غیراروپایی هم باز شد، یا حتی پیش از ۲۰۰۷ که واقعا جهانی شد، این است که آیا در آن سال‌ها بازیکنی شایسته‌تر وجود داشت که با معیارهای آن زمان امکان بردن جایزه را نداشت.

برای مثال، شاید بعضی‌ها بگویند در سال ۱۹۸۶ درخشش دیگو مارادونا احتمالا ایگور بلانوف را به حاشیه می‌راند.

اما ۲۰ سال پیش از آن، کمتر کسی می‌توانست شایستگی مردی را زیر سئوال ببرد که نقش اصلی را در نخستین و تنها قهرمانی «سه شیر» در جام جهانی داشت: بابی چارلتون، بازیکن منچستریونایتد.

چارلتون که از بازماندگان سانحه هوایی مونیخ در سال ۱۹۵۸ بود، همراه با یونایتد در سال ۱۹۶۳ جام حذفی انگلیس و دو سال بعد قهرمانی لیگ برتر انگلیس را به دست آورد. او در سال ۱۹۶۶ و در ۲۸ سالگی در اوج دوران بازی‌اش بود و در حالی راهی جام جهانی شد که آن فصل در پست هافبک، ۱۶ گل در لیگ برای یونایتد زده بود.

او نه‌تنها ستون اصلی آن تیم یونایتد بود که به نیمه‌نهایی جام باشگاه‌های اروپا رسید، بلکه همان بازیکنی بود که آلف رمزی، سرمربی انگلیس، تصمیم گرفت تیمش را برای نخستین جام جهانی در خاک انگلیس حول او بسازد.

چارلتون به میزبان کمک کرد تا به نیمه‌نهایی برسد و در آن بازی دو گل زد تا انگلیس پرتغال و ستاره نامدارش اوزه‌بیو را حذف کند. سپس در فینال، او و فرانتس بکن‌باوئر از آلمان غربی رودرروی هم قرار گرفتند و انگلیس در وقت‌های اضافه ۴ بر ۲ پیروز شد.

کوین کیگان، هامبورگ، ۱۹۷۸ و ۱۹۷۹

وقتی پای شایستگی برای بردن توپ طلا به میان می‌آید، باید سراغ تنها فوتبالیست انگلیسی‌ رفت که دو بار این جایزه را برده است.

کوین کیگان در سال ۱۹۷۷، ۲۰ گل زد و لیورپول قهرمان جام باشگاه‌های اروپا و دسته اول انگلیس شد. این تیم تا یک قدمی کسب سه‌گانه هم پیش رفت اما فینال جام حذفی انگلیس را به منچستریونایتد واگذار کرد. کیگان همان سال در رقابت توپ طلا پشت سر آلن سیمونسن، ستاره دانمارکی بوروسیا مونشن‌گلادباخ، دوم شد.

تا زمان اعلام این جایزه، کیگان هم مثل سیمونسن راهی آلمان شده بود و با قراردادی پرسود به هامبورگ، قهرمان جام برندگان جام، پیوسته بود. با این حال، هامبورگ در سوپرجام اروپا از تیم سابق کیگان شکست سنگینی خورد.

شروع کیگان در بوندس‌لیگا هم کند بود و یک محرومیت هشت‌هفته‌ای به دلیل مشت زدن به یک نفر در یک بازی دوستانه در تعطیلات زمستانی، اوضاع را برایش سخت‌تر کرد.

کیگان خیلی زود جا افتاد ولی فصل اولش چندان چشمگیر نبود. در عوض، «موش نیرومند» فصل بعد را با قدرت شروع کرد؛ فصلی که هامبورگ در آن برای نخستین بار قهرمان بوندس‌لیگا شد.

کیگان در تیم ملی انگلیس هم درخشید و با اینکه انگلیس به جام جهانی آن سال نرسید، به برزیل و دانمارک گل زد. او با کسب رای ۲۲ نفر از ۲۶ رای‌دهنده، بالاتر از هانس کرانکل، ستاره اتریشی بارسلونا، قرار گرفت و فصل را با ۱۷ گل در لیگ به پایان رساند.

در روز کریسمس ۱۹۷۹، کیگان برای دومین سال پیاپی بهترین بازیکن اروپا شد. هامبورگ آن فصل فینال جام باشگاه‌های اروپا را به ناتینگهام فارست باخت؛ آخرین بازی کیگان پیش از رفتن به ساوتهمپتون.

او تنها بازیکن بریتانیایی است که دو بار توپ طلا را برده است و تا آن زمان فقط یوهان کرویف توانسته بود مثل او دو سال پیاپی برنده این جایزه شود.