Lara Croft wordt twintig, en krijgt een biografie

Gameheldin Lara Croft wordt twintig dit jaar. Crystal Dynamics, de Amerikaanse gamestudio die zich al meer dan een decennium over haar lot ontfermt, liet daarom een boek over haar geschiedenis compileren door Meagan Marie, directeur fanrelaties binnen het bedrijf. Het boek, '20 Years of Lara Croft', verschijnt eind oktober. Maar in een gesprek doet ze al uit de doeken hoe het personage de afgelopen twee decennia is geëvolueerd.

Een popcultureel fenomeen als Lara Croft kan niet worden geconstrueerd: het is een samenloop van stommelingse gebeurtenissen die toevallig samenvallen. Het feit dat de eerste 'Tomb Raider' een kritisch uitstekend onthaalde game was in zijn tijd, bijvoorbeeld. Of het feit dat ze opdook op de covers van hippe magazines als 'The Face', als een van de eerste krachtige vrouwelijke videogamepersonages. (De makers, die de game in werkelijkheid gewoon hadden ontworpen voor een publiek van jonge mannen dat misschien langer bleef spelen als het iets moois had om zijn ogen op te blijven vestigen, lachten ondertussen in hun vuistje.)

Het parcours dat ze de afgelopen twintig jaar aflegde had zijn pieken en dalen, geeft Meagan Marie toe, die als 'community manager' bruggen bouwt tussen ontwikkelstudio Crystal Dynamics en de fans van de serie. Maar haar belang in de populaire cultuur valt ondertussen evenmin te ontkennen. "Ze was een product van de 'Girl Power'-beweging uit halfweg de jaren 90, evengoed als de Spice Girls."

De originele Lara (1996-2000)

Het Britse bedrijf Core Design ontwikkelde voor toenmalig gamehuis Eidos de eerste cyclus van 'Tomb Raider'-games: de drie eerste, genummerde games (1996-1998),'Tomb Raider: The Last Revelation' (1999) en 'Tomb Raider: Chronicles' (2000). "Er zat toen een vreemde dichotomie in Lara Croft, die veel spelers onbewust aantrok", zegt Meagan Marie.

"Ze was welgesteld, en had dus alles wat ze nodig had, maar toch wilde ze liever door de drek, plaatsen bezoeken waar niemand in honderden of duizenden jaren was geweest, haar leven in gevaar brengen. Er zat een dwarsheid in haar, een durf, die heel inspirerend werkte. De meeste mensen zien haar als een heldin door de twee films met Angelina Jolie, maar de originele Lara Croft was helemaal niet altruïstisch: ze was meer geïnteresseerd in haar eigen avontuurtjes dan in de wereld redden."

De duistere Lara (2003)

Met 'Tomb Raider: The Angel of Darkness' (2003) zette de reeks een late stap naar de PlayStation 2-console. De verwachtingen waren hoog, maar de game werd een kritische en commerciële flop. "Het was een pivotale game voor de franchise, vooral omwille van wat er allemaal nièt is gelukt", zegt Marie. "Het was een heel ambitieuze onderneming, met grote ambities die door tijdsgebrek niet helemaal werden waargemaakt."

"Wat wèl was gelukt, is dat ze voor het eerst echt de duistere kantjes van het personage lieten zien. De vijf eerste games waren allemaal Indiana Jones-eske rollercoasters, pure avonturenverhalen. In 'The Angel of Darkness' werd een veel introspectiever hoofdpersonage getoond, in lijn met het tijdperk: de PlayStation 2 zette videogames neer als een volwassen entertainmentmedium, dat dus ook volwassenere verhalen nodig had."

De 'Underworld'-Lara (2006-2010)

Na het debacle van 'The Angel of Darkness' werd de ontwikkeling van de serie doorgegeven aan het Amerikaanse Crystal Dynamics. "Dat riep heel wat vragen op", zegt Marie. "Hoe kan een gamebedrijf uit California een gamereeks over een Britse archeologe, een iconisch personage, genoeg recht aandoen?"

Maar het werd een blijver: het bedrijf wist de serie weer relevant te maken met 'Tomb Raider: Legend' (2006), de laatste game uit de reeks voor de PlayStation 2, gevolgd door 'Tomb Raider: Anniversary' (een remake van de eerste game uit 2007) en 'Tomb Raider: Underworld' (2008) op nieuwere gamehardware als de PlayStation 3 en Xbox 360.

"Die 'Underworld-trilogie' was een eerste reboot van de reeks", zegt Marie. "Het personage kreeg een nieuwe biografie, maar haar karakter was nog altijd hetzelfde. Ook haar duistere ziel bleef grotendeels behouden: ze was een sarcastische, oneliners spuwende heldin."

De 'reboot'-Lara (2013-heden)

Drie jaar geleden besloot Crystal Dynamics om een tweede keer met de spons over de hele 'Tomb Raider'-mythologie te gaan, en de reeks te laten herbeginnen met een Bildungsverhaal, rond een jongere Lara Croft, bedoeld om een nieuwe generatie gamers kennis te laten maken met het personage.

De ondertitelloze 'Tomb Raider' (2013) werd een hit van een kaliber dat de reeks al eventjes niet meer had gezien, en ondertussen is er ook de opvolger 'Rise of the Tomb Raider' (2015). "Er zit nu een kwetsbaarheid in haar, die een nieuwe, jongere generatie spelers aanspreekt", zegt Marie. "Ze worstelt met zichzelf, ze is niet perfect. En ze heeft schrik. Maar ze wroet zich daar allemaal doorheen."