کشف مشکل امنیت سایبری؛ بسیاری از وب‌سایت‌های سراسر جهان از دسترس خارج شدند
منبع تصویر، Getty Images
کشف جزئیات یک نقص امنیتی حیاتی در زبان برنامه‌نویسی «پی‌اچ‌پی» (PHP) باعث شد بسیاری از وب‌سایت‌های دولتی و خدمات اینترنتی در شماری از کشورهای جهان در روز چهارشنبه به‌طور موقت از دسترس خارج شوند.
کارشناسان سایبری می‌گویند جزئیات این نقص امنیتی در زبان برنامه‌نویسی «پی‌اچ‌پی» که بسیاری از وبسایتها به آن متکی هستند، زودتر از موعد مقرر فاش شد.
این آسیب‌پذیری روز سه‌شنبه، قبل از اینکه توسعه‌دهندگان راه‌حلی برای آن ارائه دهند، فاش شد و باعث هجوم میلیون‌ها تلاش برای هک شد. بسیاری از وب‌سایت‌های تجاری و دولتی به عنوان یک اقدام احتیاطی به‌طور موقت از دسترس خارج شدند.
این هشدار موجب اختلال در خدمات در سطح جهانی شده است، از پلتفرم‌های بازی گرفته تا پورتال‌های دولتی و آنلاین.
همچنین «ویکی‌مدیا»، سازمان پشتیبان «ویکی‌پدیا» نیز به عنوان اقدامی احتیاطی، تعدادی از سامانه‌های خود را از دسترس خارج کرد.
دولت فنلاند، شورای شهر ادینبورگ و بی‌بی‌سی نیز برخی سرویس‌های آنلاین‌شان را از دسترس خارج کردند، همچنین آژانس امنیت سایبری هلند نیز وبسایت خود را برای مدتی غیرفعال کرد.
در همین حال اپراتورها برای ایمن‌سازی آنها عجله داشتند.
محققی که این نقص را کشف کرد به بی‌بی‌سی گفت که این نقص به مجرمان سایبری اجازه می‌داد تا به طور بالقوه به همه چیز از تاریخچه جستجو گرفته تا جزئیات بانکی دسترسی پیدا کنند. مشخص نیست که آیا هکری موفق شده است که این کار را بکند یا نه.
گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
بیش از یک دهه، نقص‌های جدی در این فناوری که زیربنای بخش بزرگی از اینترنت را تشکیل می‌دهد، از دیده‌ها پنهان مانده بود.
شناسایی این نقص‌ها اکنون به لطف هوش مصنوعی ممکن شد و به صدور یک هشدار جهانی در حوزه امنیت سایبری انجامید.
این آسیب‌پذیری‌ها در زبان برنامه‌نویسی «پی‌اچ‌پی» (PHP) است، زبانی که از دهه ۲۰۰۰ میلادی در سطح جهان برای ساخت وبسایتها مورد استفاده قرار گرفته است.
شرکت اوپن‌ای‌آی که از فناوری آن برای یافتن این نقص‌ها استفاده شده بود، این کشف را «یکی از تأثیرگذارترین مسائل امنیتی در دوران اخیر» توصیف کرد.
بسیاری از مردم ممکن است نام «پی‌اچ‌پی» را نشنیده باشند، اما احتمالاً روزانه با آن تعامل دارند.
این برنامه در اوایل دهه ۱۹۹۰ برای کمک به ارائه صفحات وب و برنامه‌های پویا توسعه داده شد و هنوز هم بسیاری از پلتفرم‌ها، از جمله ویکی‌پدیا، فروشگاه‌های آنلاین و وردپرس از آن استفاده می‌کنند.
هنگامی که کاربر از یک سایت بازدید می‌کند، «پی‌اچ‌پی» کدی است که داده‌ها را جمع‌آوری کرده و به طور مؤثر آن را به صفحه‌ای تبدیل می‌کند که می‌توان خواند.
همچنین از آن برای نوشتن تعدادی ابزار برای ساخت یا سرعت بخشیدن به ایجاد برنامه‌های وب استفاده شده است.
به گفته شرکت امنیت سایبری «ویز» (Wiz) که در کشف آسیب‌پذیری‌های بحرانی زبان «پی‌اچ‌پی» در هفته جاری نقش داشته است، این زبان، نیروی محرکه ۷۰ درصد از وب‌سایت‌های جهان را تشکیل می‌دهد.
نگهداری و پشتیبانی از این زبان بر عهده یک سازمان غیرانتفاعی به نام «بنیاد پی‌اچ‌پی» است؛ نهادی متشکل از افراد و شرکت‌هایی که به این زبان وابسته‌اند و هدفشان تضمین «شکوفایی بلندمدت» آن است.
منبع تصویر، Reuters
هادی نیلی، خبرنگار فناوری و تهیه‌کننده ارشد «کلیک»:
«برای کسانی که کارشان امنیت سایبری است، هشدارها درباره حفره‌های امنیتی یک موضوع تقریبا روزمره است. ولی کم پیش می‌آید که از نخست‌وزیر ژاپن تا سازمان امنیت ملی آمریکا به طور عمومی درباره حفره‌های امنیتی به عموم هشدار بدهند.
با انتشار هشدار درباره دو آسیب‌پذیری امنیتی پی‌اچ‌پی، عملا برای چندین ساعت اکثر وبسایتها و اپلیکیشن‌های تحت وب و کاربرانشان در معرض رخنه و حملات سایبری قرار داشتند مگر اینکه مدیران این سرویس‌ها به توصیه‌های امنیتی درباره این دو حفره عمل می‌کردند.
اگر کسی موفق می‌شد از این حفره‌های سوءاستفاده کند، می‌توانست مثلا به اطلاعات شخصی کاربران یک وبسایت فروش آنلاین دسترسی پیدا کند، یا آنها را به درگاه پرداخت متفرقه‌ای ببرد تا آنها به جای پرداخت به فروشنده، پولشان را به یک فرد ثالث بدهند. همین‌طور در شکل پیش‌رفته‌تر، رخنه‌کنندگان می‌توانستند نرم‌افزارهای مخربی روی سرور وبسایتها و اپلیکیشن‌های معتبر اجرا کنند.
حالا دیگر این خطر رفع شده ولی خیلی‌ها از همین حالا منتظر موارد بعدی چنین نقص‌هایی هستند که سال‌هاست کسی متوجه‌شان نشده و حالا هوش مصنوعی می‌تواند آنها را تشخیص دهد؛ با این امید که به‌سرعت هم اصلاحشان کند.»
این برای شما چه معنایی دارد؟
این مشکل بر فرآیندهای توسعه وب و بک‌اند تأثیر می‌گذارد که برای بسیاری از کاربران قابل مشاهده نخواهد بود، به این معنی که اکثر مردم نیازی ندارند که هیچ اقدامی در این مورد انجام دهند.
اما کسب‌وکارهای کوچک دارای سایت، از جمله آنهایی که با استفاده از وردپرس ساخته شده‌اند، ممکن است بخواهند بدانند که چگونه از خود محافظت کنند.
از کسانی که صاحب وبسایت هستند یا زیرساخت‌هایی را مدیریت می‌کنند که از پی‌اچ‌پی استفاده می‌کنند، خواسته شده است که وب‌سایت‌های خود را به‌روزرسانی و از تازه‌ترین نسخه ایمن استفاده کنند.
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا توصیه می‌کند که اگر به‌روزرسانی‌ها یا محافظت‌های موقت به سرعت کافی اعمال نمی‌شوند، در نظر داشته باشید که سایت‌ها را به طور موقت آفلاین کنید.
آژانس امنیت ملی آمریکا هم خواستار «افزایش هوشیاری» در هفته‌های آینده شده و به مردم گفته است که به‌روزرسانی‌های ارائه شده توسط فروشندگان نرم‌افزار را از نزدیک زیر نظر داشته باشند.
